Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 92

महिषीत्युच्यते नारी या च स्याद्व्यभिचारिणी । तां दुष्टां कामयेद्यस्तु स वै माहिषिकः स्मृतः

mahiṣītyucyate nārī yā ca syādvyabhicāriṇī | tāṃ duṣṭāṃ kāmayedyastu sa vai māhiṣikaḥ smṛtaḥ

വ്യഭിചാരിണിയായ സ്ത്രീയെ ഇവിടെ ‘മഹിഷീ’ എന്നു പറയുന്നു; ആ ദുഷ്ടസ്ത്രീയെ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ ‘മാഹിഷികൻ’ എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു।

महिषी‘mahiṣī’ (term/name)
महिषी:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहिषी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotative/इति)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरणार्थक-अव्यय (quotative particle)
उच्यतेis called
उच्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive)
नारीa woman
नारी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनारी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
याwho
या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
स्यात्may be / is (in sense of ‘is’)
स्यात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
व्यभिचारिणीadulterous
व्यभिचारिणी:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootव्यभिचारिन् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (या/नारी)
ताम्her
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
दुष्टाम्wicked
दुष्टाम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुष्ट (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् (ताम्)
कामयेत्should desire
कामयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकम् (धातु) + णिच्
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; णिजन्त (causative)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
तुbut / indeed
तु:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), विरोध/विशेषार्थे
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
वैcertainly
वै:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (particle), निश्चयार्थे
माहिषिकःmāhiṣika (such a man)
माहिषिकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमाहिषिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
स्मृतःis considered / is said to be
स्मृतः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त) प्रयुक्तः; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; लुप्त-कोपुला (is considered)

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Scene: A cautionary scene: a man reaches toward a veiled adulterous woman; a sage blocks him with a staff of dharma; behind them, Kāśī ghāṭ lamps and a temple silhouette signify sacred space violated by desire.

M
māhiṣika

FAQs

Desire aligned with adharma degrades the seeker; purity of intention and restraint are essential to dharma.

Kāśī is the broader sacred frame; this verse is definitional and ethical rather than geographic.

No direct ritual; it defines a category of impurity relevant to social/ritual avoidance.