
അധ്യായം ചോദ്യം–ഉത്തരം രീതിയിൽ മുന്നേറുന്നു. വിഷ്ണുഭക്തനായ മുനി ഗാലവനെ പീഡിപ്പിച്ച രാക്ഷസൻ ആരെന്നു ഋഷികൾ സൂതനോടു ചോദിക്കുന്നു. സൂതൻ ഹാലാസ്യക്ഷേത്രത്തിലെ പശ്ചാത്തലം പറയുന്നു; വസിഷ്ഠപ്രമുഖമായ ശിവഭക്ത ഋഷിമാർ അവിടെ ആരാധനയിൽ ലീനരായിരുന്നു. അവിടെ ദുര്ദമൻ എന്ന ഗന്ധർവ്വൻ അനേകം സ്ത്രീകളോടൊപ്പം ക്രീഡയിൽ മുങ്ങി, ഋഷികളെ കണ്ടിട്ടും ലജ്ജിച്ച് ശരീരം മറച്ചില്ല; അതിനാൽ വസിഷ്ഠൻ ക്രോധിച്ച് അവനെ രാക്ഷസനാകുമെന്ന ശാപം നൽകി. സ്ത്രീകൾ കരുണ അപേക്ഷിച്ചതോടെ ശാപം പതിനാറു വർഷത്തേക്ക് പരിമിതപ്പെടുത്തി, പിന്നെ മുൻരൂപം ലഭിക്കും എന്നും അറിയിച്ചു. ദുര്ദമൻ അലഞ്ഞുതിരിഞ്ഞ് ജീവികളെ ഉപദ്രവിച്ച് ധർമ്മതീർത്ഥത്തിലെത്തി ഗാലവനെ ആക്രമിച്ചു. ഗാലവൻ വിഷ്ണുവിനെ സ്തുതിച്ച് ശരണം പ്രാപിച്ചതോടെ സുദർശനചക്രം പ്രേഷിതമായി രാക്ഷസന്റെ ശിരഛേദം ചെയ്തു. ദുര്ദമൻ വീണ്ടും ഗന്ധർവ്വരൂപം നേടി ചക്രത്തെ സ്തുതിച്ച് സ്വർഗത്തിലേക്ക് മടങ്ങി. ഗാലവൻ സുദർശനൻ അവിടെയേ നിലകൊള്ളണമെന്നു പ്രാർത്ഥിച്ചതിനാൽ ആ സ്ഥലം ചക്രതീർത്ഥമായി പാപനാശകവും ഭയഹരവും (ഭൂത–പിശാചഭയവും നീക്കുന്ന) മോക്ഷപ്രദവുമായ തീർത്ഥമായി പ്രസിദ്ധമായി. അവസാനം തീർത്ഥം ‘വിഭജിതം’ പോലെ തോന്നുന്നതിന്റെ കാരണം പറയുന്നു—പുരാതനകാലത്ത് ഇന്ദ്രൻ ചിറകുള്ള പർവ്വതങ്ങളെ ഛേദിച്ചപ്പോൾ ചില ഭാഗങ്ങൾ വീണ് ഭൂഭാഗം മാറി തീർത്ഥത്തിന്റെ മദ്ധ്യം ഭാഗികമായി നിറഞ്ഞു; അതുകൊണ്ട് വിഭജിതദർശനം ഉണ്ടായി.
Verse 1
ऋषय ऊचुः । भगवन्राक्षसः कोऽसौ सूत पौराणिकोत्तम । विष्णुभक्तं महात्मानं यो गालवमबाधत
ഋഷികൾ പറഞ്ഞു—ഭഗവൻ സൂതാ, പൗരാണികോത്തമാ! വിഷ്ണുഭക്തനായ മഹാത്മാവ് ഗാലവനെ ഉപദ്രവിച്ച ആ രാക്ഷസൻ ആരായിരുന്നു?
Verse 2
श्रीसूत उवाच । वक्ष्यामि राक्षसं क्रूरं तं विप्राः शृणुतादरात् । यथा स राक्षसो जातो मुनीनां शापवैभवात्
ശ്രീസൂതൻ പറഞ്ഞു—ആ ക്രൂര രാക്ഷസനെ ഞാൻ വിവരിക്കും. ഹേ വിപ്രന്മാരേ, ആദരത്തോടെ ശ്രവിക്കുവിൻ—മുനികളുടെ ശാപവൈഭവത്താൽ അവൻ എങ്ങനെ ജനിച്ചു.
Verse 3
पुरा कैलासशिखरे हालास्ये शिवमंदिरे । चतुर्विशतिसाहस्रा मुनयो ब्रह्मवादिनः
പുരാതനകാലത്ത് കൈലാസശിഖരത്തിലെ ഹാലാസ്യയിലെ ശിവമന്ദിരത്തിൽ ബ്രഹ്മതത്ത്വം പ്രസ്താവിക്കുന്ന ഇരുപത്തിനാലായിരം മുനിമാർ ഉണ്ടായിരുന്നു.
