Adhyaya 28

Verse 1

श्रीसूत उवाच । कोटितीर्थं महापुण्यं सेवित्वा केवलं नरः । स्नातुं जितेंद्रियस्तीर्थं ततः साध्यामृतं व्रजेत्

ശ്രീസൂതൻ പറഞ്ഞു—മഹാപുണ്യമയമായ കോടിതീർത്ഥം കേവലം സേവിച്ചാൽ മതി; ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹത്തോടെ ആ തീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് പിന്നെ സാധ്യാമൃതത്തിലേക്കു പോകണം.

Verse 2

साध्यामृतं महातीर्थ महापुण्यफलप्रदम् । महादुःखप्रशमनं गन्धमादनपर्वते

സാധ്യാമൃതം മഹാതീർത്ഥമാണ്; മഹാപുണ്യഫലം നൽകുന്നതാണ്. മഹാദുഃഖം ശമിപ്പിക്കുന്നതും ഗന്ധമാദനപർവതത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതുമാണ്.

Verse 3

अस्ति पापहरं पुंसां सर्वाभीष्टप्रदायकम् । यत्र स्नात्वा नरो भक्त्या सर्वान्कामानवाप्नुयात्

മനുഷ്യരുടെ പാപം ഹരിച്ച് എല്ലാ അഭീഷ്ടങ്ങളും നൽകുന്ന ഒരു പുണ്യതീർത്ഥം ഉണ്ട്. അവിടെ ഭക്തിയോടെ സ്നാനം ചെയ്താൽ മനുഷ്യൻ താൻ ആഗ്രഹിച്ച എല്ലാം പ്രാപിക്കും.

Verse 4

तपसा ब्रह्मचर्येण यज्ञैर्दानेन वा पुनः । गतिं तां न लभेन्मर्त्यो यां साध्यामृतमज्जनात्

തപസ്സ്, ബ്രഹ്മചര്യം, യജ്ഞങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ ദാനം ചെയ്താലും, സാധ്യാമൃതജലത്തിൽ മുങ്ങുന്നതിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന അതേ ഗതി മർത്ത്യന് ലഭിക്കുകയില്ല.

Verse 5

स्पृष्टानि येषामंगानि साध्यामृतजलैः शुभैः । तेषां देहगतं पापं तत्क्षणादेव नश्यति

ആരുടെ അവയവങ്ങൾ ശുഭമായ സാധ്യാമൃതജലത്തിൽ സ്പർശിക്കപ്പെടുന്നുവോ, അവരുടെ ദേഹത്തിൽ പതിഞ്ഞ പാപം അതേ ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ നശിക്കുന്നു.

Verse 6

साध्यामृतजले यस्तु साघमर्षणकृन्नरः । स विधूयेह पापानि विष्णुलोके महीयते

സാധ്യാമൃതജലത്തിൽ അഘമർഷണ (പാപനിവാരണ) കർമ്മം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യൻ, ഇവിടെ തന്നേ പാപങ്ങൾ കഴുകി നീക്കി വിഷ്ണുലോകത്തിൽ മഹത്വം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 7

पूर्वे वयसि पापानि कृत्वा कर्माणि यो नरः । पश्चात्साध्यामृतं सेवेत्पश्चात्तापसमन्वितः

ആദ്യ യൗവനത്തിൽ പാപകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്ത മനുഷ്യൻ, പിന്നീട് സാധ്യാമൃതത്തെ ആശ്രയിച്ച്, അതിനുശേഷം തപസ്സോടെ ജീവിച്ചാൽ—

Verse 8

अन्ते वयसि मुक्तः स्यात्स नरो नात्र संशयः । साध्यामृते नरः स्नात्वा देहबंधाद्विमुच्यते

ജീവിതത്തിന്റെ അന്തിമ ഘട്ടത്തിൽ ആ മനുഷ്യൻ മോക്ഷം പ്രാപിക്കുന്നു—ഇതിൽ സംശയമില്ല. സാധ്യാമൃത തീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് ദേഹബന്ധനത്തിൽ നിന്ന് വിമുക്തനാകുന്നു.

Verse 9

साध्यामृतजले स्नाता मनुष्याः पापक र्मिणः । अनेकक्लेशघोराणि नरकाणि न यांति हि

സാധ്യാമൃതജലത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ പാപകർമ്മികളായ മനുഷ്യരും അനേകം പീഡകളാൽ നിറഞ്ഞ ഭയങ്കര നരകങ്ങളിലേക്കു പോകുകയില്ല.

Verse 10

साध्यामृतजले स्नानात्पुंसां या स्याद्गतिर्द्विजाः । न सा गतिर्भवेद्यज्ञैर्न वेदैः पुण्यकर्मभिः

ഹേ ദ്വിജന്മാരേ! സാധ്യാമൃതജലത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്‌താൽ മനുഷ്യർ പ്രാപിക്കുന്ന പരമഗതി യജ്ഞങ്ങളാലോ, വേദങ്ങളാലോ (വെറും പാരായണം/അധ്യയനം കൊണ്ടോ), മറ്റ് പുണ്യകർമ്മങ്ങളാലോ സമം ആകുകയില്ല.

Verse 11

यावदस्थि मनुष्याणां साध्यामृतजले स्थितम् । तावद्वर्षाणि तिष्ठंति शिवलोके सुपूजिताः

മനുഷ്യരുടെ അസ്ഥിഅവശിഷ്ടങ്ങൾ എത്രകാലം സാധ്യാമൃതജലത്തിൽ നിലനിൽക്കുമോ, അത്ര വർഷങ്ങൾ അവർ ശിവലോകത്തിൽ മഹാപൂജിതരായി വസിക്കുന്നു.

Verse 12

अपहत्य तमस्तीव्रं यथा भात्युदये रविः । तथा साध्यामृतस्नायी भित्त्वा पापानि राजते

ഉദയത്തിൽ സൂര്യൻ ഘനമായ ഇരുട്ടിനെ അകറ്റി പ്രകാശിക്കുന്നതുപോലെ, സാധ്യാമൃതത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്തവൻ പാപങ്ങളെ തകർത്തു ദീപ്തിയായി വിരാജിക്കുന്നു.

