Adhyaya 34

Verse 1

श्रीसूत उवाच । इतिहासं पुनर्वक्ष्ये धनुष्कोटिप्रशंसनम् । सृगालस्य च संवादं वानरस्य च सत्तमाः

ശ്രീസൂതൻ പറഞ്ഞു—ഹേ സത്തമന്മാരേ, ധനുഷ്കോടിയുടെ മഹത്വം പുകഴ്ത്തുന്ന ഈ ഇതിഹാസം ഞാൻ വീണ്ടും പറയും; കൂടാതെ ശൃഗാലത്തിന്റെയും വാനരത്തിന്റെയും സംവാദവും.

Verse 2

सृगालवानरौ पूर्वमास्तां जातिस्मरावुभौ । पुरापि मानुषे भावे सखायौ तौ बभूवतुः

പൂർവകാലത്ത് ശൃഗാലനും വാനരനും ജീവിച്ചിരുന്നു—ഇരുവരും ജാതിസ്മരന്മാർ. അതിനുമുമ്പ് മനുഷ്യഭാവത്തിൽ അവർ രണ്ടുപേരും സുഹൃത്തുക്കളായിരുന്നു.

Verse 3

अन्यां योनिं समापन्नौ सार्गालीं वानरीं तथा । सख्यं समीयतुरुभौ सृगालो वानरो द्विजाः

മറ്റൊരു യോനിയിൽ പ്രവേശിച്ച്—ശൃഗാലിയും വാനരിയും എന്ന രൂപങ്ങളിൽ—ഹേ ദ്വിജന്മാരേ, ശൃഗാലനും വാനരനും ഇരുവരും വീണ്ടും സഖ്യത പ്രാപിച്ചു.

Verse 4

कदाचिद्रुद्रभूमिष्ठं सृगालं वानरोऽब्रवीत् । श्मशानमध्ये संप्रेक्ष्य पूर्वजातिमनुस्मरन्

ഒരു സമയം രുദ്രഭൂമിയിൽ വസിച്ചിരുന്ന ശൃഗാലത്തോട് വാനരൻ പറഞ്ഞു. ശ്മശാനത്തിന്റെ നടുവിൽ അവനെ കണ്ടു, മുൻജന്മം സ്മരിച്ച് വാനരൻ അവനെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു.

Verse 5

वानर उवाच । सृगाल पातकं पूर्वं किमकार्षीः सुदारुणम् । यस्त्वं श्मशाने मृतकान्पूतिगंधांश्च कुत्सितान् । अत्सीत्युक्तोऽथ कपिना सृगालस्तमभाषत

വാനരൻ പറഞ്ഞു— ഹേ ശൃഗാലാ! മുൻകാലത്ത് നീ ഏതു അതിഘോര പാപം ചെയ്തു, അതുകൊണ്ടാണ് ശ്മശാനത്തിൽ ദുർഗന്ധമുള്ള, നിന്ദ്യമായ ശവങ്ങളെ നീ ഭക്ഷിക്കുന്നത്? വാനരൻ ചോദിച്ചതോടെ ശൃഗാലൻ മറുപടി പറഞ്ഞു.

Verse 6

सृगाल उवाच । अहं पूर्वभवे ह्यासं ब्राह्मणो वेदपारगः

ശൃഗാലൻ പറഞ്ഞു— ഞാൻ മുൻജന്മത്തിൽ തീർച്ചയായും വേദപാരംഗതനായ ഒരു ബ്രാഹ്മണനായിരുന്നു.

Verse 7

वेदशर्माभिधो विद्वान्सर्वकर्मकलापवित् । ब्राह्मणाय प्रतिश्रुत्य न मया तत्र जन्मनि

ഞാൻ വേദശർമൻ എന്ന പണ്ഡിതൻ, എല്ലാ കർമകാണ്ഡങ്ങളിലും നിപുണൻ. ഒരു ബ്രാഹ്മണനോട് ദാനം നൽകാമെന്ന് വാഗ്ദാനം ചെയ്തിട്ടും, ആ ജന്മത്തിൽ ഞാൻ അത് നൽകിയില്ല.

Verse 8

कपे धनं तदा दत्तं सृगालोऽहं ततोऽभवम् । तस्मादेवंविधं भक्ष्यं भक्षयाम्यतिकुत्सितम्

ഹേ കപേ! അന്ന് ധനം നൽകാതിരുന്നതുകൊണ്ട് ഞാൻ ശൃഗാലനായി. അതിനാൽ ഇത്തരത്തിലുള്ള അത്യന്തം നിന്ദ്യമായ ആഹാരമാണ് ഞാൻ ഭക്ഷിക്കുന്നത്.

Verse 9

प्रतिश्रुत्य दुरात्मानो न प्रयच्छंति ये नराः । कपे सृगालयोनिं ते प्राप्नुवंत्यतिकुत्सिताम्

ഹേ കപേ! വാഗ്ദാനം ചെയ്തിട്ടും കൊടുക്കാത്ത ദുഷ്ടഹൃദയന്മാർ അത്യന്തം നിന്ദ്യമായ കുറുനരി-യോനി പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 10

यो न दद्यात्प्रतिश्रुत्य स्वल्पं वा यदि वा बहु । सर्वाशास्तस्य नष्टाः स्युः षंढस्येव प्रजोद्भवः

വാഗ്ദാനം ചെയ്ത് അല്പമോ കൂടുതലോ കൊടുക്കാത്തവന്റെ എല്ലാ പ്രതീക്ഷകളും നശിക്കുന്നു—ഷണ്ഡനു സന്താനോത്പത്തി പോലെയായി.