Verse 4
वसिष्ठात्रिमुखाः सर्वे शिवभक्ता महौजसः । भस्मोद्धूलितसर्वांगास्त्रिपुंड्रांकितमस्तकाः
വസിഷ്ഠൻ, അത്രി മുതലായവരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ അവർ എല്ലാവരും ശിവഭക്തർ, മഹാതേജസ്സുള്ളവർ; ശരീരമൊട്ടാകെ ഭസ്മലിപ്തരും നെറ്റിയിൽ ത്രിപുണ്ഡ്രം അങ്കിതവുമായിരുന്നു.
Verse 5
रुद्राक्ष मालाभरणाः पंचाक्षरजपे रताः । हालास्यनाथं भूतेशं चंद्रचूडमुमापतिम्
രുദ്രാക്ഷമാലകൾ ധരിച്ചു, പഞ്ചാക്ഷരി മന്ത്രജപത്തിൽ ലീനരായി അവർ ഹാലാസ്യനാഥൻ—ഭൂതേശൻ, ചന്ദ്രചൂഡൻ, ഉമാപതി ശിവൻ—അവനെ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിച്ചു.
Verse 6
उपासांचक्रिरे मुक्त्यै मधुरापुरवासिनः । कदाचित्तत्र गंधर्वो विश्वावसुसुतो बली
മധുരാപുരവാസികൾ മോക്ഷത്തിനായി ഉപാസന ചെയ്തു. ഒരിക്കൽ അവിടെ വിശ്വാവസുവിന്റെ പുത്രനായ ശക്തിമാൻ ഗന്ധർവ്വൻ എത്തി.
Verse 7
दुर्द्दमोनाम विप्रेंद्रा विटगोष्ठीपरायणः । ललनाशतसंयुक्तो विवस्त्रः सलिलाशये
ഹേ വിപ്രേന്ദ്രന്മാരേ, അവന്റെ പേര് ദുര്ദ്ദമ; അവൻ ഭോഗവിലാസസംഗമങ്ങളിൽ ആസക്തനായിരുന്നു. നൂറുകണക്കിന് സ്ത്രീകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് അവൻ ജലാശയത്തിൽ നിർവസ്ത്രനായി ക്രീഡിച്ചു.
Verse 8
चिक्रीड स विवस्त्राभिः साकं युवतिभिर्मुदा । हालास्यनाथतीर्थं तद्वसिष्ठो मुनिभिः सह
അവിടെ അവൻ നിർവസ്ത്രയായ യുവതികളോടൊപ്പം ആനന്ദത്തോടെ ക്രീഡിച്ചു, ആ ഹാലാസ്യനാഥ തീർത്ഥത്തിൽ. അപ്പോൾ വസിഷ്ഠൻ മുനിമാരോടൊപ്പം അവിടെ എത്തി.
Verse 9
माध्यंदिनं कर्तुमना ययौ शंकरमंदिरात् । तानृषीनवलोक्याथ रामास्ता भयकातराः
മധ്യാഹ്നകർമ്മം ചെയ്യുവാൻ ഉദ്ദേശിച്ച് അവൻ ശങ്കരമന്ദിരത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തേക്കു പോയി. എന്നാൽ ആ ഋഷിമാരെ കണ്ടപ്പോൾ ആ സ്ത്രീകൾ ഭയത്താൽ വിറച്ചു കലങ്ങി.
Verse 10
वासांस्याच्छादयामासुर्दुर्द्दमो न तु साहसी । ततो वसिष्ठः कुपितः शशापैनं गत त्रपम्
സ്ത്രീകൾ വേഗത്തിൽ തങ്ങളുടെ വസ്ത്രങ്ങൾ മറച്ചു; എന്നാൽ ലജ്ജയില്ലാത്തും അസംയമിയുമായ ദുര്ദമൻ അങ്ങനെ ചെയ്തില്ല. അപ്പോൾ അവന്റെ ലജ്ജാഭംഗം കണ്ടു ക്രുദ്ധനായ വസിഷ്ഠൻ അവനെ ശപിച്ചു.
Verse 11
वसिष्ठ उवाच । यस्माद्दुर्दम गंधर्व दृष्ट्वास्मांल्लज्जया त्वया । वासो नाच्छादितं शीघ्रं याहि राक्षसतां ततः
വസിഷ്ഠൻ പറഞ്ഞു— ഹേ ദുര്ദമ ഗന്ധർവാ! ഞങ്ങളെ കണ്ടിട്ടും നീ ലജ്ജയോടെ ഉടൻ വസ്ത്രം മറച്ചില്ല; അതിനാൽ നീ രാക്ഷസാവസ്ഥയിലേക്കു പോകുക.