Verse 13

वांछितांल्लभते कामानत्र स्नातो नरः सदा । यत्र स्नात्वा महापुण्ये पुरा राजा पुरूरवाः । विप्रयोगं सहोर्वश्या जहौ तुंबुरुशापजम्

ഇവിടെ സ്നാനം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യൻ എപ്പോഴും താൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഇഷ്ടങ്ങൾ പ്രാപിക്കുന്നു. ഈ മഹാപുണ്യസ്ഥാനത്തിൽ പണ്ടുകാലത്ത് രാജാവ് പുരൂരവൻ സ്നാനം ചെയ്ത്, തുംബുരുവിന്റെ ശാപത്തിൽ നിന്നുണ്ടായ ഊർവശീവിയോഗം നീക്കി.

Verse 14

ऋषय ऊचुः । कथं सूत महाभाग सहोर्वश्यामरस्त्रिया

ഋഷികൾ പറഞ്ഞു—ഹേ മഹാഭാഗ സൂതാ! ആ രാജാവ് പുരൂരവൻ ആ ദിവ്യസ്ത്രീ ഊർവശിയോടൊപ്പം എങ്ങനെ സംഗമിച്ചു?

Verse 15

प्रथमं लब्धवान्योगं मर्त्यो राजा पुरूरवाः । विप्रयोगं सहोर्वश्या जहौ तुंबुरुशापजम्

മർത്ത്യനായിരുന്നിട്ടും രാജാവ് പുരൂരവൻ ആദ്യം ഊർവശിയോടുള്ള യോഗം/സംഗമം പ്രാപിച്ചു; തുംബുരുവിന്റെ ശാപത്തിൽ നിന്നുണ്ടായ ഊർവശീവിയോഗം നീക്കി.

Verse 16

हेतुना केन राजानं शशाप तुंबुरुर्मुनिः । एतत्सर्वं समाचक्ष्व विस्तरान्मुनिपुंगव

ഏതു കാരണത്താൽ മുനി തുംബുരു രാജാവിനെ ശപിച്ചു? ഹേ മുനിശ്രേഷ്ഠാ, ഇതെല്ലാം ഞങ്ങൾക്ക് വിശദമായി പറയുക.

Verse 17

सूत उवाच । आसीत्पुरूरवानाम शक्रतुल्यपराक्रमः । राजराजसमो राजा पुरा ह्यमरपूजितः

സൂതൻ പറഞ്ഞു—പണ്ടുകാലത്ത് പുരൂരവൻ എന്നൊരു രാജാവുണ്ടായിരുന്നു; അവന്റെ പരാക്രമം ഇന്ദ്രനോടു തുല്യം. അവൻ രാജരാജസമനായി, അമരന്മാരാൽ പോലും പൂജിക്കപ്പെട്ടവൻ ആയിരുന്നു.

Verse 18

धर्मतः पालयामास मेदिनीं स नृपोत्तमः । ईजे च बहुभिर्यज्ञैर्ददौ दानानि सर्वदा

ആ ശ്രേഷ്ഠരാജാവ് ധർമ്മാനുസരിച്ച് ഭൂമിയെ പരിപാലിച്ചു. അനേകം യജ്ഞങ്ങൾ നടത്തി, എപ്പോഴും ദാനങ്ങൾ നൽകി.

Verse 19

प्रशासति महीं सर्वां राज्ञि तस्मिन्महामतौ । मित्रावरुणशापेन भुवं प्रापोर्वशी द्विजाः

ആ മഹാമതി രാജാവ് സർവ്വ ഭൂമിയും ഭരിക്കുമ്പോൾ, ഹേ ദ്വിജന്മാരേ, മിത്ര-വരുണരുടെ ശാപം മൂലം ഉർവശി ഭൂലോകത്തിലേക്ക് വന്നു.

Verse 20

सा चचारोर्वशी तत्र राज्ञस्तस्य पुरांतिके । कोकिलालापमधुरवीणयोपवने जगौ

അവിടെ ഉർവശി ആ രാജാവിന്റെ നഗരത്തിനരികെ സഞ്ചരിച്ചു. ഉപവനത്തിൽ കുയിലിന്റെ ആലാപംപോലെ മധുരമായ വീണാസഹിതം അവൾ പാടി.

Verse 21

स राजोपवने रंतुं कदाचिद्धृतकौतुकः । आरूढतुरगः प्रायाल्ललनाशतसंवृतः

ഒരിക്കൽ വിനോദാഭിലാഷത്തോടെ രാജാവ് രാജോദ്യാനത്തിൽ ക്രീഡിക്കാൻ പുറപ്പെട്ടു—കുതിരമേറി, നൂറുകണക്കിന് സ്ത്രീകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടവനായി.

Verse 22

तादृशीमुर्वशीं तत्र करसम्मितमध्यमाम् । उवाच चैनां राजासौ भार्या मम भवेति वै

അവിടെ കൈകൊണ്ട് അളന്നതുപോലെ സുന്ദരമായി സന്നമായ നടുവുള്ള ഉർവശിയെ കണ്ട രാജാവ് അവളോട് പറഞ്ഞു—“നിശ്ചയമായി നീ എന്റെ ഭാര്യയാകുക.”

Verse 23

सापि कामातुरा तत्र राजानं प्रत्यभाषत । भवत्वेवं नरश्रेष्ठ समयं यदि मे भवान्

അവളും കാമാതുരയായി അവിടെ രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു— “തഥാസ്തു, ഹേ നരശ്രേഷ്ഠാ! എന്റെ നിബന്ധനയും നിശ്ചിതനിയമവും നീ അംഗീകരിച്ചാൽ.”

Verse 24

करिष्यति तवाभ्याशे वत्स्यामि धृतकौतुका । करिष्ये समयं सुभ्रु तवाहमिति सोऽब्रवीत्

“ആകാംക്ഷയോടെ ഞാൻ നിന്റെ സമീപത്ത് വസിക്കുകയും നിബന്ധന പാലിക്കുകയും ചെയ്യും,” അവൾ പറഞ്ഞു. രാജാവ് മറുപടി പറഞ്ഞു— “ഹേ സുഭ്രൂ! നിന്റെ നിബന്ധന ഞാൻ കാത്തുസൂക്ഷിക്കും—ഇത് എന്റെ പ്രതിജ്ഞ.”