Verse 11

प्रतिश्रुत्याप्रदाने तु ब्राह्मणाय प्लवंगम । दशजन्मार्जितं पुण्यं तत्क्षणादेव नश्यति

ഹേ പ്ലവംഗമ്! ബ്രാഹ്മണനോട് വാഗ്ദാനം ചെയ്ത് കൊടുക്കാതിരുന്നാൽ പത്തു ജന്മങ്ങളിൽ സമ്പാദിച്ച പുണ്യം അതേ ക്ഷണത്തിൽ നശിക്കുന്നു।

Verse 12

प्रतिश्रुत्याप्रदानेन यत्पापमुपजायते । नाश्वमेधशतेनापितत्पापं परिशुध्यति

വാഗ്ദാനം ചെയ്ത് കൊടുക്കാതിരുന്നതാൽ ഉണ്ടാകുന്ന പാപം, നൂറ് അശ്വമേധയാഗങ്ങൾ കൊണ്ടും ശുദ്ധിയാകുന്നില്ല।

Verse 13

न जानेहमिदं पापं कदा नष्टं भवेदिति । तस्मात्प्रतिश्रुतं द्रव्यं दातव्यं विदुषा सदा

ഈ പാപം എപ്പോൾ നശിക്കുമെന്നെനിക്ക് അറിയില്ല; അതുകൊണ്ട് ജ്ഞാനികൾ എപ്പോഴും വാഗ്ദാനം ചെയ്ത ധനം ദാനം ചെയ്യണം।

Verse 14

प्रतिश्रुत्याप्रदानेन सृगालो भवति ध्रुवम् । तस्मात्प्राज्ञेन विदुषा दातव्यं हि प्रतिश्रुतम्

വാഗ്ദാനം ചെയ്ത് ദാനം നൽകാതിരുന്നാൽ അവൻ നിശ്ചയമായും ശൃഗാലനാകും. അതുകൊണ്ട് പ്രാജ്ഞനും വിവേകിയും താൻ വാഗ്ദാനം ചെയ്തതു തീർച്ചയായും നൽകണം.

Verse 15

इत्युक्त्वा स सृगालस्तं वानरं पुनरब्रवीत् । भवता किं कृतं पापं येन वानरतामगात्

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം ശൃഗാലൻ ആ വാനരനോട് വീണ്ടും പറഞ്ഞു—“നീ ഏതു പാപം ചെയ്തു, അതിനാലാണ് വാനരത്വം ലഭിച്ചത്?”

Verse 16

अनागसो वनचरान्पक्षिणो हिंसि वानर । तत्पातकं वदस्वाद्य वानरत्वप्रदं मम । इत्युक्तः स सृगालेन सृगालं वानरोऽब्रवीत्

“ഹേ വാനരാ! നീ കുറ്റമില്ലാത്ത വനചരരെയും പക്ഷികളെയും ഹിംസിക്കുന്നു. ഇന്ന് പറയുക—എനിക്ക് വാനരത്വം നൽകിയ ആ പാതകം ഏത്?” എന്ന് ശൃഗാലൻ പറഞ്ഞപ്പോൾ വാനരൻ ശൃഗാലനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു.

Verse 17

वानर उवाच । पुरा जन्मन्यहं विप्रो वेदनाथ इति स्मृतः

വാനരൻ പറഞ്ഞു—“മുൻജന്മത്തിൽ ഞാൻ ‘വേദനാഥൻ’ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ട ഒരു ബ്രാഹ്മണനായിരുന്നു.”

Verse 19

विश्वनाथो मम पिता ममांबा कमलालया । सृगाल सख्यमभवदावयोः प्राग्भवेऽपि हि

“എന്റെ പിതാവ് വിശ്വനാഥൻ, എന്റെ മാതാവ് കമലാലയാ. ഹേ ശൃഗാലാ! മുൻജന്മത്തിലും നമ്മൾ ഇരുവരും സൗഹൃദത്തിലായിരുന്നു.”

Verse 20

अतीतभाविविज्ञानमस्ति जन्मांतरेऽपि च । गोमायो तद्भवे शाकं ब्राह्मणस्य हृतं मया

ജന്മാന്തരത്തിലും ഭൂതവും ഭാവിയും അറിയുന്ന വിജ്ഞാനം ഉണ്ടു. ഹേ ഗോമായൂ, ആ മുൻജന്മത്തിൽ ഞാൻ ഒരു ബ്രാഹ്മണന്റെ ശാകം (പച്ചക്കറി) മോഷ്ടിച്ചു.

Verse 21

तत्पापाद्वानरो जातो नरकानुभवादनु । नाहर्तव्यं विप्रधनं हरणान्नरकं भवेत्

ആ പാപഫലമായി നരകാനുഭവത്തിനു ശേഷം ഞാൻ വാനരനായി ജനിച്ചു. ബ്രാഹ്മണന്റെ ധനം ഹരിക്കരുത്; ഹരിച്ചാൽ നരകത്തിൽ പതനം സംഭവിക്കും.

Verse 22

अनंतरं वानरत्वं भविष्यति न संशयः । तस्मान्न ब्राह्मणस्वं तु हर्तव्यं विदुषा सदा

അതിന് ശേഷം സംശയമില്ലാതെ വാനരത്വം തന്നെ വരും. അതുകൊണ്ട് ജ്ഞാനി ഒരിക്കലും ബ്രാഹ്മണന്റെ സ്വത്ത് കൈക്കൊള്ളരുത്.

