Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 79

संप्राप्याथ महालक्ष्मीं मुनिवर्यः प्रणम्य च । तुष्टाव वाग्भिरिष्टाभिरिष्टदां हृष्टमानसः

saṃprāpyātha mahālakṣmīṃ munivaryaḥ praṇamya ca | tuṣṭāva vāgbhiriṣṭābhiriṣṭadāṃ hṛṣṭamānasaḥ

അനന്തരം മഹാലക്ഷ്മിയെ സമീപിച്ച് ശ്രേഷ്ഠ മുനി നമസ്കരിച്ചു; ഹൃഷ്ടഹൃദയത്തോടെ പ്രിയവചനങ്ങളാൽ ഇഷ്ടദായിനിയായ ദേവിയെ സ്തുതിച്ചു।

संप्राप्यhaving reached
संप्राप्य:
Avyaya (Adverbial/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootसम्-प्र-आप् (धातु) + क्त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त अव्यय (absolutive), पूर्वकालिक क्रिया
अथthen
अथ:
Avyaya (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक निपात
महालक्ष्मीम्Mahālakṣmī
महालक्ष्मीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहा-लक्ष्मी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्म; समास: महती लक्ष्मीः
मुनिवर्यःthe best of sages
मुनिवर्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि-वर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्ता; समास: मुनीनां वर्यः (श्रेष्ठः)
प्रणम्यhaving bowed
प्रणम्य:
Avyaya (Adverbial/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootप्र-नम् (धातु) + क्त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त अव्यय (absolutive), पूर्वकालिक क्रिया
and
:
Avyaya (Conjunction/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)
तुष्टावpraised
तुष्टाव:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्तु (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), प्रथम-पुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
वाग्भिःwith words
वाग्भिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवाच् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/तृतीया), बहुवचन; करण
इष्टाभिःdesired, pleasing
इष्टाभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootइष्ट (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/तृतीया), बहुवचन; विशेषण (वाग्भिः)
इष्टदाम्the giver of boons
इष्टदाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootइष्ट-दा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्म; समास: इष्टं ददाति या
हृष्टमानसःwhose mind was delighted
हृष्टमानसः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootहृष्ट-मानस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/प्रथमा), एकवचन; बहुव्रीहिः—यस्य मानसं हृष्टम्; विशेषण (मुनिवर्यः)

Skanda (deduced for Kāśīkhaṇḍa context)

Tirtha: Mahālakṣmī at Kolāpura

Type: kshetra

Listener: Śaunaka and sages (frame implied)

Scene: A venerable sage approaches the sanctum of Mahālakṣmī, bows fully, and begins a heartfelt hymn; the Goddess is serene, radiant, and benevolent, embodying ‘iṣṭadā’.

M
Mahālakṣmī
A
Agastya (implied: foremost sage)

FAQs

Right approach to the Divine combines humility (praṇāma) and sincere praise (stuti), opening the way for grace.

The verse sits in a sthala narrative where Mahālakṣmī is encountered as a resident deity (with Kolāpura referenced immediately prior).

Devotional protocol is implied: approach, bow, and offer stotra (hymn of praise).