Verse 25

अथोर्वशी बभाषे तं पुरूरवसमुत्सुका । पुत्रभूतं मम यदि रक्षस्युरणकद्वयम्

പിന്നീട് ആകാംക്ഷയോടെ ഊർവശി പുരൂരവസിനോട് പറഞ്ഞു— “എനിക്ക് പുത്രസമാനമായ ആ രണ്ടു ആട്ടുകൊറ്റന്മാരെ നീ കാത്തുരക്ഷിച്ചാൽ…”

Verse 26

न नग्नो दृश्यसे राजन्कदापि यदि वै तथा । नोच्छिष्टं मम दद्याश्चेत्तदा वत्स्ये तवांतिके

“ഹേ രാജാവേ! നീ ഒരിക്കലും നഗ്നനായി കാണപ്പെടരുത്; എനിക്ക് ഉച്ഛിഷ്ടം (ജൂഠം) നൽകരുത്—അപ്പോൾ ഞാൻ നിന്റെ സമീപത്ത് വസിക്കും.”

Verse 27

घृतमात्राशना चाहं भविष्यामि नृपोत्तम । एवमस्त्विति राजोक्तां तां निनाय निजं गृहम्

“കൂടാതെ, ഹേ നൃപോത്തമാ! ഞാൻ ഘൃതം മാത്രം ആഹരിക്കും.” രാജാവ് “ഏവമസ്തു” എന്നു പറഞ്ഞു അവളെ തന്റെ ഗൃഹത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.

Verse 28

अलकायां स भूपालस्तथा चैत्ररथे वने । रेमे सरस्वतीतीरे पद्मखण्डमनोरमे

ആ ഭൂപാലൻ അലകായിലും അതുപോലെ ചൈത്രരഥ വനത്തിലും വിഹരിച്ചു. സരസ്വതീ തീരത്തിലെ മനോഹരമായ പദ്മഖണ്ഡ ഉപവനത്തിൽ അവൻ ആനന്ദത്തോടെ രമിച്ചു।

Verse 29

एकषष्टिं स वर्षाणि रममाणस्तयानयत् । तेनोर्वशी प्रतिदिनं वर्धमानानुरागिणी

അവൻ അവളോടൊപ്പം ആനന്ദത്തോടെ രമിച്ച് അറുപത്തൊന്ന് വർഷങ്ങൾ കഴിച്ചു. അതിനാൽ ഉർവശിയുടെ അനുരാഗം ദിനംപ്രതി വർധിച്ചു।

Verse 30

स्पृहां न देवलोकेऽपि चकार तनुमध्यमा । नाभवद्रमणीयोऽसौ देवलोकस्तया विना

സുന്ദരമായ ഇടുപ്പുള്ള അവൾ ദേവലോകത്തേക്കും ആഗ്രഹം കാണിച്ചില്ല. അവൻ ഇല്ലാതെ അവൾക്കു ദേവലോകം പോലും രമണീയമായി തോന്നിയില്ല।

Verse 31

अतस्तामानयिष्यामि देवलोकमिति द्विजाः । विश्वावसुर्विचार्यैवं भूर्लोकमगमत्क्षणात्

“അതുകൊണ്ട് അവളെ ദേവലോകത്തിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുവരാം” എന്ന്, ഹേ ദ്വിജന്മാരേ, വിശ്വാവസു ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ച് ക്ഷണത്തിൽ ഭൂലോകത്തിലേക്ക് പോയി।

Verse 32

उर्वश्याः समयं राज्ञा विश्वावसुरयं सह । विदित्वा सह गन्धर्वैः समवेतो निशांतरे

ഉർവശിയുടെയും രാജാവിന്റെയും ഇടയിലെ നിശ്ചയം അറിഞ്ഞ്, ഈ വിശ്വാവസു ഗന്ധർവന്മാരോടൊപ്പം രാത്രിയുടെ അന്ത്യയാമത്തിൽ സമവേതനായി।

Verse 33

उर्वश्याः शयनाभ्याशाज्जग्राहोरणकं जवात् । आकाशे नीयमानस्य तस्य श्रुत्वोर्वशी पतिम्

ഉർവശിയുടെ ശയനസമീപത്തിൽ നിന്ന് ഒരു ഗന്ധർവൻ വേഗത്തിൽ ആട്ടിനെ പിടിച്ചെടുത്തു. അത് ആകാശമാർഗ്ഗം കൊണ്ടുപോകുമ്പോൾ അതിന്റെ കരച്ചിൽ കേട്ട് ഉർവശി തന്റെ ഭർത്താവ് പുരൂരവസിന്റെ ശബ്ദം കേട്ടു.

Verse 34

अब्रवीन्मत्सुतः केन गृह्यते त्यज्यतामयम् । अनाथा शरणं यामि कं नरं गतचेतना

അവൾ പറഞ്ഞു—“എന്റെ മകനെ ആരാണ് പിടിക്കുന്നത്? അവനെ വിട്ടുകളയുക! ഞാൻ അനാഥയാണ്, ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ടവൾ; ശരണം തേടി ഏതു പുരുഷന്റെ അടുക്കൽ പോകും?”

Verse 35

पुरूरवाः समाकर्ण्य वाक्यं तस्या निशांतरे । मां न नग्नं निरीक्षेत देवीति न ययौ तदा

രാത്രിയുടെ നടുവിൽ അവളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട പുരൂരവൻ ഉടൻ പോയില്ല; “ദേവി എന്നെ നഗ്നനായി കാണരുത്” എന്നു വിചാരിച്ചു.

Verse 36

अथान्यमप्युरणकं गन्धर्वाः प्रतिगृह्य ते । ययुस्तस्योरणस्यापि शब्दं शुश्राव चोर्वशी

പിന്നീട് ആ ഗന്ധർവന്മാർ മറ്റൊരു ആട്ടിനെയും പിടിച്ച് പോയി; ആ ആട്ടിന്റെ കരച്ചിലും ഉർവശി കേട്ടു.