Verse 23

ब्रह्मस्वहरणात्पापमधिकं नैव विद्यते । पीतवंतं विषं हंति ब्रह्मस्वं सकुलं दहेत्

ബ്രഹ്മസ്വം ഹരിക്കുന്നതിനെക്കാൾ വലിയ പാപം ഇല്ല. വിഷം കുടിച്ചവനെയേ കൊല്ലൂ; എന്നാൽ ബ്രഹ്മസ്വം മുഴുവൻ കുലത്തെയും ദഹിപ്പിക്കും.

Verse 24

ब्रह्मस्वहरणात्पापी कुंभीपाकेषु पच्यते । पश्चान्नरकशेषेण वानरीं योनिमश्नुते

ബ്രഹ്മസ്വം ഹരിച്ച പാപി കുംഭീപാക നരകങ്ങളിൽ വേവിക്കപ്പെടുന്നു. തുടർന്ന് നരകഭോഗത്തിന്റെ ശേഷകർമഫലമായി അവൻ വാനരീ യോനി പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 25

विप्रद्रव्यं न हर्तव्यं क्षंतव्यं तेष्वतः सदा । बाला दरिद्राः कृपणा वेदशास्त्रादिवर्जिताः

ബ്രാഹ്മണന്റെ ധനം ഒരിക്കലും അപഹരിക്കരുത്; ബ്രാഹ്മണന്മാരോടു സദാ ക്ഷമാശീലനായിരിക്കണം. അവർ ബാലന്മാരെപ്പോലെ—പലപ്പോഴും ദരിദ്രരും ദീനരുമായും, (ചിലപ്പോൾ) വേദശാസ്ത്രാധാരമില്ലാത്തവരുമാണ്.

Verse 26

ब्राह्मणा नावमंतव्याः क्रुद्धाश्चेदनलोपमाः । अतीतानागतं ज्ञानं सृगालाखिलमस्ति मे

ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ഒരിക്കലും അവമാനിക്കരുത്; അവർ ക്രുദ്ധരായാൽ അഗ്നിസമാനരാണ്. ഭൂതവും ഭാവിയും അറിയുന്ന ജ്ഞാനം—ഹേ ശൃഗാല—എനിക്ക് പൂർണ്ണമായി ഉണ്ട്.

Verse 27

ज्ञानमस्ति न मे त्वेकमेतत्पापविशोधनम् । जातिस्मरोऽपि हि भवान्भाविकार्यं न बुध्यते

എനിക്ക് ജ്ഞാനം ഉണ്ട്; എന്നാൽ ഈ പാപത്തിന്റെ ശുദ്ധീകരണപ്രായശ്ചിത്തം എനിക്ക് അറിയില്ല. നീ ജന്മസ്മരനായിട്ടും ഇനി ചെയ്യേണ്ട കാര്യം ഗ്രഹിക്കുന്നില്ല.

Verse 28

अतीतेष्वपि किंचिज्ज्ञः प्रतिबंधवशाद्भवान् । अतो भवान्न जानीते भाव्यतीतं तथाखिलम्

ഭൂതകാര്യങ്ങളിലും നീ തടസ്സങ്ങളാൽ അല്പമേ അറിയുന്നുള്ളു. അതുകൊണ്ട് വരാനിരിക്കുന്നതും കഴിഞ്ഞതും—ഇരണ്ടും പൂർണ്ണമായി നീ അറിയുന്നില്ല.

Verse 29

कियत्कालं सृगालातो भुक्ता व्यसनमीदृशम् । आवयोरस्य पापस्य को वा मोचयिता भवेत्

ഹേ ശൃഗാല, ഞങ്ങൾ ഇരുവരും ഇത്തരമൊരു ദുരിതം എത്രകാലം അനുഭവിക്കണം? ഈ പാപത്തിൽ നിന്ന് ഞങ്ങളെ ആരാണ് മോചിപ്പിക്കുക?

Verse 30

एवं प्रब्रुवतोस्तत्र प्लवंगमसृगालयोः । यदृच्छया दैवयोगात्पूर्वपुण्यवशाद्द्विजाः

അവിടെ വാനരനും ശൃഗാലനും ഇങ്ങനെ സംസാരിക്കുമ്പോൾ, യാദൃച്ഛികമായി—ദൈവയോഗത്താൽ, പൂർവ്വപുണ്യവശാൽ—ഒരു ദ്വിജമുനി അവിടെ എത്തി।

Verse 31

आययौ स महातेजाः सिंधुद्वीपाह्वयो मुनिः । भस्मोद्धूलितसर्वांगस्त्रिपुंड्रांकितमस्तकः

അപ്പോൾ മഹാതേജസ്സുള്ള ‘സിന്ധുദ്വീപ’ എന്ന മുനി വന്നു; അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശരീരം മുഴുവൻ വിഭൂതിധൂളിയിൽ മൂടപ്പെട്ടിരുന്നു, മസ്തകത്തിൽ ത്രിപുണ്ഡ്രം രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നു।

Verse 32

रुद्राक्षमालाभरणः शिवनामानि कीर्तयन् । सृगालवानरौ दृष्ट्वा सिंधुद्वीपाभिधं मुनिम् । प्रणम्य मुदि तौ भूत्वा पप्रच्छतुरिदं तदा

രുദ്രാക്ഷമാല ധരിച്ച് ശിവനാമങ്ങൾ കീർത്തനം ചെയ്തുകൊണ്ട് ‘സിന്ധുദ്വീപ’ മുനി ശൃഗാലനെയും വാനരനെയും കണ്ടു. അവർ രണ്ടുപേരും നമസ്കരിച്ചു സന്തോഷത്തോടെ അപ്പോൾ ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചു।

Verse 33

सृगालवानरावूचतुः । भगवन्सर्वधर्मज्ञ सिंधुद्वीप महामुने

ശൃഗാലനും വാനരനും പറഞ്ഞു—“ഭഗവൻ! സർവ്വധർമ്മജ്ഞനേ, ഹേ സിന്ധുദ്വീപ മഹാമുനേ!”

