Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 78

ब्रह्महत्यादि पापानां प्रायश्चित्तं चिकीर्षुणा । प्रयागं विधिवत्सेव्यं द्विजवाक्यान्न संशयः

brahmahatyādi pāpānāṃ prāyaścittaṃ cikīrṣuṇā | prayāgaṃ vidhivatsevyaṃ dvijavākyānna saṃśayaḥ

ബ്രഹ്മഹത്യാദി പാപങ്ങൾക്ക് പ്രായശ്ചിത്തം ചെയ്യുവാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ വിധിപൂർവ്വം പ്രയാഗതീർത്ഥം സേവിക്കണം—ഇത് ദ്വിജന്മാരുടെ വചനമാകയാൽ സംശയമില്ല।

ब्रह्महत्या-आदिbeginning with brahma-hatya (etc.)
ब्रह्महत्या-आदि:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootब्रह्महत्या (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formसमासः—तत्पुरुषः (आदि-शब्देन सह); विशेषणम्; स्त्रीलिङ्गे (ब्रह्महत्या-आधारात्), षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचनम्
पापानाम्of sins
पापानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचनम्
प्रायश्चित्तम्expiation
प्रायश्चित्तम्:
Karma/Predicate nominal (कर्म/विधेय)
TypeNoun
Rootप्रायश्चित्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा/द्वितीया (1st/प्रथमा or 2nd/द्वितीया), एकवचनम्
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपातः (conjunction)
चिकीर्षुणाby one wishing to do (perform)
चिकीर्षुणा:
Karana/Agent-instrumental (तृतीया—कर्तृसाधनभाव)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) + चिकीर्षु (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formइच्छार्थक-तुमुन्-समर्थः ‘चिकीर्षु’ (desiderative adjectival derivative); पुल्लिङ्गम्, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचनम्; कर्तृविशेषणम्
प्रयागम्Prayāga
प्रयागम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रयाग (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गम्, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्
विधिवत्according to rule
विधिवत्:
Manner (प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootविधिवत् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषणम् (adverb)
सेव्यम्to be served/visited
सेव्यम्:
Predicate (विधेय)
TypeAdjective
Rootसेव् (धातु) + सेव्य (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formकृत्य-प्रत्ययः (यत्/ण्यत्-भावः), विधेय-विशेषणम्; नपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; ‘प्रयागम्’ इत्यस्य विधेयम्
द्विज-वाक्यात्from the statement of the twice-born (Brahmins)
द्विज-वाक्यात्:
Hetu/Source (पञ्चमी—हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक) + वाक्य (प्रातिपदिक)
Formसमासः—तत्पुरुषः (षष्ठी-तत्पुरुषः: द्विजस्य वाक्यम्); नपुंसकलिङ्गम्, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचनम्
not
:
Negation (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपातः (negation particle)
संशयःdoubt
संशयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसंशय (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गम्, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Prayāga (Triveṇī-saṅgama)

Type: sangam

Listener: viprendra (a leading brāhmaṇa addressed)

Scene: A penitent pilgrim approaches the Triveṇī-saṅgama with folded hands; brāhmaṇas instruct him in rite; river confluence gleams with ritual lamps and offerings.

P
Prayāga
B
Brahmahatyā
D
Dwijas (Brāhmaṇas)

FAQs

Even grave wrongdoing can be addressed through dharmic expiation when undertaken at an especially potent tīrtha.

Prayāga, recommended as a foremost place for prāyaścitta.

To ‘serve/visit’ Prayāga vidhivat—according to proper scriptural procedure—for expiatory purpose.