Verse 37

अनाथाया मम सुतो गृह्यते तस्करैरिति । चुक्रोश देवी परुषं कं यामि शरणं नरम्

“ഞാൻ അനാഥയാണ്—കള്ളന്മാർ എന്റെ മകനെ കൊണ്ടുപോകുന്നു!” എന്നു പറഞ്ഞ് ദേവി കഠിനമായി നിലവിളിച്ചു—“ശരണം തേടി ഏതു പുരുഷന്റെ അടുക്കൽ പോകും?”

Verse 38

अमर्षवशमापन्नः श्रुत्वा तद्वचनं नृपः । तिमिरेणावृतं सर्वमिति मत्त्वा स खङ्गधृक्

അവളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് രാജാവ് ക്രോധവശനായി. “എല്ലാം തമസ്സാൽ മൂടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു” എന്നു കരുതി, ഖഡ്ഗം കൈയിൽ പിടിച്ച് (മുന്നോട്ട് പായാൻ) ഒരുങ്ങി।

Verse 39

दुष्टदुष्ट कुतो यासीत्यभ्यधावद्वचो वदन् । तावत्सौदामिनी दीप्ता गन्ध र्वैर्जनिता भृशम्

“ദുഷ്ടാ, ദുഷ്ടാ—എവിടേക്ക് പോകുന്നു?” എന്നു വിളിച്ചുകൊണ്ട് അവൻ ഓടിപ്പോയി. അതേസമയം ഗന്ധർവന്മാർ അത്യന്തമായി സൃഷ്ടിച്ച ദീപ്തമായ മിന്നൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു।

Verse 40

तत्प्रभामंडलैर्देवी राजानं विगतांबरम् । दृष्ट्वा निवृत्तसमया तत्क्षणादेव निर्ययौ

ആ പ്രകാശവലയങ്ങളാൽ ദേവി രാജാവിനെ വസ്ത്രരഹിതനായി കണ്ടു. നിശ്ചിത സമയം (നിയമം) ഭംഗപ്പെട്ടതിനാൽ അവൾ അതേ ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ പുറപ്പെട്ടു।

Verse 41

त्यक्त्वा ह्युरणकौ तत्र गंधर्वा अपि निर्ययुः । राजा मेषौ समादाय हृष्टः स्वशयनांतिकम्

അവിടെ ആ രണ്ടു ആട്ടുകൊറ്റന്മാരെ വിട്ടിട്ട് ഗന്ധർവന്മാരും പുറപ്പെട്ടു. രാജാവ് അവരെ രണ്ടിനെയും എടുത്തുകൊണ്ട് സന്തോഷത്തോടെ തന്റെ ശയനസ്ഥാനത്തേക്ക് മടങ്ങി।

Verse 42

आगतो नोर्वशीं तत्र ददर्शायतलोचनाम् । तां चापश्यन्विवस्त्रश्च बभ्रामोन्मत्तवद्भुवि

തിരികെ വന്നപ്പോൾ ദീർഘനയനയായ ഊർവശിയെ അവൻ അവിടെ കണ്ടില്ല. അവളെ കാണാതെ, താനും വസ്ത്രരഹിതനായി, ഭൂമിയിൽ ഉന്മത്തരുപോലെ അലഞ്ഞുതിരിഞ്ഞു।

Verse 43

कुरुक्षेत्रं गतो राजा तटाके पद्मसंकुले । चतुर्भिरप्सरस्त्रीभिः क्रीडमाना ददर्श ताम्

കുരുക്ഷേത്രത്തിൽ എത്തിയ രാജാവ്, താമരകൾ നിറഞ്ഞ തടാകത്തിൽ നാല് അപ്സരസ്ത്രീകളോടൊപ്പം ക്രീഡിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന അവളെ കണ്ടു।

Verse 44

हे जाये तिष्ठ मनसा घोरेति व्याहरन्मुहुः । एवं बहुप्रकारं वै स सूक्तं प्रालपन्नृपः

രാജാവ് വീണ്ടും വീണ്ടും—“ഹേ ജായേ, മനസ്സിൽ ഉറച്ചു നിൽക്ക; അയ്യോ, എത്ര ഭീകരം!” എന്നു പറഞ്ഞുകൊണ്ട് പലവിധമായി പ്രലപിച്ചു।

Verse 45

अब्रवीदुर्वशी तं च क्रीडती साप्सरोगणैः । महाराजालमेतेन चेष्टितेन तवानघ

അപ്സരാഗണങ്ങളോടൊപ്പം ക്രീഡിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന ഊർവശി അവനോട് പറഞ്ഞു—“മഹാരാജാ, ഹേ നിർമലനേ, നിന്റെ ഈ പെരുമാറ്റം മതി.”

Verse 46

त्वत्तो गर्भिण्यहं पूर्वमब्दांते भवतात्र वै । आगंतव्यं कुमारस्ते भविष्यत्यतिधार्मिकः

“നിനക്കാൽ ഞാൻ മുമ്പേ ഗർഭിണിയായിട്ടുണ്ട്. വർഷാന്ത്യത്തിൽ നീ നിർബന്ധമായി ഇവിടെ വരണം; നിന്റെ പുത്രൻ അത്യന്തം ധാർമ്മികനായിരിക്കും.”

Verse 47

एकां विभावरीं राजंस्त्वया वत्स्यामि वै तदा । इत्युक्तो नृपतिर्हृष्टः स्वपुरीं प्राविशद्द्विजाः

“ഹേ രാജാവേ, അപ്പോൾ ഞാൻ നിന്നോടൊപ്പം ഒരു രാത്രിയോളം വസിക്കും.” എന്ന് പറഞ്ഞതുകേട്ട് രാജാവ് ഹർഷിച്ച്, ഹേ ദ്വിജന്മാരേ, തന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു।

Verse 48

तासामप्सरसां सा तु कथयामास तं नृपम् । अयं स पुरुषश्रेष्ठो येनाहं कामरूपिणा

അപ്പോൾ അവൾ ആ അപ്സരസുകളോട് ആ നൃപനെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞു—“ഇവൻ തന്നെയാണ് ആ പുരുഷശ്രേഷ്ഠൻ; അവനുവേണ്ടി ഞാൻ കാമരൂപിണിയായി പ്രവൃത്തയായി.”

