Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 71
सन्नियम्येंद्रियग्रामं नातिनीचोच्छ्रितासनः । मध्यमं चोत्तमं चाथ प्राणायाममुपक्रमेत्
sanniyamyeṃdriyagrāmaṃ nātinīcocchritāsanaḥ | madhyamaṃ cottamaṃ cātha prāṇāyāmamupakramet
ഇന്ദ്രിയസമൂഹത്തെ നന്നായി നിയന്ത്രിച്ച്, അത്യന്തം താഴെയോ അത്യന്തം ഉയരത്തിലോ അല്ലാത്ത ആസനത്തിൽ ഇരുന്ന്, साधകൻ ആദ്യം മധ്യമവും പിന്നെ ഉത്തമവും ആയ രീതിയിൽ പ്രാണായാമം ആരംഭിക്കണം।
Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)
Tirtha: Kāśī
Type: kshetra
Scene: A yogin seated in a balanced posture on a simple mat near a Kāśī ghat, senses withdrawn, beginning measured breath-control; distant silhouettes of temple spires and the Gaṅgā.
FAQs
True prāṇāyāma begins with self-restraint and balanced posture, then proceeds step-by-step toward higher discipline.
The instruction belongs to the Kāśīkhaṇḍa framework, implicitly grounded in Kāśī (Varanasi) as the sanctified setting for liberation-oriented practice.
A yogic prescription: restrain the senses, sit properly (neither too low nor too high), and begin prāṇāyāma in graded stages (moderate to superior).