Verse 34

आवां रक्ष कृपादृष्ट्या विलोकय मुहुर्मुदा । कपित्वं च सृगालत्वमावयोर्येन नश्यति

കരുണാദൃഷ്ടിയാൽ ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കണമേ; വീണ്ടും വീണ്ടും സന്തോഷത്തോടെ ഞങ്ങളെ നോക്കണമേ—അതുകൊണ്ട് ഞങ്ങളുടെ വാനരത്വവും ശൃഗാലത്വവും നശിക്കട്ടെ।

Verse 35

तमुपायं वदस्वाद्य त्वं हि पुण्यवतां वरः । अनाथान्कृपणानज्ञान्बालान्रोगातुराञ्जनान्

ഇന്ന് ആ മോക്ഷോപായം പറയുക; നിങ്ങൾ പുണ്യവാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ. সাধുക്കൾ അനാഥർ, ദീനർ, അജ്ഞർ, ബാലർ, രോഗപീഡിതർ എന്നിവരെ കരുണയോടെ കാക്കുന്നു.

Verse 36

रक्षंति साधवो नित्यं कृपया निरपेक्षकाः । ताभ्यामितीरितः प्राज्ञः सिंधुद्वीपो महामुनिः । प्राह तौ कपिगोमायू ध्यात्वा तु मनसा चिरम्

സാധുക്കൾ കരുണയാൽ നിത്യം, സ്വാർത്ഥമില്ലാതെ സംരക്ഷിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ അഭിസംബോധന ചെയ്ത പ്രാജ്ഞനായ മഹാമുനി സിന്ധുദ്വീപൻ മനസ്സിൽ ദീർഘമായി ധ്യാനിച്ച് ആ ഇരുവരോടും—കുരങ്ങിനോടും കുറുക്കനോടും—പറഞ്ഞു.

Verse 37

सिंधुद्वीप उवाच । जानाम्यहं युवां सम्यग्घे सृगालप्लवंगमौ

സിന്ധുദ്വീപൻ പറഞ്ഞു—ഹേ കുറുക്കാ, ഹേ കുരങ്ങാ! നിങ്ങളിരുവരെയും ഞാൻ നന്നായി അറിയുന്നു.

Verse 38

सृगाल प्राग्भवे त्वं वै वेदशर्माभिधो द्विजः । ब्राह्मणाय प्रतिश्रुत्य धान्यानामाढकं त्वया

ഹേ കുറുക്കാ! മുൻജന്മത്തിൽ നീ വേദശർമൻ എന്ന ദ്വിജ ബ്രാഹ്മണനായിരുന്നു. ഒരു ബ്രാഹ്മണന് ധാന്യത്തിന്റെ ഒരു ആഢകം നൽകാമെന്ന് വാഗ്ദാനം ചെയ്ത് നീ അത് നൽകിയില്ല.

Verse 39

न दत्तं तेन पापेन सार्गालीं योनिमाप्तवान् । त्वं च वानर पूर्वस्मिन्वेदनाथाभिधो द्विजः

ആ പാപമായ വാഗ്ദാനം പാലിക്കാതിരുന്നതുകൊണ്ട് നീ കുറുക്കിന്റെ യോനി പ്രാപിച്ചു. കൂടാതെ, ഹേ കുരങ്ങാ, മുൻജന്മത്തിൽ നീ വേദനാഥൻ എന്ന ദ്വിജ ബ്രാഹ്മണനായിരുന്നു.

Verse 40

ब्राह्मणस्य गृहाच्छाकं हृतं चौर्यात्त्वया तत । प्राप्तोसि वानरीं योनिं सर्वपक्षिभयंकरीम्

ബ്രാഹ്മണന്റെ വീട്ടിൽ നിന്നു നീ മോഷണമായി പച്ചക്കറികൾ കവർന്നു; ആ ചൗര്യഫലമായി നീ വാനരയോനി പ്രാപിച്ചു, അത് സർവ്വ പക്ഷികൾക്കും ഭയങ്കരമാണ്.

Verse 41

युवयोः पापशांत्यर्थमुपायं प्रवदाम्यहम् । दक्षिणांबुनिधौ रामधनुष्कोटौ युवामरम्

നിങ്ങൾ ഇരുവരുടെയും പാപശാന്തിക്കായി ഞാൻ ഒരു പരിഹാരം പറയുന്നു. ദക്ഷിണ സമുദ്രതീരത്തിലെ രാമധനുഷ്കോട്ടിയിലേക്കു വേഗം പോകുവിൻ.