Verse 49

एतावंतं महाकालमनुरागवशातुरा । उषितास्मि सहानेन सख्यो नृपतिना चिरम्

“സഖികളേ! അനുരാഗവശത്താൽ വ്യാകുലയായി, ഇത്ര ദീർഘ മഹാകാലം ഞാൻ ഈ മിത്ര നൃപതിയോടൊപ്പം ദീർഘകാലം വസിച്ചു.”

Verse 50

एवमुक्तास्ततः सख्यस्तामूचुः साधुसाध्विति । अनेन साकमास्यामः सर्वकालं वयं सखि

ഇങ്ങനെ കേട്ട സഖികൾ അവളോട്—“സാധു, സാധു!” എന്നു പറഞ്ഞു; പിന്നെയും—“സഖീ, ഞങ്ങളും അവനോടൊപ്പം സർവകാലവും വസിക്കും” എന്നു കൂട്ടിച്ചേർത്തു.

Verse 51

इत्यूचुरुर्वशीं तत्र सखीमप्सरसस्तदा । अब्देऽथ पूर्णे राजापि तटाकांति कमाययौ

ഇങ്ങനെ അവിടെ അപ്സരസുകൾ അവരുടെ സഖിയായ ഉർവശിയോട് പറഞ്ഞു. തുടർന്ന് വർഷം പൂർത്തിയായപ്പോൾ, തടാകതീരം എത്തുവാൻ ആഗ്രഹിച്ച് രാജാവും അവിടെ എത്തി.

Verse 52

आगतं नृपतिं दृष्ट्वा पुरूरवसमुर्वशी । कुमारमायुषं तस्मै ददौ संप्रीतमानसा

പുരൂരവസ് രാജാവ് വന്നതായി കണ്ട ഉർവശിയുടെ ഹൃദയം പരമാനന്ദത്തോടെ നിറഞ്ഞു; അവൾ അവനു തന്റെ പുത്രനായ കുമാരൻ ആയുഷിനെ അർപ്പിച്ചു.

Verse 53

तेन साकं निशामेकामुषिता सानु रागिणी । पंचपुत्रप्रदं गर्भं तस्मादापाशु सोर्वशी

അവനോടൊപ്പം ഒരു രാത്രി വസിച്ച്, സ്നേഹപരിപൂർണ്ണയായ ഉർവശി അവനിൽ നിന്നു വേഗത്തിൽ അഞ്ചു പുത്രന്മാരെ നൽകുന്ന ഗർഭം ധരിച്ചു।

Verse 54

उवाच चैनं राजानमुर्वशी परमांगना । वरं दास्यंति गन्धर्वा मत्प्रीत्या तव भूपते

അപ്പോൾ പരമോത്തമയായ ഉർവശി ആ രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു— “ഹേ ഭൂപതേ, എന്റെ പ്രീതിയാൽ ഗന്ധർവർ നിനക്ക് ഒരു വരം നൽകും।”

Verse 55

भवतां प्रार्थ्यतां तेभ्यो वरो राजर्षिसत्तम । इत्युक्तः स तया राजा प्राह गन्धर्वसत्तमान्

അവൾ— “ഹേ രാജർഷിശ്രേഷ്ഠാ, അവരോടു വരം പ്രാർത്ഥിക്കൂ” എന്നു പറഞ്ഞു. അങ്ങനെ കേട്ട രാജാവ് ഗന്ധർവശ്രേഷ്ഠരോടു വരം അപേക്ഷിച്ചു സംസാരിച്ചു।

Verse 56

अहं संपूर्णकोशश्च विजिताराति मंडलः । सलोकतां विनोर्वश्याः प्राप्तव्यं नान्यदस्ति मे

“എന്റെ ഖജനാവ് സമ്പൂർണ്ണമാണ്; ശത്രുമണ്ഡലങ്ങളെ ഞാൻ ജയിച്ചു. എനിക്ക് മറ്റൊന്നും വേണ്ട— ഉർവശിയുടെ സമലോകം പ്രാപിക്കണമെന്നതേ.”

Verse 57

अतस्तया सहोर्वश्या कालं नेतुमहं वृणे । एवमुक्ते नृपेणाथ गन्धर्वास्तुष्ट मानसाः । अग्निस्थालीं प्रदायास्मै प्रोचुश्चैनं नृपं तदा

“അതുകൊണ്ട് ഉർവശിയോടൊപ്പം കാലം കഴിക്കാനാണ് ഞാൻ വരമായി തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്।” രാജാവ് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ഗന്ധർവർ ഹൃദയത്തിൽ സന്തുഷ്ടരായി; അവനു അഗ്നിസ്ഥാലി നൽകി പിന്നെ രാജാവിനെ ഉപദേശിച്ചു।

Verse 58

गन्धर्वा ऊचुः । अग्निं वेदानुसारी त्वं त्रिधा कृत्वा नृपोत्तम

ഗന്ധർവന്മാർ പറഞ്ഞു—ഹേ നൃപോത്തമാ! വേദാനുസാരമായി ഈ പവിത്ര അഗ്നിയെ ത്രിധാ ആയി വിഭജിക്കൂ.

Verse 59

इष्ट्वा यज्ञेन चोर्वश्याः सालोक्यं याहि भूपते । इतीरितस्तैरादाय स्थालीमग्नेर्ययौ नृपः

ഹേ ഭൂപതേ! യജ്ഞംകൊണ്ട് ഉർവശിയെ പൂജിച്ച് അവളുടെ സാലോക്യം പ്രാപിക്കൂ. ഇങ്ങനെ അവർ ഉപദേശിച്ചതിനാൽ രാജാവ് അഗ്നിസ്ഥാലി എടുത്തുകൊണ്ട് പുറപ്പെട്ടു.

Verse 60

अहो बतातिमूढोहमिति मध्ये वनं नृपः । उर्वशी न मया लब्धा वह्निस्थाल्या तु किं फलम्

വനത്തിന്റെ നടുവിൽ രാജാവ് വിലപിച്ചു—“അയ്യോ! ഞാൻ എത്ര മഹാമൂഢൻ! ഉർവശിയെ ഞാൻ ലഭിച്ചില്ല; എന്നാൽ ഈ അഗ്നിസ്ഥാലിക്ക് എന്ത് ഫലം?”

