Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 27

प्रयागं पुष्करं रम्यं केदारं सेतुबंधनम् । गोकर्णं नैमिषारण्यं सद्यः सिद्धिकरं नृणाम्

prayāgaṃ puṣkaraṃ ramyaṃ kedāraṃ setubaṃdhanam | gokarṇaṃ naimiṣāraṇyaṃ sadyaḥ siddhikaraṃ nṛṇām

പ്രയാഗം, മനോഹരമായ പുഷ്കരം, കേദാരം, സേതുബന്ധനം, ഗോകർണം, നൈമിഷാരണ്യം—ഇവ മനുഷ്യർക്കു തത്സമയം സിദ്ധി നൽകുന്ന പുണ്യക്ഷേത്രങ്ങളാണ്.

प्रयागम्Prayāga
प्रयागम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रयाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masc), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (singular)
पुष्करम्Puṣkara
पुष्करम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुष्कर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter) / (स्थाननाम), द्वितीया-विभक्ति (Acc/2nd), एकवचन (sg)
रम्यम्beautiful
रम्यम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootरम्य (प्रातिपदिक)
Formविशेषण (adjective), नपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया-विभक्ति (Acc/2nd), एकवचन (sg)
केदारम्Kedāra
केदारम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकेदार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masc), द्वितीया-विभक्ति (Acc/2nd), एकवचन (sg)
सेतुबंधनम्Setubandha (Rāma’s bridge)
सेतुबंधनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसेतु (प्रातिपदिक) + बन्धन (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (determinative): ‘सेतोः बन्धनम्’ (the binding/bridge of the causeway); नपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया-विभक्ति (Acc/2nd), एकवचन (sg)
गोकर्णम्Gokarṇa
गोकर्णम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक) + कर्ण (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास: ‘गोः कर्णः’ (cow’s ear; place-name); पुंलिङ्ग (masc), द्वितीया-विभक्ति (Acc/2nd), एकवचन (sg)
नैमिषारण्यम्Naimiṣa forest
नैमिषारण्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनैमिष (प्रातिपदिक) + अरण्य (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास: ‘नैमिषम् अरण्यम्’ (Naimiṣa forest); नपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया-विभक्ति (Acc/2nd), एकवचन (sg)
सद्यःimmediately
सद्यः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसद्यस् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (indeclinable), क्रियाविशेषण (adverb): ‘तत्क्षणम्’ (immediately)
सिद्धिकरम्granting accomplishment
सिद्धिकरम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसिद्धि (प्रातिपदिक) + कर (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास: ‘सिद्धिं करोति’ (producing success); नपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया-विभक्ति (Acc/2nd), एकवचन (sg)
नृणाम्of men / for people
नृणाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masc), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन (plural)

Narrator (Purāṇic voice; likely Sūta/Lomaharṣaṇa in Brāhma Khaṇḍa framing)

Tirtha: Prayāga; Puṣkara; Kedāra; Setubandhana; Gokarṇa; Naimiṣāraṇya

Type: kshetra

Listener: Sages/seekers (contextual)

Scene: A ‘garland of tīrthas’ montage: six sacred sites depicted as distinct vignettes—river confluence at Prayāga, lotus lake at Puṣkara, snowy Kedāra shrine, oceanic Setu with Rāmeśvara liṅga, Gokarṇa coast with liṅga, and Naimiṣa forest hermitages—linked by a pilgrim’s path and japa-mālā motif.

P
Prayāga
P
Puṣkara
K
Kedāra
S
Setubandhana
G
Gokarṇa
N
Naimiṣāraṇya

FAQs

Certain tīrthas are portrayed as spiritually charged landscapes where japa yields swift fruit.

Prayāga, Puṣkara, Kedāra, Setubandhana, Gokarṇa, and Naimiṣāraṇya.

Undertake japa in these tīrthas for ‘sadyaḥ siddhi’—quick attainment.