Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 35

त्वं वृद्धकालो भूपालः श्रुत्वेत्याशीः परंपराम् । स्मरिष्यसीदं वृत्तांतं पुलकांकवपुस्तदा

tvaṃ vṛddhakālo bhūpālaḥ śrutvetyāśīḥ paraṃparām | smariṣyasīdaṃ vṛttāṃtaṃ pulakāṃkavapustadā

ഹേ ഭൂപാലാ! നീ വാർദ്ധക്യത്തിലാകുമ്പോൾ ഈ ആശീർവാദ-പരമ്പര ശ്രവിച്ച്, ഭക്തിരോമാഞ്ചം നിറഞ്ഞ ദേഹത്തോടെ ഈ വൃത്താന്തം സ്മരിക്കും।

त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st), एकवचन; मध्यमपुरुष-संबोधनार्थः
वृद्धकालःaged/advanced in years
वृद्धकालः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootवृद्ध (प्रातिपदिक) + काल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः—वृद्धः कालः यस्य/वृद्धः कालः (कर्मधारय); विशेषणम् (त्वम्/भूपालः)
भूपालःO king
भूपालः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभूपाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; संबोधन-प्रायः
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त (अव्ययभाव/gerund), पूर्वकाले; "having heard"
इतिthus
इति:
Sambandha (Discourse marker/उद्धरण)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्य-समाप्ति सूचक अव्यय (quotative particle)
आशीःa blessing
आशीः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआशिस् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म/2nd), एकवचन; "आशीस्" (blessing)
परंपराम्in succession / as a tradition
परंपराम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपरंपरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण-भावे—"क्रमेण/परम्परया" इत्यर्थः
स्मरिष्यसिyou will remember
स्मरिष्यसि:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formलृट् (भविष्यत्/future), मध्यमपुरुष, एकवचन; "you will remember"
इदम्this
इदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; निर्देश्य-वस्तु
वृत्तान्तम्account/episode
वृत्तान्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवृत्तान्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन;
पुलकाङ्कवपुःwith body bristling (in horripilation)
पुलकाङ्कवपुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootपुलक (प्रातिपदिक) + अङ्क (प्रातिपदिक) + वपुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; बहुव्रीहिः—पुलकेन अङ्कितं वपुः यस्य (one whose body is marked with horripilation); विशेषणम् (त्वम्)
तदाthen
तदा:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)

Skanda (deduced, Kāśīkhaṇḍa)

Tirtha: Kāśī (as the remembered pilgrimage and blessing-lineage)

Type: kshetra

Listener: Bhūpāla (king)

Scene: An aged king sits quietly, eyes moist; as he recalls the sacred account, goosebumps rise; behind him, faint visionary glimpses of Kāśī’s ghāṭas and Viśveśvara.

B
Bhūpāla (the king)
K
Kāśī
V
Viśveśvara/Viśvanātha (context)

FAQs

True sacred counsel endures across a lifetime, ripening into heartfelt devotion and remembrance.

Kāśī is the implied sacred horizon, as the blessings point the king toward Viśveśvara.

No explicit ritual; it describes remembrance and devotional bodily response (pulaka).