Verse 61

निधायैव वने स्थालीं स्वपुरं प्रययौ नृपः । अर्धरात्रे व्यतीतेऽसौ विनिद्रोऽचिंतयत्स्वयम्

വനത്തിൽ സ്ഥാലി വെച്ചിട്ട് രാജാവ് തന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് മടങ്ങി. അർദ്ധരാത്രി കഴിഞ്ഞപ്പോൾ അവൻ നിദ്രയില്ലാതെ സ്വയം ആലോചിച്ചു.

Verse 62

उर्वशीलोकसिद्ध्यर्थं मम गन्धर्वपुंगवैः । अग्निस्थाली संप्रदत्ता सा च त्यक्ता मया वने

ഉർവശീലോകസിദ്ധിക്കായി ഗന്ധർവശ്രേഷ്ഠന്മാർ എനിക്ക് അഗ്നിസ്ഥാലി നൽകി; എന്നാൽ ഞാൻ അത് വനത്തിൽ ഉപേക്ഷിച്ചു.

Verse 63

आहरिष्ये पुनः स्थालीमित्युत्थाय ययौ वनम् । नाग्निस्थालीं ददर्शासौ वने तत्र पुरूरवाः

“അഗ്നിസ്ഥാലി വീണ്ടും കൊണ്ടുവരാം” എന്നു വിചാരിച്ച് പുരൂരവൻ എഴുന്നേറ്റ് വനത്തിലേക്കു പോയി. എന്നാൽ ആ കാട്ടിൽ അവന്‍ പവിത്രാഗ്നിയുടെ സ്ഥാലി കാണാനായില്ല.

Verse 64

शमीगर्भमथाश्वत्थमग्निस्थाने विलोक्य सः । व्यचिंतयन्मया स्थाली निक्षिप्तात्र वने पुरा

പിന്നീട് അഗ്നി വെച്ചിരുന്ന സ്ഥാനത്ത് ശമിയുടെ ഗർഭത്തിൽ നിന്നുയർന്ന അശ്വത്ഥം കണ്ടു അവൻ ചിന്തിച്ചു—“മുമ്പ് ഞാൻ തന്നെയാണ് ഈ വനത്തിൽ ഇവിടെ സ്ഥാലി വെച്ചത്.”

Verse 65

सा चाश्वत्थः शमीगर्भः समभूदधुना त्विह । तस्मादेनं समादाय वह्निरूपमहं पुरम्

“ഇപ്പോൾ അതേ (അഗ്നി) ഇവിടെ ശമിയുടെ ഗർഭത്തിൽ അശ്വത്ഥമായി മാറിയിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ ഈ കട്ടെ എടുത്ത് അഗ്നിരൂപം പ്രകടിപ്പിച്ച് ഞാൻ നഗരത്തിലേക്ക് മടങ്ങും.”

Verse 66

गत्वा कृत्वारणीं सम्यक्तदुत्पन्नाग्निमादरात् । उपास्यामीति निश्चित्य स्वपुरं गतवान्नृपः

അവിടെ ചെന്നു അവൻ വിധിപൂർവ്വം അരണികൾ ഒരുക്കി, അവയിൽ നിന്നുയർന്ന അഗ്നിയെ ഭക്തിയോടെ ജ്വലിപ്പിച്ചു. “ഇതിനെ ഉപാസിക്കും” എന്നു നിശ്ചയിച്ച് രാജാവ് തന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.

Verse 67

रमणीयारणीं चक्रे स्वांगुलैः प्रमिता मसौ । निर्माणसमये राजा गायत्रीमजपद्द्विजाः

അവൻ തന്റെ വിരലുകൾകൊണ്ട് അളന്ന് മനോഹരമായ അരണി നിർമ്മിച്ചു. നിർമ്മാണസമയത്ത്, ഹേ ദ്വിജന്മാരേ, രാജാവ് ഗായത്രീമന്ത്രം ജപിച്ചു.

Verse 68

गायत्र्याः पठ्यमानाया यानि संत्यक्षराणि हि । तावदंगुलिमर्यादामकरोदरणीं नृपः

ഗായത്രി ജപിക്കപ്പെടുമ്പോൾ അതിലെ അക്ഷരങ്ങൾ എത്രയുണ്ടോ, അത്രയും വിരൽ-അളവിൽ രാജാവ് അരണിയുടെ അളവ് നിശ്ചയിച്ചു।

Verse 69

तत्र निर्मथनादग्नित्रयमुत्पाद्य भूपतिः । उर्वशीलोकसंप्राप्तिफलमुद्दिश्य कांक्षितम्

അവിടെ അരണികളെ മഥിച്ച് ഭൂപതി മൂന്ന് പവിത്ര അഗ്നികളെ ഉത്പാദിപ്പിച്ചു; ഉർവശീ-ലോകപ്രാപ്തിയെന്ന ഇഷ്ടഫലം ലക്ഷ്യമാക്കി ആഗ്രഹിച്ചു।

Verse 70

वेदानुसारी नृपतिर्जुहावाग्नित्रयं मुदा । तेनैव चाग्निविधिना बहून्यज्ञानथातनोत्

വേദാനുസാരിയായി രാജാവ് സന്തോഷത്തോടെ മൂന്നു അഗ്നികളിലും ആഹുതി അർപ്പിച്ചു; അതേ അഗ്നിവിധിയാൽ പിന്നെ അനേകം യജ്ഞങ്ങൾ നടത്തി।

Verse 71

तेन गन्धर्वलोकांश्च संप्राप्य जगतीपतिः । सहोर्वश्या चिरं रेमे देवलोके द्विजोत्तमाः

ആ പുണ്യഫലത്താൽ ഭൂമിപതി ഗന്ധർവലോകങ്ങളെ പ്രാപിച്ചു; ഉർവശിയോടൊപ്പം ദേവലോകത്തിൽ ദീർഘകാലം ആനന്ദിച്ചു, ഹേ ദ്വിജോത്തമാ।

