Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 78

हरिश्चंद्रेश्वरं नत्वा न सत्यात्परिहीयते । ततः पर्वततीर्थं च पर्वतेश्वर संनिधौ

hariścaṃdreśvaraṃ natvā na satyātparihīyate | tataḥ parvatatīrthaṃ ca parvateśvara saṃnidhau

ഹരിശ്ചന്ദ്രേശ്വരനെ നമസ്കരിച്ചാൽ സത്യത്തിൽ നിന്ന് ഒരാൾ വഴുതുകയില്ല. തുടർന്ന് പർവതേശ്വര സന്നിധിയിൽ പർവതതീർത്ഥം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

हरिश्चन्द्रेश्वरम्Hariścandreśvara (Lord of Hariścandra)
हरिश्चन्द्रेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहरिश्चन्द्र-ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; समासः: हरिश्चन्द्रस्य ईश्वरः
नत्वाhaving bowed (to)
नत्वा:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootनम् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), ‘having bowed’
not
:
Pratiṣedha (Negation/प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
सत्यात्from truth
सत्यात्:
Apādāna (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन
परिहीयतेis deprived/diminishes
परिहीयते:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपरि-हा (धातु)
Formलट् (Present Indicative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि/भावे प्रयोगः ‘is diminished/declines’
ततःthen/thereafter
ततः:
Kāla/Deśa-adhikaraṇa (Time/Place adverbial)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय; तद्-प्रातिपदिकात्)
Formअव्यय (adverb), ‘thereafter/from there’
पर्वततीर्थम्the Parvata-tīrtha
पर्वततीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपर्वत-तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; समासः: पर्वतस्य तीर्थम्
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
पर्वतेश्वरO Parvateśvara / Parvateśvara (name)
पर्वतेश्वर:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपर्वत-ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-तत्पुरुष-समासः; संबोधन/प्रथमा-एकवचनरूपेण (vocative/nominative form used as name)
संनिधौin the vicinity/presence
संनिधौ:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसंनिधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन

Skanda

Tirtha: Hariścandreśvara and Parvata-tīrtha (near Parvateśvara)

Type: kshetra

Scene: A devotee stands before a Śiva-liṅga labeled Hariścandreśvara, hands folded; behind, a subtle motif of a balance/scale symbolizes satya. The path then leads to a small water-tīrtha (Parvata-tīrtha) beside Parvateśvara’s shrine.

H
Hariścandreśvara
P
Parvata-tīrtha
P
Parvateśvara
K
Kāśī (Varanasi)

FAQs

Devotion to Śiva as Hariścandreśvara is linked with steadfastness in satya (truthfulness).

Hariścandreśvara and, next in sequence, Parvata-tīrtha near Parvateśvara in Kāśī.

Namaskāra (bowing) to Hariścandreśvara and proceeding to Parvata-tīrtha in Parvateśvara’s vicinity.