Verse 42

गत्वात्र कुरुतं स्नानं तेन पापाद्विमोक्ष्यथः । पुरा किरातीसंसर्गात्सुमतिर्ब्राह्मणः सुराम् । पीतवान्त्स धनुष्कोटौ स्नात्वा पापाद्विमोचितः

അവിടെ ചെന്നു സ്നാനം ചെയ്‍വിൻ; അതിനാൽ നിങ്ങൾ പാപത്തിൽ നിന്ന് വിമുക്തരാകും. പണ്ടെ കിരാതീ സ്ത്രീയുടെ സംഗമം മൂലം ബ്രാഹ്മണൻ സുമതി സുരാപാനം ചെയ്തു; എന്നാൽ ധനുഷ്കോട്ടിയിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് ആ പാപത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനായി.

Verse 43

सृगाल वानरावूचतुः । सुमतिः कस्य पुत्रोऽसौ कथं च स सुरां पपौ

കുറുക്കനും വാനരനും പറഞ്ഞു— ‘ആ സുമതി ആരുടെ പുത്രനായിരുന്നു? അവൻ എങ്ങനെ സുരാപാനം ചെയ്തു?’

Verse 44

कथं किरात्यां सक्तोऽभूत्सिंधुद्वीप महामते । आवयोर्विस्तरादेतद्वद त्वं कृपायाधुना

ഹേ സിന്ധുദ്വീപ മഹാമതേ! അവൻ കിരാതീ സ്ത്രീയിൽ എങ്ങനെ ആസക്തനായി? കരുണയോടെ ഇപ്പോൾ ഞങ്ങൾക്ക് ഇത് വിശദമായി പറയുക.

Verse 45

सिंधुद्वीप उवाच । महाराष्ट्राभिधे देशे ब्राह्मणः कश्चिदास्तिकः । यज्ञदेव इति ख्यातो वेदवेदांगपारगः

സിന്ധുദ്വീപൻ പറഞ്ഞു—മഹാരാഷ്ട്ര എന്ന ദേശത്തിൽ ഒരു ആസ്തിക ബ്രാഹ്മണൻ വസിച്ചിരുന്നു. ‘യജ്ഞദേവൻ’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധനായ അവൻ വേദവും വേദാംഗങ്ങളും പാരംഗതനായിരുന്നു.

Verse 46

दयालुरातिथेयश्च शिवनारायणार्चकः । सुमतिर्नाम पुत्रोऽभूद्यज्ञदेवस्य तस्य वै

അവൻ കരുണാലുവും അതിഥിസത്കാരത്തിൽ നിഷ്ഠനുമായും ശിവ-നാരായണാരാധകനുമായിരുന്നുവു. ആ യജ്ഞദേവന് ‘സുമതി’ എന്ന പേരിൽ ഒരു പുത്രൻ ജനിച്ചു.

Verse 47

पितरौ स परित्यज्य भार्यामपि पतिव्रताम् । प्रययावुत्कले देशे विटगोष्ठीपरायणः

അവൻ മാതാപിതാക്കളെ ഉപേക്ഷിച്ചു; പതിവ്രതയായ ഭാര്യയെയും വിട്ടു; ദുഷ്ടരുടെ കൂട്ടത്തിൽ ആസക്തനായി ഉത്കലദേശത്തേക്ക് പോയി.

Verse 48

काचित्किराती तद्देशे वसन्ती युवमोहिनी । यूनां समस्तद्रव्याणि प्रलोभ्य जगृहे चिरम्

ആ ദേശത്ത് ഒരു കിരാതീ സ്ത്രീ വസിച്ചിരുന്നു; അവൾ യുവാക്കളെ മോഹിപ്പിക്കുന്നവളായിരുന്നു. അവരെ പ്രലോഭിപ്പിച്ച് അവരുടെ സമസ്ത സമ്പത്തും ദീർഘകാലം കവർന്നെടുക്കുമായിരുന്നു.

Verse 49

तस्या गृहं स प्रययौ सुमतिर्ब्राह्मणाधमः । सुमतिं सा न जग्राह किराती निर्धनं द्विजम्

ബ്രാഹ്മണാധമനായ സുമതി അവളുടെ വീട്ടിലേക്കു പോയി; എന്നാൽ ആ കിരാതീ സ്ത്രീ ദരിദ്രനായ ദ്വിജൻ സുമതിയെ സ്വീകരിച്ചില്ല.

Verse 50

तया त्यक्तोऽथ सुमतिस्तत्संयोगैकतत्परः । इतस्ततश्चोरयित्वा बहुद्रव्याणि संततम्

അവൾ അവനെ തള്ളിയതോടെ സുമതി അവളോടുള്ള സംഗമത്തിലേയ്ക്ക് മാത്രം ആസക്തനായി. ഇങ്ങും അങ്ങും മോഷണം നടത്തി നിരന്തരം അനേകം ധനങ്ങൾ സമ്പാദിച്ചു.

Verse 51

दत्त्वा तया चिरं रेमे तद्ग्रहे बुभुजे च सः । एकेन चषकेणासौ तया सह सुरां पपौ

അവൾക്ക് ധനം നൽകി അവൻ ദീർഘകാലം അവളുടെ വീട്ടിൽ ആനന്ദിച്ചു, അവിടെയേ ഭക്ഷണഭോഗങ്ങളും അനുഭവിച്ചു. ഒരേ പാത്രത്തിൽ അവളോടൊപ്പം സുരാപാനവും ചെയ്തു.

