Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 67

अथ सा दुःखिता नारी स्मृत्वा धर्मं सुनिर्मलम् । सर्वान्बन्धून्समीक्ष्यैव बभाषे करुणं वचः

atha sā duḥkhitā nārī smṛtvā dharmaṃ sunirmalam | sarvānbandhūnsamīkṣyaiva babhāṣe karuṇaṃ vacaḥ

അപ്പോൾ ദുഃഖിതയായ ആ സ്ത്രീ നിർമലധർമ്മം സ്മരിച്ചു. എല്ലാ ബന്ധുക്കളെയും നോക്കി കരുണ നിറഞ്ഞ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

अथthen
अथ:
Kriyāviśeṣaṇa (Discourse/Temporal)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअव्ययम्; आरम्भ/अनन्तर्यसूचकः (then/now)
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
दुःखिताafflicted
दुःखिता:
Karta (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootduḥkhita (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘सा’ इति विशेषणम्
नारीwoman
नारी:
Karta (Apposition)
TypeNoun
Rootnārī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘सा’ इति अप्पोजिशन्
स्मृत्वाhaving remembered
स्मृत्वा:
Pūrvakāla-kriyā
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund); पूर्वक्रिया (having remembered)
धर्मम्dharma, righteousness
धर्मम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdharma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
सुनिर्मलम्very pure
सुनिर्मलम्:
Karma (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootsu (उपसर्ग/प्रातिपदिक) + nirmala (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समासः; पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘धर्मम्’ इति विशेषणम्
सर्वान्all
सर्वान्:
Karma (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; ‘बन्धून्’ इति विशेषणम्
बन्धून्relatives
बन्धून्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootbandhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
समीक्ष्यhaving looked at
समीक्ष्य:
Pūrvakāla-kriyā
TypeVerb
Rootसम् + ईक्ष् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund); पूर्वक्रिया (having looked at)
एवindeed
एव:
Nipāta (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्ययम्; अवधारणार्थकः (emphatic particle)
बभाषेspoke
बभाषे:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootभाष् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect); प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; आत्मनेपदम्
करुणम्pitiful, compassionate
करुणम्:
Karma (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootkaruṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘वचः’ इति विशेषणम्
वचःwords, speech
वचः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvacas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम् (Accusative singular)

Narrator (context not specified in excerpt)

Scene: A circle of relatives and townsfolk; the woman, tearful yet composed, steps forward to speak; hands in añjali or open-palmed confession; faces attentive, some stern, some grieving; smoke from pyre in distance.

D
Dharma
B
Bandhu (kinsfolk)
N
Nārī (woman)

FAQs

Even amid grief, dharma is recalled as a guiding light, shaping speech and conduct toward others.

No tīrtha is mentioned in this verse.

No ritual is prescribed; it introduces a dharma-based appeal to relatives.