Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 58

स्थानं कुरु महादेव यदि तुष्टोऽसि मे भव । शिवेन स्थानकं दत्तं काशीतुल्यं तदा नृप । तद्दत्त्वा च पुनः प्राह अन्यं वरय सत्तम

sthānaṃ kuru mahādeva yadi tuṣṭo'si me bhava | śivena sthānakaṃ dattaṃ kāśītulyaṃ tadā nṛpa | taddattvā ca punaḥ prāha anyaṃ varaya sattama

അവൻ പറഞ്ഞു— “ഹേ മഹാദേവാ! നീ എനിക്കു പ്രസന്നനാണെങ്കിൽ ഒരു പുണ്യസ്ഥലം സ്ഥാപിക്കണമേ.” അപ്പോൾ, ഹേ രാജാവേ, ശിവൻ കാശിയോടു തുല്യമായ ഒരു തീർത്ഥസ്ഥാനത്തെ ദാനമായി നൽകി. അത് നൽകി വീണ്ടും പറഞ്ഞു— “ഹേ സത്തമാ! മറ്റൊരു വരം തിരഞ്ഞെടുക്കുക.”

स्थानम्a place
स्थानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
कुरुmake
कुरु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
महादेवO Mahādeva
महादेव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहā + देव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/8th), एकवचन; कर्मधारय
यदिif
यदि:
Sambandha (Logical relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्तसूचक-अव्यय
तुष्टःpleased
तुष्टः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootतुष्ट (कृदन्त; √तुष् धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त
असिyou are
असि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलट्, मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मेof me/my
मे:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th), एकवचन; सर्वनाम
भवbe (so)
भव:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
शिवेनby Śiva
शिवेन:
Karana (Instrument/Agent in passive/करण)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
स्थानकम्a sacred place/abode
स्थानकम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्थानक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
दत्तम्given
दत्तम्:
Kriya (Predicative state/क्रिया)
TypeVerb
Rootदत्त (कृदन्त; √दा धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त; विधेय-विशेषण (predicate)
काशीतुल्यम्equal to Kāśī
काशीतुल्यम्:
Karta (Predicate/कर्ता)
TypeAdjective
Rootकाशी + तुल्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; उपमान-तत्पुरुष (काश्या तुल्यम्)
तदाthen
तदा:
Adhikaraṇa (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय
नृपO king
नृप:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/8th), एकवचन
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सर्वनाम (refers to sthānakaṃ)
दत्त्वाhaving given
दत्त्वा:
Kriya (Action—prior/क्रिया)
TypeVerb
Root√दा (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
पुनःagain
पुनः:
Adhikaraṇa (Manner/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formपुनरावृत्ति-वाचक अव्यय (adverb: again)
प्राहsaid
प्राह:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√प्र + अह्/√ब्रू (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अन्यम्another
अन्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण (of वरम् understood)
वरयchoose
वरय:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वृ (वृञ्) (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सत्तमO best (one)
सत्तम:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसत् + तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/8th), एकवचन; गुणवाचक-तत्पुरुष/उपपद (श्रेष्ठः)

Sūta (narrating)

Tirtha: Śiva-datta sthāna (Kāśī-tulya) in Dharmāraṇya

Type: kshetra

Listener: nṛpa (king) addressed in the verse

Scene: Śiva consecrates the sthāna: a liṅga or sacred marker is installed; divine light descends; the king is addressed; Śiva then gestures again inviting a second boon.

Ś
Śiva
K
Kāśī (Vārāṇasī)
Y
Yama (implied recipient of the boon)

FAQs

Śiva’s grace can establish a sanctified locus comparable to Kāśī, showing how dharma is anchored in sacred places.

A Dharmāraṇya “sthānaka” is explicitly said to be “kāśī-tulya” (equal to Kāśī/Varanasi).

No detailed rite is specified; the verse emphasizes the grant of a sacred station and its Kāśī-like merit.