Verse 52

एवं स बहुकालं वै रममाणस्तया सह । पितरौ निजपत्नीं च नास्मरद्विषयातुरः

ഇങ്ങനെ അവളോടൊപ്പം ദീർഘകാലം വിഹരിച്ച അവൻ വിഷയസുഖങ്ങളിൽ ആകുലനായി മാതാപിതാക്കളെയും സ്വന്തം ഭാര്യയെയും ഓർക്കാതെയായി.

Verse 53

स कदाचित्किरातैस्तु चौर्यं कर्तुं ययौ सह । द्रव्यं हर्तुं किरातास्ते लाटानां विषयं ययुः

ഒരിക്കൽ അവൻ കിരാതന്മാരോടൊപ്പം മോഷണം ചെയ്യാൻ പോയി. ധനം കവർന്നെടുക്കാൻ ആ കിരാതന്മാർ ലാടദേശത്തേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.

Verse 54

विप्रस्य कस्यचिद्गेहे सोऽपि कैरातवेषधृक् । ययौ चोरयितुं द्रव्यं साहसी खङ्गहस्तवान्

അവനും കിരാതവേഷം ധരിച്ചു ഒരു ബ്രാഹ്മണന്റെ വീട്ടിൽ ധനം മോഷ്ടിക്കാൻ പോയി. ധൈര്യത്തോടെ കൈയിൽ ഖഡ്ഗം പിടിച്ച് സ്വത്ത് കവർന്നെടുക്കാൻ പുറപ്പെട്ടു.

Verse 55

तद्गृहस्वामिनं विप्रं हत्वा खड्गेन साहसी । समादाय बहु द्रव्यं किरातीभवनं ययौ

ആ ധൃഷ്ടൻ വാളാൽ ആ ഗൃഹസ്വാമിയായ ബ്രാഹ്മണനെ വധിച്ചു; പിന്നെ ധാരാളം ധനം എടുത്തുകൊണ്ട് കിരാതീ (വനവാസിനി)യുടെ ഭവനത്തിലേക്കു പോയി.

Verse 56

तं यांतमनुयाति स्म ब्रह्महत्या भयंकरी । नीलवस्त्रधरा भीमा भृशं रक्तशिरोरुहा

അവൻ പോകുമ്പോൾ ഭയങ്കരമായ ബ്രഹ്മഹത്യ അവനെ പിന്തുടർന്നു—നീലവസ്ത്രധാരിണി, ഭീമരൂപിണി, അത്യന്തം ചുവന്ന മുടിയുള്ളവൾ.

Verse 57

गर्जंती साट्टहासं सा कंपयन्ती च रोदसी । अनुद्रुतस्तया सोऽयं बभ्राम जगतीतले

അവൾ അട്ടഹാസത്തോടെ ഗർജിച്ച് ഇരുലോകങ്ങളെയും നടുക്കി; അവൾ പിന്തുടർന്നതിനാൽ അവൻ ഭൂമിതലത്തിൽ അലഞ്ഞുതിരിഞ്ഞു.

Verse 58

एवं भ्रमन्भुवं सर्वां कदाचित्सुमतिः स्वयम् । स्वं ग्रामं प्रययौ भीत्या हे सृगालप्लवंगमौ

ഇങ്ങനെ സർവ്വ ഭൂമിയും അലഞ്ഞുതിരിഞ്ഞ ശേഷം, ഒരിക്കൽ സുമതി സ്വയം ഭയത്താൽ തന്റെ ഗ്രാമത്തിലേക്ക് മടങ്ങി—ഹേ കുറുക്കാ, ഹേ വാനരാ!

Verse 59

अनुद्रुतस्तया भीतः प्रययौ स्वगृहं प्रति । ब्रह्महत्याप्यनुद्रुत्य तेन साकं गृहं ययौ

അവൾ പിന്തുടർന്നതിനാൽ ഭയപ്പെട്ട അവൻ തന്റെ വീട്ടിലേക്കു പോയി; ബ്രഹ്മഹത്യയും അവനെ പിന്തുടർന്ന് അവനോടൊപ്പം വീട്ടിലേക്കു ചെന്നു.

Verse 60

पितरं रक्ष रक्षेति सुमतिः शरणं ययौ । मा भैषीरिति तं प्रोच्य पिता रक्षितुमुद्यतः । तदानीं ब्रह्महत्येयं तत्तातं प्रत्यभाषत

“അച്ഛാ, രക്ഷിക്കൂ—രക്ഷിക്കൂ” എന്നു കരഞ്ഞുകൊണ്ട് സുമതി ശരണം തേടി. പിതാവ് “ഭയപ്പെടേണ്ട” എന്നു പറഞ്ഞു രക്ഷിക്കാൻ ഒരുങ്ങി. അന്നേരം തന്നെ ആ ബ്രഹ്മഹത്യ പിതാവിനെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു.

Verse 61

।ब्रह्महत्योवाच । मैनं त्वं प्रतिगृह्णीष्व यज्ञदेव द्विजोत्तम

ബ്രഹ്മഹത്യ പറഞ്ഞു— “ഹേ യജ്ഞദേവാ, ഹേ ദ്വിജോത്തമാ! ഇവനെ നീ സ്വീകരിക്കരുത്.”

Verse 62

असौ सुरापी स्तेयी च ब्रह्महा चातिपातकी । मातृद्रोही पितृद्रोही भार्यात्यागी च पापकृत्

“ഇവൻ സുരാപാനി, കള്ളൻ, ബ്രാഹ്മണഹന്താവ്—അതി‌പാതകി; മാതൃദ്രോഹി, പിതൃദ്രോഹി, ഭാര്യത്യാഗി, പാപകർത്താവ്.”