Verse 12
इत्युक्त्वा ता स्त्रियः प्राह वसिष्ठो मुनिपुंगवः । यस्मादाच्छादितं वस्त्रं दृष्ट्वास्मांल्ललनोत्तमाः
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം മുനിപുംഗവനായ വസിഷ്ഠൻ ആ സ്ത്രീകളോട് പറഞ്ഞു— ഹേ ശ്രേഷ്ഠസ്ത്രീകളേ! ഞങ്ങളെ കണ്ടപ്പോൾ നിങ്ങൾ വസ്ത്രം ആച്ഛാദനം ചെയ്തു.
Verse 13
ततो न युष्माञ्छपिष्यामि गन्छध्वं त्रिदिवं ततः । एवमुक्ता वसिष्ठेन रामाः प्रांजलयस्तदा
അതുകൊണ്ട് ഞാൻ നിങ്ങളെ ശപിക്കുകയില്ല; നിങ്ങൾ ഇവിടെ നിന്ന് ത്രിദിവത്തിലേക്ക് (സ്വർഗത്തിലേക്ക്) പോകുക. വസിഷ്ഠൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ആ സുന്ദരികൾ അഞ്ജലി ചേർത്ത് നിന്നു.
Verse 14
प्रणिपत्य वसिष्ठं तं भक्तिनम्रेण चेतसा । मुनिमंडलमध्ये तं वसिष्ठमिदमब्रुवन्
ഭക്തിയാൽ വിനയപ്പെട്ട മനസ്സോടെ അവർ വസിഷ്ഠനെ പ്രണാമം ചെയ്ത്, മുനിമണ്ഡലത്തിന്റെ നടുവിൽ ആ വസിഷ്ഠനോട് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
Verse 15
रामा ऊचुः । भगवन्सर्वधर्मज्ञ चतुरानननंदन । दयासिंधोऽवलोक्यास्मान्न कोपं कर्तुमर्हसि
സ്ത്രീകൾ പറഞ്ഞു— ഹേ ഭഗവൻ, സർവ്വധർമ്മജ്ഞ, ചതുരാനന ബ്രഹ്മാവിന്റെ നന്ദന! ഹേ ദയാസിന്ധോ, ഞങ്ങളെ നോക്കി നിങ്ങൾ കോപിക്കരുത്.
Verse 16
पतिरेवहि नारीणां भूषणं परमुच्यते । पतिहीना तु या नारी शतपुत्रापि सा मुने
സ്ത്രീകൾക്കു ഭർത്താവേ പരമഭൂഷണമെന്നു പറയപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ ഭർത്താവില്ലാത്ത സ്ത്രീ, നൂറു പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായാലും, ഹേ മുനേ, (അവൾ വഞ്ചിതയെന്നേ കണക്കാക്കപ്പെടും).
Verse 17
विधवेत्युच्यते लोके तत्स्त्रीणां मरणं स्मृतम् । तत्प्रसादं कुरु मुने पत्यावस्माक मादरात्
ലോകത്തിൽ അവൾ ‘വിധവ’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു; സ്ത്രീകൾക്കത് മരണസമാനമെന്നു സ്മൃതിയിൽ പറയുന്നു. അതുകൊണ്ട്, ഹേ മുനേ, ഞങ്ങളുടെ ഭർത്താവിനോടുള്ള ആദരത്താൽ ഞങ്ങളോട് പ്രസാദിക്കണമേ.
Verse 19
एकोऽपराधः क्षंतव्यो मुनिभिस्तत्त्वदर्शिभिः । क्षमां कुरु दयासिंधो युष्मच्छिष्येऽत्र दुर्दमे
തത്ത്വദർശികളായ മുനിമാർ ഒരു അപരാധമെങ്കിലും ക്ഷമിക്കണം. ഹേ ദയാസിന്ധോ, ഇവിടെ നിങ്ങളുടെ ശിഷ്യൻ ദുര്ദമനെ ക്ഷമിക്കണമേ.
Verse 20
न मे स्याद्वचनं मिथ्या कदाचिदपि सुभ्रुवः । उपायं वः प्रवक्ष्यामि शृणुध्वं श्रद्धया सह
ഹേ സുഭ്രൂകളേ, എന്റെ വാക്ക് ഒരിക്കലും മിഥ്യയാകുകയില്ല. എങ്കിലും ഞാൻ നിങ്ങള്ക്കൊരു ഉപായം പറയും; ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുവിൻ.
