Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 73

सत्यं ब्रवीमि परलोकहितं ब्रवीमि सारं ब्रवीम्युपनिषद्धृदयं ब्रवीमि । संसारमुल्बणमसारमवाप्य जंतोः सारो यमीश्वरपदांबुरुहस्य सेवा

satyaṃ bravīmi paralokahitaṃ bravīmi sāraṃ bravīmyupaniṣaddhṛdayaṃ bravīmi | saṃsāramulbaṇamasāramavāpya jaṃtoḥ sāro yamīśvarapadāṃburuhasya sevā

ഞാൻ സത്യം പറയുന്നു, പരലോകഹിതം പറയുന്നു; ഞാൻ സാരം പറയുന്നു, ഉപനിഷത്തുകളുടെ ഹൃദയം പറയുന്നു—ഈ കഠിനവും നിസ്സാരവുമായ സംസാരത്തിൽ അകപ്പെട്ട ജീവിക്ക് യഥാർത്ഥ സാരം യമേശ്വരനായ ശിവന്റെ പാദപദ്മസേവ തന്നെയാണ്.

सत्यम्truth
सत्यम्:
Karma (Content/कर्म)
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (accusative of content)
ब्रवीमिI speak
ब्रवीमि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
परलोक-हितम्what is beneficial for the next world
परलोक-हितम्:
Karma (Content/कर्म)
TypeNoun
Rootपरलोक (प्रातिपदिक) + हित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; परलोकस्य हितम् (benefit for the next world)
ब्रवीमिI speak
ब्रवीमि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलट्, उत्तमपुरुष, एकवचन
सारम्the essence
सारम्:
Karma (Content/कर्म)
TypeNoun
Rootसार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
ब्रवीमिI speak
ब्रवीमि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलट्, उत्तमपुरुष, एकवचन
उपनिषद्-हृदयम्the heart of the Upaniṣads
उपनिषद्-हृदयम्:
Karma (Content/कर्म)
TypeNoun
Rootउपनिषद् (प्रातिपदिक) + हृदय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; उपनिषदां हृदयम् (the heart/central teaching of the Upaniṣads)
ब्रवीमिI speak
ब्रवीमि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलट्, उत्तमपुरुष, एकवचन
संसारम्worldly existence
संसारम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसंसार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
उल्बणम्terrible/violent
उल्बणम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउल्बण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् संसारम् प्रति
असारम्essenceless
असारम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ (निषेध) + सार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् संसारम् प्रति
अवाप्यhaving experienced
अवाप्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootअव + आप् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund); ‘having obtained/experienced’
जन्तोःof a creature/person
जन्तोः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootजन्तु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
सारःthe essence
सारः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
यम-ईश्वर-पद-अम्बुरुहस्यof the lotus-feet of Yameśvara
यम-ईश्वर-पद-अम्बुरुहस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयम (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक) + पद (प्रातिपदिक) + अम्बुरुह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; यमस्य ईश्वरः (यमीश्वरः) तस्य पदाम्बुरुहस्य (lotus-feet)
सेवाservice/devotion
सेवा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसेवा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

Unknown (devotional narrator within Brahmottarakhaṇḍa)

Tirtha: Yameśvara (as a theological epithet of Śiva; not necessarily the Kāśī shrine)

Type: kshetra

Scene: A luminous Śiva (as Yameśvara) seated in serene majesty; a devotee prostrates at His lotus-feet; behind them, the wheel of saṃsāra appears as a dark, hollow vortex contrasted with the radiance of service.

Ś
Śiva (Yamīśvara)
U
Upaniṣad

FAQs

The ‘essence’ of spiritual life is bhakti—service to Śiva’s lotus-feet—which transcends fear of death and saṃsāra.

No site is named; the verse is a doctrinal summary praising Śiva-bhakti as the Upaniṣadic essence.

Sevā (devotional service) to Śiva is taught as the core practice; in this chapter it aligns with Pradoṣa-time worship.