Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 150

क्रूरदृग्वीक्षते यावत्पुनःपुनरिदं वदन् । तावत्पुस्फोट तन्नेत्रं वामं वामा विलोकनात

krūradṛgvīkṣate yāvatpunaḥpunaridaṃ vadan | tāvatpusphoṭa tannetraṃ vāmaṃ vāmā vilokanāta

ക്രൂരമായ ദൃഷ്ടിയോടെ നോക്കിക്കൊണ്ട് അവൻ വീണ്ടും വീണ്ടും ഇത് പറഞ്ഞുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, ദേവിയുടെ ഇടതുവശത്തെ നോട്ടത്താൽ അവൻ്റെ ഇടതു കണ്ണ് പൊട്ടിപ്പോയി.

क्रूरदृक्fierce-eyed
क्रूरदृक्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्रूर-दृश् (प्रातिपदिक; क्रूर + दृश्/दृक्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (to implied subject)
वीक्षतेlooks; gazes
वीक्षते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवीक्ष् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्
यावत्as long as; until
यावत्:
Kriya-visheshana (Limit/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय)
Formअवधिवाचक-अव्यय (as long as/until)
पुनःपुनःagain and again
पुनःपुनः:
Kriya-visheshana (Frequency/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनःपुनः (अव्यय)
Formआवृत्तिवाचक-अव्यय (repetitive adverb)
इदंthis (statement/thing)
इदं:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
वदन्saying
वदन्:
Kriya-visheshana (Concomitant/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान-कृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (concomitant action)
तावत्then; for that long
तावत्:
Kriya-visheshana (Extent/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतावत् (अव्यय)
Formपरिणाम/अवधिवाचक-अव्यय (then/so long)
पुस्फोटburst; split
पुस्फोट:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्फुट् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; (augmentless perfect form)
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (to ‘नेत्रम्’)
नेत्रंeye
नेत्रं:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
वामंleft
वामं:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवाम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (to ‘नेत्रम्’)
वामाthe woman; the left-side (lady)
वामा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवामा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
विलोकनात्from (her) looking; due to the glance
विलोकनात्:
Hetu/Apadana (Cause/Source/हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootवि-लोकन (प्रातिपदिक; √लोक् + वि-; भाववाचक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa narrative, typically Skanda to Agastya)

Tirtha: Kāśī-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Listener: null

Scene: A man glares harshly, mouth mid-utterance, while the Devī turns a leftward glance; a sudden supernatural rupture—his left eye bursts—onlookers recoil in shock.

V
Vāmā (the Goddess, i.e., Pārvatī)
L
Left eye (netra)

FAQs

Malice and cruel intent recoil upon the doer; divine power (Śakti) upholds moral order through swift consequence.

No specific tīrtha is mentioned; the verse functions as a moral-narrative moment within the Kāśīkhaṇḍa setting.

None; it describes a narrative consequence tied to divine intervention.