Verse 21
षोडशाब्दावधिः शापो भर्तुर्वो भविता ध्रुवम् । षोडशाब्दावधौ चैष दुर्दमो राक्षसाकृतिः
പതിനാറു വർഷം വരെ നിങ്ങളുടെ ഭർത്താവിന്മേൽ ഈ ശാപം നിശ്ചയമായി നിലനിൽക്കും. ആ പതിനാറു വർഷക്കാലം ഈ ദുര്ദമൻ രാക്ഷസരൂപം ധരിക്കും.
Verse 22
यदृच्छयाचक्र तीर्थं गमिष्यति सुरांगनाः । आस्ते तत्र महायोगी गालवो विष्णुतत्परः
ഹേ സുരാംഗനമാരേ, യാദൃച്ഛികമായി അവൻ ചക്രതീർത്ഥത്തിലേക്ക് പോകും. അവിടെ വിഷ്ണുപരായണനായ മഹായോഗി ഗാലവമുനി വസിക്കുന്നു.
Verse 23
भक्ष्यार्थं तं मुनिं सोऽयं राक्षसोभिगमिष्यति । ततो गालवरक्षार्थं प्रेरितं चक्रमुत्तमम्
ആ മുനിയെ ഭക്ഷിക്കാനായി ഈ രാക്ഷസൻ അവന്റെ അടുക്കൽ വരും. അപ്പോൾ ഗാലവന്റെ രക്ഷയ്ക്കായി ഉത്തമചക്രം പ്രേരിതമായി പ്രവർത്തിക്കും.
Verse 24
विष्णुनास्य शिरो रामा हरिष्यति न संशयः । ततः स्वरूपमासाद्य शापान्मुक्तः सुदुर्दमः
ഹേ രാമമാരേ, വിഷ്ണു ഇതിന്റെ ശിരസ് നിശ്ചയമായി ഛേദിക്കും; സംശയമില്ല. പിന്നെ സുദുര്ദമൻ സ്വരൂപം പ്രാപിച്ച് ശാപത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും.
Verse 25
पतिर्वस्त्रिदिवं भूयो गंतास्त्यत्र न संशयः । ततस्त्रिदिवमासाद्य दुर्द्दमोऽयं पतिर्हि वः
നിങ്ങളുടെ ഭർത്താവ് വീണ്ടും ത്രിദിവത്തിലേക്ക് (സ്വർഗത്തിലേക്ക്) പോകും—ഇതിൽ സംശയമില്ല. സ്വർഗം പ്രാപിച്ച ശേഷം ഈ ദുര്ദമൻ തന്നേ മുൻപുപോലെ നിങ്ങളുടെ ഭർത്താവായിരിക്കും.
Verse 26
रमयिष्यति सुन्दर्यो युष्मान्सुन्दरवेषभृत् । श्रीसूत उवाच । इत्युक्त्वा तु वसिष्ठस्ता दुर्दमस्य वरांगनाः
“സുന്ദരവേഷം ധരിച്ച അവൻ, ഹേ സുന്ദരിമാരേ, നിങ്ങളെ ആനന്ദിപ്പിക്കും.” ശ്രീസൂതൻ പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ട് വസിഷ്ഠൻ ദുര്ദമന്റെ ശ്രേഷ്ഠസ്ത്രീകളോട് സംസാരിച്ചു।
Verse 27
स्वाश्रमं प्रययौ तूर्णं हालास्येश्वरभक्तिमान् । अथ रामास्तमालिंग्य दुर्द्दमं पतिमातुराः
ഹാലാസ്യേശ്വരഭക്തനായ അദ്ദേഹം വേഗത്തിൽ സ്വന്തം ആശ്രമത്തിലേക്ക് പോയി. തുടർന്ന് വ്യാകുലമായ രാമാസ്ത്രീകൾ ദുഃഖത്തോടെ ഭർത്താവ് ദുര്ദമനെ ആലിംഗനം ചെയ്തു।
Verse 28
रुरुदुः शोकसंविग्ना दुःखसागरमध्यगाः प्र । पश्यंतीषु तास्वेव दुर्दमो राक्षसोऽभवत्
അവർ ശോകത്തിൽ വിറച്ച് കരഞ്ഞു, ദുഃഖസാഗരത്തിന്റെ നടുവിൽ മുങ്ങിയവരെപ്പോലെ. അവർ നോക്കിനിൽക്കേ ദുര്ദമൻ രാക്ഷസനായി മാറി।
Verse 29
महादंष्ट्रो महाकायो रक्तश्मश्रुशिरोरुहः । तं दृष्ट्वा भयसंविग्ना जग्मू रामास्त्रिविष्टपम्
അവൻ മഹാദംഷ്ട്രനും മഹാകായനും ആയി, ചുവന്ന താടിയും മുടിയും ധരിച്ചവനായി. അവനെ കണ്ടു ഭയവിഹ്വലമായ രാമാസ്ത്രീകൾ ത്രിവിഷ്ടപം (സ്വർഗം) പ്രാപിച്ചു।
Verse 30
ततो राक्षसवेषोऽयं दुर्दमो भैरवाकृतिः । भक्षयन्प्राणिनः सर्वान्देशाद्देशं वनाद्वनम्
അതിനുശേഷം ദുര്ദമൻ രാക്ഷസവേഷം ധരിച്ചു, ഭൈരവസദൃശമായ ഭയങ്കരാകൃതിയോടെ നിന്നു. അവൻ സർവ്വജീവികളെയും ഭക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് ദേശം ദേശമായി, വനത്തിൽ വനമായി സഞ്ചരിച്ചു।
Verse 31
भ्रमन्न निलवेगोऽसौ धर्मतीर्थं ततो ययौ । एवं षोडशवर्षाणि भ्रमतोऽस्य ययुस्तदा
അശാന്തമായി അലഞ്ഞുനടന്ന നീലവേഗൻ അവിടെ നിന്ന് ധർമതീർത്ഥത്തിലേക്കു പോയി. ഇങ്ങനെ അലഞ്ഞുതിരിഞ്ഞുകൊണ്ടിരിക്കെ അവന് പതിനാറു വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞുപോയി.
