Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 49

आत्मपुत्रेण सदृशं कृपया पर्यपोषयत् । एकचक्राह्वये रम्ये ग्रामे कृतनिकेतना

ātmaputreṇa sadṛśaṃ kṛpayā paryapoṣayat | ekacakrāhvaye ramye grāme kṛtaniketanā

അവൾ കരുണയോടെ അവനെ സ്വന്തം പുത്രനെപ്പോലെ പോറ്റിപ്പുലർത്തി; ഏകചക്രാ എന്ന മനോഹര ഗ്രാമത്തിൽ വാസസ്ഥലം സ്ഥാപിച്ചു।

आत्मपुत्रेणwith (her) own son
आत्मपुत्रेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक) + पुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (आत्मनः पुत्रः)
सदृशम्similar (as)
सदृशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootसदृश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्
कृपयाout of compassion
कृपया:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootकृपा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
पर्यपोषयत्she nourished/raised
पर्यपोषयत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपुष् (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; उपसर्गः परि-
एकचक्राह्वयेin (the place) called Ekacakra
एकचक्राह्वये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक) + चक्र (प्रातिपदिक) + आह्वय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषणम्; नामधेय-तत्पुरुषः (एकचक्र इति आह्वयः यस्य)
रम्येpleasant
रम्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootरम्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषणम्
ग्रामेin the village
ग्रामे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootग्राम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
कृतनिकेतनाhaving made a dwelling (settled)
कृतनिकेतना:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootकृत (कृ-धातोः क्त, कृदन्त) + निकेतन (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहिर्वृत्त्या विशेषणम्; क्त-प्रत्ययान्तः (कृत)

Narrator (contextual Purāṇic narration; specific speaker not explicit in this snippet)

Tirtha: Ekacakrā

Type: kshetra

Scene: A brāhmaṇa lady tenderly feeding and caring for a boy as her own, in a serene village courtyard of Ekacakrā with simple huts, cows, and a calm domestic atmosphere.

E
Ekacakrā

FAQs

Compassion expressed through protection and nurturing of the vulnerable is upheld as dharma.

No tīrtha is directly praised; the verse locates the narrative in the village named Ekacakrā.

None; the verse emphasizes ethical conduct (dayā/compassion) rather than a rite.