Verse 63

किरातीसंगदुष्टश्च नैनं मुञ्चाम्यहं द्विज । गृह्णासि चेदिमं विप्र महापातकिनं सुतम्

“കിരാതിയോടുള്ള സംഗതിയാലും ഇവൻ ദുഷ്ടനായിരിക്കുന്നു; ഹേ ദ്വിജ, ഞാൻ ഇവനെ വിട്ടുകളയുകയില്ല. ഹേ വിപ്ര, ഈ മഹാപാതകിയായ പുത്രനെ നീ സ്വീകരിച്ചാൽ—”

Verse 64

त्वद्भार्यामस्य भार्यां च त्वां च पुत्रमिमं द्विज । भक्षयिष्यामि वंशं च तस्मान्मुञ्च सुतं त्विमम्

“ഹേ ദ്വിജാ! നിന്റെ ഭാര്യ, അവന്റെ ഭാര്യ, നീയും ഈ പുത്രനും—ഇവരെ ഞാൻ ഭക്ഷിക്കും; നിന്റെ വംശത്തെയും കൂടി. അതുകൊണ്ട് നിന്റെ ഈ പുത്രനെ വിട്ടുകളക.”

Verse 65

इमं त्यजसि चेत्पुत्रं युष्मान्मोक्ष्यामि सांप्रतम् । नैकस्यार्थे कुलं हन्तुमर्हसि त्वं महामते । इत्युक्तः स तया तत्र यज्ञदेवोऽब्रवीच्च ताम्

നീ ഈ പുത്രനെ ഉപേക്ഷിച്ചാൽ, ഞാൻ നിങ്ങളെ എല്ലാവരെയും ഉടൻ മോചിപ്പിക്കും. ഹേ മഹാമതേ, ഒരാളുടെ കാരണത്താൽ മുഴുവൻ കുലത്തെ നശിപ്പിക്കുന്നത് നിനക്കു യുക്തമല്ല. ഇങ്ങനെ അവൾ പറഞ്ഞപ്പോൾ അവിടെ യജ്ഞദേവൻ അവൾക്ക് മറുപടി പറഞ്ഞു.

Verse 66

यज्ञदेव उवाच । बाधते मां सुतस्नेहः कथमेनं परित्यजे । ब्रह्महत्या तदाकर्ण्य द्विजोक्तं तमभाषत

യജ്ഞദേവൻ പറഞ്ഞു—പുത്രസ്നേഹം എന്നെ പീഡിപ്പിക്കുന്നു; ഞാൻ അവനെ എങ്ങനെ ഉപേക്ഷിക്കും? ദ്വിജന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ബ്രഹ്മഹത്യ അവനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു.

Verse 67

ब्रह्महत्योवाच । अयं हि पतितोऽभूत्ते वर्णाश्रमबहिष्कृतः

ബ്രഹ്മഹത്യ പറഞ്ഞു—ഇവൻ പതിതനായിരിക്കുന്നു; വർണാശ്രമക്രമത്തിൽ നിന്ന് ബഹിഷ്കൃതനാണ്.

Verse 68

पुत्रेस्मिन्मा कुरु स्नेहं निंदितं तस्य दर्शनम् । इत्युक्त्वा ब्रह्महत्या सा यज्ञदेवस्य पश्यतः

ഈ പുത്രനോടു സ്നേഹം കാണിക്കരുത്; അവനെ കാണുന്നതുതന്നെ നിന്ദ്യമാണ്. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ബ്രഹ്മഹത്യ യജ്ഞദേവൻ നോക്കി നിൽക്കേ (മുന്നോട്ട് നീങ്ങി).

Verse 69

तलेन प्रजहारास्य पुत्रं सुमतिनामकम् । रुरोद तात तातेति पितरं प्रब्रुवन्मुहुः

അവൾ കൈത്തളിരാൽ സുമതി എന്ന പേരുള്ള അവന്റെ പുത്രനെ അടിച്ചു. അവൻ വീണ്ടും വീണ്ടും ‘താതാ! താതാ!’ എന്നു പിതാവിനെ വിളിച്ച് കരഞ്ഞു.

Verse 70

रुरुदुर्जनको माता भार्यापि सुमतेस्तदा । एतस्मिन्नंतरे तत्र दुर्वासाः शंकरांशजः

അപ്പോൾ പിതാവും മാതാവും കരഞ്ഞു; സുമതിയുടെ ഭാര്യയും വിലപിച്ചു. അതേ നിമിഷം ശങ്കരാംശജനായ ദുർവാസാ മുനി അവിടെ എത്തി.

Verse 71

दिष्टवा समाययौ योगी हे सृगालप्लवंगमौ । यज्ञदेवोऽथ तं दृष्ट्वा मुनिं रुद्रावतारकम् । श्रुत्वा प्रणम्य शरणं ययाचे पुत्रकारणात्

അവസ്ഥ കണ്ട യോഗി അവിടെ എത്തി—“ഹേ കുറുക്കന്മാരേ, വാനരങ്ങളേ!” എന്നു പറഞ്ഞു. യജ്ഞദേവൻ രുദ്രാവതാരമായ ആ മുനിയെ കണ്ടു, വാക്കുകൾ കേട്ട്, നമസ്കരിച്ചു ശരണം പ്രാപിച്ച്, പുത്രനുവേണ്ടി അപേക്ഷിച്ചു.