Verse 32
ततस्तु षोडशाब्दांते राक्षसोयं मुनीश्वराः । भक्षितुं गालवमुनिं धर्मतीर्थनिवासिनम्
പിന്നീട് പതിനാറു വർഷങ്ങളുടെ അവസാനം, ഹേ മുനിശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ഈ രാക്ഷസൻ ധർമതീർത്ഥത്തിൽ വസിച്ചിരുന്ന ഗാലവ മുനിയെ ഭക്ഷിക്കുവാൻ പുറപ്പെട്ടു.
Verse 33
उपाद्रवद्वायुवेगः सचास्तौषीज्जनार्दनम् । गालवेन स्तुतो विष्णुस्तदा चक्रमचोदयत्
വായുവേഗൻ ആക്രമിക്കാനായി പാഞ്ഞുവന്ന് ജനാർദനനെ സ്തുതിച്ചു. അപ്പോൾ ഗാലവൻ സ്തുതിച്ച വിഷ്ണു തന്റെ ചക്രം പ്രയോഗിച്ചു.
Verse 34
रक्षितुं गाल वमुनिं राक्षसेन प्रपीडितम् । अथागत्य हरेश्चक्रं राक्षसस्य शिरोऽहरत्
രാക്ഷസൻ പീഡിപ്പിച്ച ഗാലവ മുനിയെ രക്ഷിക്കുവാൻ ഹരിയുടെ ചക്രം അവിടെ എത്തി രാക്ഷസന്റെ ശിരസ് ഛേദിച്ചു.
Verse 35
ततोऽयं राक्षसं देहं त्यक्त्वा दिव्यकलेवरः । विमानवरमारुह्य दुर्दमः पुष्पवर्षितः
അപ്പോൾ അവൻ ആ രാക്ഷസദേഹം ഉപേക്ഷിച്ച് ദിവ്യകായം ധരിച്ചു. ദുര്ദമൻ ശ്രേഷ്ഠ വിമാനം കയറി, പുഷ്പവൃഷ്ടിയാൽ ആദരിക്കപ്പെട്ടു.
Verse 36
प्रांजलिः प्रणतो भूत्वा ववन्दे तं सुदर्शनम् । तुष्टाव श्रुतिरम्याभिर्वाग्भिरग्र्याभिरादरात्
കൈകൂപ്പി നമസ്കരിച്ചു നമ്രനായി അവൻ ആ സുദർശനനെ വന്ദിച്ചു. പിന്നെ ആദരത്തോടെ ശ്രവണസുഖകരമായ ഉത്തമ വചനങ്ങളാൽ സ്തുതിച്ചു.
Verse 37
दुर्दम उवाच । सुदर्शन नमस्तेऽस्तु विष्णुहस्तैकभूषण । नमस्तेऽसुरसंहर्त्रे सहस्रादित्यतेजसे
ദുര്ദമൻ പറഞ്ഞു— ഹേ സുദർശനേ, നമസ്കാരം; നീ വിഷ്ണുവിന്റെ കൈയിലെ ഏകഭൂഷണം. ഹേ അസുരസംഹാരകാ, സഹസ്രസൂര്യസമ തേജസ്സുള്ളവനേ, നമസ്കാരം.
Verse 38
कृपालेशेन भवतस्त्यक्त्वाहं राक्षसीं तनुम् । स्वरूपमभजं विष्णोश्चक्रायुध नमोऽस्तु ते
നിന്റെ കരുണയുടെ ചെറിയ അംശം കൊണ്ടുതന്നെ ഞാൻ രാക്ഷസദേഹം ഉപേക്ഷിച്ച് എന്റെ സ്വരൂപം പ്രാപിച്ചു. ഹേ വിഷ്ണുവിന്റെ ചക്രായുധമേ, നമസ്കാരം.
