Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 57

निर्वाणनरसिंहोयं भक्तनिर्वाणकारणम् । मणिप्रदीपनागोयं महामणिविभूषणः

nirvāṇanarasiṃhoyaṃ bhaktanirvāṇakāraṇam | maṇipradīpanāgoyaṃ mahāmaṇivibhūṣaṇaḥ

ഭക്തർക്ക് മോക്ഷം നൽകുന്ന നിർവ്വാണ നരസിംഹമാണിത്. വലിയ രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട മണിപ്രദീപ നാഗമാണിത്.

निर्वाणनरसिंहःNarasimha (as) liberation (giver)
निर्वाणनरसिंहः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनिर्वाण + नरसिंह (प्रातिपदिके; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अयम्this
अयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
भक्तनिर्वाणकारणम्the cause of devotees' liberation
भक्तनिर्वाणकारणम्:
Karta-predicate (विधेय/कर्तृ-विशेषण)
TypeNoun
Rootभक्त + निर्वाण + कारण (प्रातिपदिके; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विधेय (predicate nominative)
मणिप्रदीपनागःthe serpent (Nāga) with jewel-lamps
मणिप्रदीपनागः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमणि + प्रदीप + नाग (प्रातिपदिके; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अयम्this
अयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
महामणिविभूषणःadorned with great jewels
महामणिविभूषणः:
Karta-predicate (कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा + मणि + विभूषण (प्रातिपदिके; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Narasiṃha (Kāśī context; specific tīrtha/shrine implied)

Type: temple

Listener: Ṛṣis

Scene: A fierce-yet-protective Narasiṃha form radiating light; beside or beneath, a great nāga coiled like a lamp-stand, its hood glowing as if a jeweled flame, gems studding its body; devotees in añjali nearby.

N
Narasiṃha
N
Nāga

FAQs

Liberation is portrayed as accessible through bhakti, with divine forms presented as direct causes of devotees’ mokṣa.

The verse functions within the Kāśīkhaṇḍa context, aligning mokṣa-imagery with the sanctity of Kāśī as a liberation-giving kṣetra.

No explicit rite is prescribed here; it is devotional-theological praise.