Verse 72

पितोवाच । दुर्वासस्त्वं महायोगी साक्षाद्वै शंकरांशजः

പിതാവ് പറഞ്ഞു—“നീ ദുർവാസാ മഹായോഗിയാകുന്നു; സാക്ഷാൽ ശങ്കരാംശജനാണ് നീ.”

Verse 73

त्वद्दर्शनमपुण्यानां भविता न कदाचन । ब्रह्महा च सुरापी च स्तेयी चाभूत्सुतो मम

“അപുണ്യന്മാർക്ക് നിന്റെ ദർശനം ഒരിക്കലും ലഭിക്കുകയില്ല. എന്നാൽ എന്റെ പുത്രൻ ബ്രാഹ്മണഹന്താവും സുരാപിയും കള്ളനും ആയി മാറി.”

Verse 74

एनं प्रहर्तुमायाता ब्रह्महत्या विवर्तते । भूयाद्यथा मे पुत्रोऽयं महापातकमोचितः

“ഇവനെ പ്രഹരിക്കാനായി ബ്രഹ്മഹത്യ എത്തിയിരിക്കുന്നു; അത് അടുത്തേക്ക് ചുറ്റിവരുന്നു. എന്റെ ഈ പുത്രൻ മഹാപാതകങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകട്ടെ.”

Verse 76

अयमेव हि पुत्रो मे नान्योऽस्ति तनयो मुने । अस्मिन्मृते तु वंशो मे समुच्छिद्येत्समूलतः

ഹേ മുനേ! ഇവനേ എന്റെ ഏകമകനാണ്; എനിക്ക് മറ്റൊരു സന്താനം ഇല്ല. ഇവൻ മരിച്ചാൽ എന്റെ വംശം വേരോടെ തന്നെ പൂർണ്ണമായി മുറിഞ്ഞുപോകും.

Verse 77

ततः पितृभ्यः पिंडानां दातापि न भवेद्ध्रुवम् । अतः कृपां कुरुष्व त्वमस्मासु भगवन्मुने

അപ്പോൾ പിതൃകൾക്ക് പിണ്ഡദാനം ചെയ്യുന്നവൻ നിശ്ചയമായും ആരുമുണ്ടാകില്ല. അതിനാൽ, ഭഗവൻ മുനേ, ഞങ്ങളോടു കരുണ കാണിക്കണമേ.

Verse 78

इत्युक्तः स तदोवाच दुर्वासाः शंकरांशजः । ध्यात्वा तु सुचिरं कालं यज्ञदेवं द्विजोत्तमम्

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ശങ്കരാംശജനായ ദുര്വാസാവ് അപ്പോൾ പറഞ്ഞു—ദ്വിജോത്തമനായ യജ്ഞദേവനെ ദീർഘകാലം ധ്യാനിച്ച ശേഷം.

Verse 79

घोरा च ब्रह्महत्येयं यथा शीघ्रं लयं व्रजेत् । तमुपायं वदस्वाद्य मम पुत्रे दयां कुरु

ഈ ബ്രഹ്മഹത്യാപാപം അത്യന്തം ഭീകരമാണ്. ഇത് വേഗത്തിൽ ലയിക്കുവാൻ ഇന്നുതന്നെ മാർഗം പറയുക; എന്റെ മകനോടു കരുണ കാണിക്കണമേ.

Verse 80

अथापि ते सुतस्याहमस्य पापस्य शांतये । प्रायश्चित्तं वदिष्यामि शृणु नान्यमना द्विज

എങ്കിലും, നിന്റെ പുത്രന്റെ ഈ പാപം ശമിപ്പാൻ ഞാൻ പ്രായശ്ചിത്തം പ്രസ്താവിക്കും. ഹേ ദ്വിജ, ഏകാഗ്രചിത്തത്തോടെ കേൾക്കുക.

Verse 81

श्रीरामधनुषः कोटौ दक्षिणे सलिलार्णवे । स्नाति चेत्तव पुत्रोऽयं पातकान्मोक्ष्यते क्षणात्

ശ്രീരാമധനുസ്സിന്റെ അഗ്രത്തിൽ, ദക്ഷിണ സമുദ്രജലത്തിൽ, നിന്റെ ഈ പുത്രൻ സ്നാനം ചെയ്താൽ അവൻ ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും.

Verse 82

दुर्विनीताभिधो विप्रो यत्र स्नानाद्द्विजोत्तम । गुरुस्त्रीगम पापेभ्यस्तत्क्षणादेव मोचितः

ഹേ ദ്വിജോത്തമാ! അവിടെ ‘ദുര്വിനീത’നാമനായ ബ്രാഹ്മണൻ സ്നാനം ചെയ്ത് ഗുരുപത്നീഗമനത്തിൽ നിന്നുണ്ടായ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് അതേ ക്ഷണത്തിൽ മോചിതനായി.

Verse 83

सैषा श्रीधनुषः कोटी राघवस्य स्वयं हरेः । स्नानमात्रेण पापौघं नाशयेत्त्वत्सुतस्य सा

ഇതുതന്നെയാണ് ആ ശ്രീധനുസ്സിന്റെ അഗ്രം—രാഘവൻ, സ്വയം ഹരി. സ്നാനം മാത്രത്താൽ തന്നെ ഇത് നിന്റെ പുത്രന്റെ പാപപ്രവാഹം നശിപ്പിക്കുന്നു.