Verse 39
अनुजानीहि मां गन्तुं त्रिदिवं विष्णुवल्लभ । भार्या मे परिशोचंति विरहातुरचेतसः
ഹേ വിഷ്ണുവല്ലഭാ, എനിക്ക് ത്രിദിവത്തിലേക്ക് പോകാൻ അനുവാദം തരണമേ. വിരഹവ്യഥയിൽ ആകുലമായ മനസ്സോടെ എന്റെ ഭാര്യമാർ എനിക്കായി വിലപിക്കുന്നു.
Verse 40
त्वन्मनस्को भविष्यामि यावज्जीवं यथाह्यहम् । तथा कृपां कुरुष्व त्वं मयि चक्र नमोऽस्तु ते
ഞാൻ ജീവിക്കുന്നതുവരെ എന്റെ മനസ്സ് നിനക്കിലേകമാകും. അതിനാൽ ഹേ ചക്രദേവാ, എനിക്കു കരുണ കാണിക്കണമേ—നമസ്കാരം.
Verse 41
एवं स्तुतं विष्णुचक्रं दुर्दमेन सभक्तिकम् । अनुजग्राह सहसा तथास्त्विति मुनीश्वराः
ഇങ്ങനെ ഭക്തിയോടെ ദുര്ദമൻ സ്തുതിച്ചപ്പോൾ വിഷ്ണുചക്രം ഉടൻ അനുഗ്രഹിച്ചു—“തഥാസ്തു” എന്നു അരുളി, ഹേ മുനീശ്വരന്മാരേ।
Verse 42
चक्रायुधाभ्यनुज्ञातो दुर्दमो गालवं मुनिम् । प्रणम्य तेनानुज्ञातो गन्धर्वस्त्रिदिवं ययौ
ചക്രായുധന്റെ അനുമതി ലഭിച്ച ദുര്ദമൻ ഗാലവ മുനിയെ പ്രണാമം ചെയ്തു; അദ്ദേഹത്തിന്റെയും അനുമതി നേടി ആ ഗന്ധർവൻ ത്രിദിവം (സ്വർഗം) പ്രാപിച്ചു।
Verse 43
दुर्दमे तु गते स्वर्गं गालवो मुनिपुंगवः । स चक्रं प्रार्थयामास विष्ण्वायुधमनुत्तमम्
ദുര്ദമൻ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയ ശേഷം മുനിപുങ്ഗവനായ ഗാലവൻ വിഷ്ണുവിന്റെ അനുത്തമ ആയുധമായ ദിവ്യചക്രത്തോട് പ്രാർത്ഥിച്ചു।
Verse 44
चक्रायुध नमामि त्वां महासुरविमर्द्दन । देवीपट्टण पर्यंते धर्मतीर्थे ह्यनुत्तमे
ഹേ ചക്രായുധാ, നിനക്കു നമസ്കാരം—ഹേ മഹാസുരവിമർദ്ദന. ദേവീപട്ടണത്തിന്റെ അതിരുവരെയായി ഈ അനുത്തമ ധർമ്മതീർത്ഥത്തിൽ നീ വസിക്കണമേ।
Verse 45
सन्निधानं कुरुष्व त्वं सर्वपापविनाशनम् । त्वत्सन्निधानात्सर्वेषां स्नातानां पापिनामिह
നീ ഇവിടെ നിന്റെ സന്നിധാനം സ്ഥാപിക്കണമേ—അത് സർവ്വപാപവിനാശകം. നിന്റെ സന്നിധാനത്താൽ ഇവിടെ സ്നാനം ചെയ്യുന്ന പാപികളുടേയും പാപം ക്ഷയിക്കുന്നു।
Verse 46
पापनाशं कुरुष्व त्वं मोक्षं च कुरु शाश्वतम् । चक्रतीर्थमिति ख्यातिं लोकस्य परिकल्पय
നീ പാപനാശം വരുത്തുകയും ശാശ്വത മോക്ഷവും പ്രസാദിക്കയും ചെയ്യുക. ഈ സ്ഥലത്തിന് ജനങ്ങളിൽ ‘ചക്രതീർത്ഥം’ എന്ന ഖ്യാതി നൽകുക.
Verse 47
त्वत्सन्निधानादत्रत्यमुनीनां भयनाशनम् । इतः परं भवत्वार्य चक्रायुध नमोऽस्तु ते
നിന്റെ സന്നിധാനത്താൽ ഇവിടെ വസിക്കുന്ന മുനിമാരുടെ ഭയം നശിക്കട്ടെ. ഇനി മുതൽ അങ്ങനെ തന്നെയാകട്ടെ, ഹേ ആര്യ ചക്രായുധാ—നിനക്കു നമസ്കാരം.