Verse 72

अथ सर्वामरोपेतः कदाचिद्बलवृत्रहा । नृत्यं सुरांगनानां वै व्यलोकयत संसदि

പിന്നീട് ഒരിക്കൽ, എല്ലാ ദേവന്മാരാലും ചുറ്റപ്പെട്ട ബലവാൻ വൃത്രഹാ ഇന്ദ്രൻ സഭയിൽ അപ്സരസ്സുകളുടെ നൃത്തം ദർശിച്ചു।

Verse 73

पुरूरवा नृपोप्यायात्तदा देवेंद्रसंसदम् । द्रष्टुं सुरांगनानृत्यं मनोहारि दिवौकसाम्

അപ്പോൾ രാജാവ് പുരൂരവനും ദേവേന്ദ്രന്റെ സഭാമണ്ഡപത്തിലേക്ക് വന്നു; ദിവൗകസരെ മോഹിപ്പിക്കുന്ന അപ്സരസ്സുകളുടെ മനോഹര നൃത്തം കാണുവാൻ ആഗ്രഹിച്ചു।

Verse 74

एकैकशस्ताः शक्रस्य ननृतुः पुरतोंऽगनाः । अथोर्वशी समागत्य ननर्त पुरतो हरेः

ശക്രന്റെ (ഇന്ദ്രന്റെ) മുമ്പിൽ ആ അപ്സരസ്സുകൾ ഒരൊരുത്തിയായി നൃത്തം ചെയ്തു. പിന്നെ ഉർവശി വന്ന് ഹരിയുടെ സന്നിധിയിൽ നൃത്തം ചെയ്തു.

Verse 75

नृत्ताभिनयसामर्थ्यगर्वयुक्ता तदोर्वशी । तं पुरूरवसं दृष्ट्वा जहासातिमनोहरा

അപ്പോൾ നൃത്താഭിനയസാമർത്ഥ്യത്തിന്റെ ഗർവം നിറഞ്ഞ അതിമനോഹരിയായ ഉർവശി, പുരൂരവനെ കണ്ടു ചിരിച്ചു.

Verse 76

जहास तत्र राजापि तां विलोक्य तदोर्वशीम् । हाससंकुपितस्तत्र नाट्याचार्योऽथ तुंबुरुः । शशाप तावुभौ कोपादुर्वशीं च नृपोत्तमम्

അവിടെ രാജാവും ഉർവശിയെ കണ്ടു ചിരിച്ചു. ആ ചിരിയിൽ കോപിച്ച നാട്യാചാര്യൻ തുംബുരു, ക്രോധത്തോടെ ഉർവശിയെയും ശ്രേഷ്ഠരാജാവിനെയും—ഇരുവരെയും ശപിച്ചു.

Verse 77

तुंबुरुरुवाच । अनेकदेवसंपूर्णसभायामत्र यत्कृतम्

തുംബുരു പറഞ്ഞു—“അനേകം ദേവന്മാർ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഈ സഭയിൽ ഇവിടെ ചെയ്തതു…”

Verse 78

युवाभ्यां हसितं नृत्तमध्ये निष्कारणं वृथा । तस्माज्झटिति राजेंद्र वियोगो युवयोः क्षणात्

നൃത്തത്തിന്റെ നടുവിൽ നിങ്ങൾ ഇരുവരും കാരണമില്ലാതെ വ്യർത്ഥമായി ചിരിച്ചു. അതിനാൽ, ഹേ രാജേന്ദ്രാ, ഒരു ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ നിങ്ങളിരുവര്ക്കും പെട്ടെന്നൊരു വിരഹം സംഭവിക്കും.

Verse 79

भूयादिति शशापैनं सर्वदैवतसंनिधौ । अथ शप्तो नृपस्तत्र नाट्याचार्येण दुःखितः

“തഥാസ്തു” എന്നു പറഞ്ഞ് അവൻ സർവ്വദേവന്മാരുടെ സന്നിധിയിൽ അവനെ ശപിച്ചു. തുടർന്ന് നാട്യാചാര്യന്റെ ശാപം ലഭിച്ച രാജാവ് അവിടെ ദുഃഖിതനായി.

Verse 80

जगाम शरणं तत्र पाहिपाहीति वज्रिणम् । उवाच दीनया वाचा पुरुहूतं पुरूरवाः

അവിടെ അവൻ വജ്രധാരിയുടെ ശരണം തേടി “രക്ഷിക്കണേ, രക്ഷിക്കണേ” എന്നു വിലപിച്ചു. പിന്നെ പുരൂരവൻ ദീനവചനത്തോടെ പുരുഹൂതൻ (ഇന്ദ്രൻ)നോട് പറഞ്ഞു.

Verse 81

उर्वश्या सह सालोक्यसिद्ध्यर्थमहमिष्टवान् । अतस्तस्मा वियोगो मेऽसह्यः स्यात्पाकशासन

ഉർവശിയോടൊപ്പം സാലോക്യസിദ്ധിക്കായി ഞാൻ ആരാധന ചെയ്തിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ, ഹേ പാകശാസനാ, അവളുടെ വിരഹം എനിക്കു സഹിക്കാനാവാത്തതാകും.

Verse 82

इत्युक्तवंतं तं प्राह सहस्राक्षः शचीपतिः । शापमोक्षं प्रवक्ष्यामि मा भैषीस्त्वं नृपोत्तम

അവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ശചീപതി സഹസ്രാക്ഷൻ അവനോട് പറഞ്ഞു—“ശാപമോചനത്തെ ഞാൻ വിശദീകരിക്കും; ഹേ നൃപോത്തമാ, ഭയപ്പെടേണ്ട.”

Verse 83

दक्षिणांभोनिधौ पुण्ये गंधमादनपर्वते । साध्यामृतमिति ख्यातं तीर्थमस्ति महत्तरम्

പുണ്യമായ ദക്ഷിണസമുദ്രത്തിൽ ഗന്ധമാദനപർവതത്തിൽ ‘സാധ്യാമൃതം’ എന്നു പ്രസിദ്ധമായ അതിമഹത്തായ തീർത്ഥം ഉണ്ട്.

Verse 84

सेवितं सर्वदेवैश्च सिद्धचारणकिन्नरैः । सनकादि महायोगिमुनिवृंदनिषेवितम्

ആ തീർത്ഥം സർവ്വദേവന്മാരും സിദ്ധ-ചാരണ-കിന്നരന്മാരും സേവിക്കുന്നു; സനകാദി മഹായോഗി മുനിവൃന്ദവും അതിനെ നിഷേവിക്കുന്നു.

