Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 33

तासु क्षीणासु संक्षीणाः सर्वे यज्ञभुजोऽभवन् । ततश्चिंतयता स्रष्ट्रा दृष्टो राजर्षिसत्तमः

tāsu kṣīṇāsu saṃkṣīṇāḥ sarve yajñabhujo'bhavan | tataściṃtayatā sraṣṭrā dṛṣṭo rājarṣisattamaḥ

ആ ക്രിയകൾ ക്ഷയിച്ചപ്പോൾ യജ്ഞഭോക്താക്കളായ ദേവന്മാരെല്ലാം ക്ഷീണിതരായി. അപ്പോൾ ചിന്തയിലാണ്ട സൃഷ്ടികർത്താവ് ശ്രേഷ്ഠനായ ഒരു രാജർഷിയെ കണ്ടു.

tāsuin those (rites)
tāsu:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), बहुवचन (Plural)
kṣīṇāsuwhen (they) were diminished
kṣīṇāsu:
Adhikarana (Qualifier/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootkṣī (धातु) + na (क्त, कृत्प्रत्यय)
Formभूतकृदन्त (past participle), स्त्रीलिङ्ग (Feminine), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), बहुवचन (Plural)
saṃkṣīṇāḥwere completely diminished
saṃkṣīṇāḥ:
Karta (Predicate adjective/कर्ता)
TypeAdjective
Rootsam + kṣī (धातु) + na (क्त, कृत्प्रत्यय)
Formभूतकृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
sarveall
sarve:
Karta (Qualifier/कर्ता)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
yajñabhujaḥeaters/partakers of sacrifices (gods)
yajñabhujaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyajña + bhuj (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
abhavanbecame/were
abhavan:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural), परस्मैपद (Parasmaipada)
tataḥthen/thereupon
tataḥ:
Kāla (Sequence/काल)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), क्रम/हेतुवाचक (thereupon)
ciṃtayatāby (him) thinking
ciṃtayatā:
Karana (Agent in participial construction/करण)
TypeAdjective
Rootciṃt (धातु) + yat (शतृ, कृत्प्रत्यय)
Formवर्तमानकृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग (Masculine), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
sraṣṭrāby the creator
sraṣṭrā:
Karana (Agent/करण)
TypeNoun
Rootsraṣṭṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
dṛṣṭaḥwas seen
dṛṣṭaḥ:
Kriya (Resultant state/क्रिया)
TypeVerb
Rootdṛś (धातु) + ta (क्त, कृत्प्रत्यय)
Formभूतकृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
rājarṣisattamaḥthe best of royal sages
rājarṣisattamaḥ:
Karma (Object of seeing/कर्म)
TypeNoun
Rootrāja + ṛṣi + sattama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

Skanda

Scene: A two-tier vision: devas appear faint and diminished, their radiance reduced; Brahmā, contemplating, suddenly beholds a radiant royal sage (rājarṣi) as a hopeful counterforce.

S
Skanda
B
Brahmā (Sraṣṭṛ)
D
Devas (Yajñabhujaḥ)
R
Rājarṣi (unnamed here)

FAQs

Purāṇic dharma presents mutual dependence: humans uphold yajña, devas are nourished by offerings, and cosmic welfare is maintained through this reciprocity.

The narrative is moving toward Avimukta/Kāśī; this verse signals a turning point where a great rājṛṣi becomes relevant.

None as a command; it states that yajña-sustained deities weaken when sacrificial rites decline.