Verse 48
भूतप्रेतपिशाचेभ्यो भयं मा भवतु प्रभो । इति संप्रार्थितं चक्रं गालवेन मुनीश्वराः
പ്രഭോ, ഭൂത-പ്രേത-പിശാചുകളിൽ നിന്ന് ഭയം ഉണ്ടാകരുതേ—എന്ന് ഗാലവ മുനി ചക്രത്തോട് ആത്മാർത്ഥമായി പ്രാർത്ഥിച്ചു, ഹേ മുനീശ്വരാ.
Verse 49
तथैवा स्त्विति सम्भाष्य तस्मिंस्तीर्थे तिरोहितम् । श्रीसूत उवाच । एवं वः कथितो विप्रा राक्षसस्स भवो मया
‘തഥാസ്തു’ എന്ന് പറഞ്ഞ് അത് ആ തീർത്ഥത്തിൽ തന്നേ അപ്രത്യക്ഷമായി. ശ്രീസൂതൻ പറഞ്ഞു—ഹേ വിപ്രന്മാരേ, ഇങ്ങനെ ആ രാക്ഷസന്റെ ഉത്ഭവം ഞാൻ നിങ്ങളോട് പറഞ്ഞു.
Verse 50
माहात्म्यं चक्र तीर्थस्य कथितं च मलापहम् । यच्छ्रुत्वा सर्वपापेभ्यो मुच्यते मानवो भुवि
മലാപഹമായ ചക്രതീർത്ഥത്തിന്റെ മഹാത്മ്യം വിവരിക്കപ്പെട്ടു. അത് ശ്രവിച്ചാൽ ഭൂമിയിലെ മനുഷ്യൻ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്നു മോചിതനാകും.
Verse 51
ऋषय ऊचुः । व्यासशिष्य महाप्राज्ञ सूत पौराणिकोत्तम । आरभ्य दर्भशयनमादेवीपत्तनावधि
ഋഷികൾ പറഞ്ഞു—ഹേ വ്യാസശിഷ്യ മഹാപ്രാജ്ഞ സൂതാ, പൗരാണികവക്താക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ! ദർഭശയനത്തിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് ദേവീപത്തനം വരെ ഉള്ള പവിത്രവൃത്താന്തം ഞങ്ങൾക്ക് പറയുക।
Verse 52
बहुव्यायामसंयुक्तं चक्रतीर्थमनुत्तमम् । ययौ विच्छिन्नतां मध्ये कथं कथय सांप्रतम्
മഹാ പരിശ്രമസംബന്ധമായ ആ അനുത്തമ ചക്രതീർത്ഥം നടുവിൽ എങ്ങനെ വിച്ഛിന്നമായി? അത് ഇപ്പോൾ ഞങ്ങൾക്ക് പറയുക।
Verse 53
एनं मनसि तिष्ठन्तं संशयं छेत्तुमर्हसि । श्रीसूत उवाच । पुरा हि पर्वताः सर्वे जातपक्षा मनोजवाः
ഈ സംശയം ഞങ്ങളുടെ മനസ്സിൽ നിലകൊള്ളുന്നു; അത് നീക്കേണ്ടത് നിങ്ങളാണ്. ശ്രീസൂതൻ പറഞ്ഞു—പുരാതനകാലത്ത് സത്യമായും എല്ലാ പർവ്വതങ്ങൾക്കും ചിറകുകൾ വളർന്നു, അവ മനോവേഗത്തിൽ സഞ്ചരിച്ചു।
Verse 54
पर्यंतपर्वतै सार्द्धं चेरुराकाशमार्गगाः । नगरेषु च राष्ट्रेषु ग्रामेषु च वनेषु च
അതിര്പർവ്വതനിരകളോടുകൂടി അവർ ആകാശമാർഗങ്ങളിൽ സഞ്ചരിച്ചു—നഗരങ്ങളിലൂടെയും രാജ്യങ്ങളിലൂടെയും ഗ്രാമങ്ങളിലൂടെയും വനങ്ങളിലൂടെയും।
Verse 55
आप्लुत्याप्लुत्य तिष्ठंति पर्वताः सर्वतो भुवि । आक्रम्याक्रम्य तिष्ठंति यत्रयत्र महीधराः
വീണ്ടും വീണ്ടും ചാടിക്കൊണ്ട് പർവ്വതങ്ങൾ ഭൂമിയിലുടനീളം നിലകൊണ്ടു; വീണ്ടും വീണ്ടും അമർത്തി നിൽക്കവെ, ആ മഹീധരങ്ങൾ എവിടെയെവിടെയോ ഇച്ഛിച്ചിടത്ത് അവിടെ തന്നെ തങ്ങി।
Verse 56
तत्रतत्र नरा गावस्तथान्ये प्राणिसंचयाः । मरणं सहसा प्रापुः पीड्यमाना महीधरैः