Verse 85

भुक्तिमुक्तिप्रदं पुंसां सर्वशापविमोक्षदम् । अस्ति तीर्थं भवांस्तत्र गच्छस्व त्वरया नृप

ഹേ നൃപാ! അവിടെ മനുഷ്യർക്കു ഭുക്തിയും മുക്തിയും നൽകുകയും സർവ്വശാപങ്ങളിൽ നിന്നു വിമോചിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന തീർത്ഥമുണ്ട്; നീ വേഗത്തിൽ അവിടെ പോകുക.

Verse 86

सर्वेषाममृतं स्नानादत्र साध्यं यतस्ततः । साध्यामृतमिति ख्यातं सर्वलोकेषु विश्रुतम्

ഇവിടെ സ്നാനം ചെയ്‌താൽ എല്ലാവർക്കും അമൃതസമമായ ഫലം സിദ്ധിക്കുന്നതിനാൽ, ഇത് ‘സാധ്യാമൃതം’ എന്നു ഖ്യാതമായി സർവ്വലോകങ്ങളിലും വിശ്രുതമാണ്.

Verse 87

तत्र स्नानात्तवोर्वश्याः पुनर्योगो भविष्यति । मम लोके निवासश्च भविष्यति न संशयः

അവിടെ സ്നാനം ചെയ്‌താൽ ഉർവശിയോടുള്ള നിന്റെ പുനഃസംഗമം സംഭവിക്കും; എന്റെ ലോകത്തിൽ നിന്റെ വാസവും ഉണ്ടാകും—സംശയമില്ല.

Verse 88

इति प्रतिसमादिष्टो नृपः संप्रीतमानसः । साध्यामृतं महातीर्थं समुद्दिश्य ययौ क्षणात्

ഇങ്ങനെ മറുപടിയായി ഉപദേശം ലഭിച്ച സന്തോഷചിത്തനായ രാജാവ്, സാധ്യാമൃത മഹാതീർത്ഥത്തെ ലക്ഷ്യമാക്കി ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ പുറപ്പെട്ടു।

Verse 89

सस्नौ साध्यामृते तत्र महापातकनाशने । तत्र स्नानान्नृपो विप्राः सद्यः शापेन मोचितः

അവിടെ മഹാപാതകനാശകമായ സാധ്യാമൃതത്തിൽ അദ്ദേഹം സ്നാനം ചെയ്തു. ഹേ വിപ്രന്മാരേ, ആ സ്നാനത്താൽ രാജാവ് ഉടൻ തന്നെ ശാപത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനായി।

Verse 90

स्नानानंतरमेवासावुर्वश्या सह संगतः । तया सह विमानस्थः प्रययावमरावतीम्

സ്നാനത്തിനുടൻ തന്നെ അദ്ദേഹം ഉർവശിയുമായി വീണ്ടും സംഗമിച്ചു; അവളോടൊപ്പം വിമാനത്തിൽ ഇരുന്ന് അമരാവതിയിലേക്കു പുറപ്പെട്ടു।

Verse 91

रेमे पुनस्तया सार्धं देववद्देवमंदिरे । एवंप्रभावं तत्तीर्थं साध्यामृतमनुत्तमम्

വീണ്ടും അദ്ദേഹം ദേവമന്ദിരത്തിൽ ദേവനെപ്പോലെ അവളോടൊപ്പം ആനന്ദിച്ചു. ഇത്തരമൊരു മഹിമയാണ് ആ അനുത്തമ സാധ്യാമൃത തീർത്ഥത്തിനുള്ളത്।

Verse 92

पुरूरवा सहोर्वश्या यत्र स्नानेन संगतः । अतोऽत्र तीर्थे यः स्नायान्महापातकनाशने

പുരൂരവൻ സ്നാനത്താൽ ഉർവശിയുമായി വീണ്ടും സംഗമിച്ച സ്ഥലം ഇതുതന്നെ; അതുകൊണ്ട് ഈ മഹാപാതകനാശക തീർത്ഥത്തിൽ ആരെങ്കിലും സ്നാനം ചെയ്താൽ…

Verse 93

वांछितांल्लभते कामान्यास्यति स्वर्गमुत्तमम् । निष्कामः स्नाति चेद्वि प्रा मोक्षमाप्नोति मानवः

ഇവിടെ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ ആഗ്രഹിച്ച കാമ്യഫലങ്ങൾ പ്രാപിക്കുകയും ഉത്തമ സ്വർഗ്ഗം കൈവരിക്കുകയും ചെയ്യും. എന്നാൽ ഹേ ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, നിഷ്കാമമായി സ്നാനം ചെയ്താൽ ആ മനുഷ്യൻ മോക്ഷം പ്രാപിക്കും.

Verse 94

इमं पवित्रं पापघ्नमध्यायं पठते तु यः । शृणुयाद्वा मनुष्योऽसौ वैकुंठे लभते स्थितिम्

ഈ പവിത്രവും പാപനാശകവുമായ അധ്യായം ആരെങ്കിലും പാരായണം ചെയ്യുകയോ—അല്ലെങ്കിൽ ശ്രവണമാത്രം ചെയ്യുകയോ ചെയ്താൽ—അവൻ വൈകുണ്ഠത്തിൽ വാസസ്ഥാനം പ്രാപിക്കും.

Verse 95

एवं वः कथितं विप्रा वैभवं पापनाशनम् । साध्यामृतस्य तीर्थस्य विस्तराच्छ्रद्धया मया

ഇങ്ങനെ, ഹേ ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, സാധ്യാമൃത തീർത്ഥത്തിന്റെ പാപനാശക മഹിമ ഞാൻ ശ്രദ്ധയോടെ വിശദമായി നിങ്ങളോട് പറഞ്ഞു.

Verse 96

यत्पुरा सनकादिभ्यः प्रोक्तवांश्चतुराननः

ഇത് പുരാതനകാലത്ത് ചതുരാനനനായ ബ്രഹ്മാവ് സനകാദി ഋഷിമാർക്ക് ഉപദേശിച്ചതാണ്.