അവിടവിടെ മനുഷ്യരും പശുക്കളും മറ്റു ജീവിസമൂഹങ്ങളും പർവ്വതങ്ങളാൽ ഞെരുക്കപ്പെട്ടു പീഡിതരായി പെട്ടെന്നു മരണത്തെ പ്രാപിച്ചു।
Verse 57
ब्राह्मणादिषु वर्णेषु नष्टेषु समनन्तरम् । यज्ञाद्यभावात्सहसा देवता व्यसनं ययुः
ബ്രാഹ്മണാദി വർണങ്ങൾ നശിച്ച ഉടനെ, യജ്ഞാദി കർമ്മങ്ങൾ നിലച്ചതിനാൽ ദേവതകൾ പെട്ടെന്നു ദുരിതത്തിലായി।
Verse 58
तत इन्द्रो महाक्रुद्धो वज्रमादाय वेगवान् । चिच्छेद सहसा पक्षान्पर्वतानां तरस्विनाम्
അപ്പോൾ മഹാക്രുദ്ധനായ ഇന്ദ്രൻ വേഗത്തോടെ വജ്രം എടുത്ത് ശക്തിമാനായ പർവ്വതങ്ങളുടെ ചിറകുകൾ പെട്ടെന്നു വെട്ടിമാറ്റി।
Verse 59
छिद्यमानच्छदाः सर्वे वासवेन महीधराः । अनन्यशरणा भूत्वा समुद्रं प्राविशन्भयात्
വാസവൻ ചിറകുകൾ വെട്ടിക്കൊണ്ടിരിക്കെ, എല്ലാ പർവ്വതങ്ങളും മറ്റൊരു ശരണം ഇല്ലാതെ ഭയത്തോടെ സമുദ്രത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു।
Verse 60
अचलेषु च सर्वेषु पतत्सु लवणार्णवे । निपेतुरर्णवभ्रांत्या चक्रतीर्थेपि केचन
എല്ലാ പർവ്വതങ്ങളും ലവണാർണവത്തിൽ വീഴുമ്പോൾ, ചിലർ സമുദ്രമെന്നു ഭ്രമിച്ച് ചക്രതീർത്ഥത്തിലേക്കും വീണുപോയി।
Verse 61
पतितैः पर्वतैस्तैस्तु मध्यतः पूरितोदरम् । चक्रतीर्थं महापुण्यं मध्ये विच्छेदमाययौ
വീണുപോയ ആ പർവതങ്ങളാൽ മദ്ധ്യത്തിലെ കുഴി നിറഞ്ഞു. അതിനാൽ മഹാപുണ്യമയമായ ചക്രതീർത്ഥത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ ഒരു വിച്ഛേദം (പിളർപ്പ്) ഉണ്ടായി.
Verse 62
यदृच्छया महाशैलाः पार्श्वयोस्तत्र नापतन् । अतो वै दर्भशयने तथा देवीपुरेऽपि च
ഭാഗ്യവശാൽ അവിടെ ഇരുവശങ്ങളിലും മഹാശിലകൾ വീണില്ല. അതിനാൽ ദർഭശയനത്തിലും, അതുപോലെ ദേവീപുരത്തിലും, ഈ കാര്യം സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു/സൂചിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.
Verse 63
विच्छिन्नमध्यं तद्द्वेधा विभक्तमिव दृश्यते । मध्यतः पतितैः शैलैश्चक्रतीर्थं स्थलीकृतम्
മദ്ധ്യഭാഗം വിച്ഛിന്നമായതിനാൽ അത് രണ്ടായി വിഭജിച്ചതുപോലെ ദൃശ്യമാകുന്നു. മദ്ധ്യത്തിൽ വീണ ശിലകളാൽ ചക്രതീർത്ഥം നിലമായി (സ്ഥലീകരിതമായി) മാറി.
Verse 64
श्रीसूत उवाच । युष्माकमेवं कथितं मुनीन्द्रा यन्मध्यतस्तीर्थमिदं स्थली कृतम् । यथा महीध्राः सहसा बिडौजसा विच्छिन्नपक्षा इह पेतुरुन्नताः
ശ്രീസൂതൻ പറഞ്ഞു—ഹേ മുനീന്ദ്രന്മാരേ! നിങ്ങൾ വിവരിച്ചതുപോലെ ഈ തീർത്ഥത്തിന്റെ മദ്ധ്യഭാഗം നിലയായി മാറി; മഹാബലവാൻ (ഇന്ദ്രൻ) ചിറകുകൾ മുറിച്ച ഉയർന്ന പർവതങ്ങൾ പെട്ടെന്ന് ഇവിടെ വീണതുപോലെ.