Home›Skanda Purana›Avanti Khanda›Reva Khanda›Adhyaya 96›Shloka 6
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 6

Devanagari script

पित्ःणामक्षया तृप्तिर्यावदाभूतसम्प्लवम् । पित्ःणां परमं गुह्यं रेवातटसमाश्रितम् । मोक्षदं सर्वजन्तूनां निर्मितं मुनिसत्तमैः

Transliteration

pitḥṇāmakṣayā tṛptiryāvadābhūtasamplavam | pitḥṇāṃ paramaṃ guhyaṃ revātaṭasamāśritam | mokṣadaṃ sarvajantūnāṃ nirmitaṃ munisattamaiḥ

Translation

പിതൃകൾക്കു അക്ഷയ തൃപ്തി ലഭിക്കുന്നു; അത് മഹാപ്രളയം വരെ നിലനിൽക്കും. ഇത് പിതൃകളുടെ പരമ ഗുഹ്യം, റേവാ-തടാശ്രിതം; സർവ്വജീവികൾക്കും മോക്ഷദായകം, മുനിശ്രേഷ്ഠർ സ്ഥാപിച്ചതാണ്.

Word by Word
पितॄणाम्of the ancestors
पितॄणाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
अक्षयाimperishable
अक्षया:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअक्षय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (तृप्तिः इत्यस्य)
तृप्तिःsatisfaction
तृप्तिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतृप्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता/विषय), एकवचन
यावत्until
यावत्:
Sambandha (Limit marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय/संबन्ध-शब्द)
Formअव्यय; परिमाण/अवधि-निर्देशक (until/as long as)
आभूतसम्प्लवम्up to the (cosmic) dissolution
आभूतसम्प्लवम्:
Adhikarana (Temporal limit/अधिकरण)
TypeNoun
Rootआ + भूत + सम्प्लव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (अवधि-पर्यन्त), एकवचन; समासः—आभूतः सम्प्लवः (उपपद-तत्पुरुष/अव्ययीभावार्थे ‘up to the cosmic dissolution’)
पितॄणाम्of the ancestors
पितॄणाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
परमम्supreme
परमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (गुह्यम् इत्यस्य)
गुह्यम्secret (rite/place)
गुह्यम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगुह्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
रेवातटसमाश्रितम्situated on the bank of the Revā
रेवातटसमाश्रितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootरेवा + तट + सम्-आ-श्रि (धातु) → समाश्रित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (गुह्यम्); समासः—रेवायाः तटम् (षष्ठी-तत्पुरुष) + समाश्रितम् (उपपद-समास)
मोक्षदम्granting liberation
मोक्षदम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमोक्ष + द (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (गुह्यम्); समासः—मोक्षं ददाति इति (उपपद-तत्पुरुष)
सर्वजन्तूनाम्of all beings
सर्वजन्तूनाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसर्व + जन्तु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; समासः—सर्वे जन्तवः (कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रयोग)
निर्मितम्made/created
निर्मितम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootनि + मा (धातु) → निर्मित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि—‘made/constructed’ (गुह्यम् इत्यस्य विधेय)
मुनिसत्तमैःby the best sages
मुनिसत्तमैः:
Kartr (Agent in passive/कर्तृ)
TypeNoun
Rootमुनि + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/कर्तृ-करण), बहुवचन; समासः—मुनिषु सत्तमाः (सप्तमी-तत्पुरुष)
Speaker

Mārkaṇḍeya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Pitṛ-guhya Revā-taṭa tīrtha (name not explicitly given in this verse)

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Yudhiṣṭhira

Visual Art Cues

Scene: A luminous Revā riverbank tīrtha revealed as a ‘supreme secret’; ancestral realm subtly indicated (pitṛs receiving offerings); great sages consecrate the place; a radiance suggesting mokṣa spreads over beings.

Characters & Entities
P
Pitṛs
R
Revā (Narmadā)
M
Munis
M
Mokṣa

FAQs

Service to ancestors at a divinely empowered tīrtha yields enduring fruit and aligns pitṛ-dharma with the pursuit of mokṣa.

A ‘supreme secret’ pitṛ-associated tīrtha on the bank of the Revā (Narmadā), within the Koṭīśvara context.

The verse underscores the fruit of pitṛ-rites (tarpaṇa/piṇḍa-dāna) performed at the Revā-bank sacred spot—granting akṣaya satisfaction to Pitṛs and mokṣa-oriented merit.

←Previous Verse
Next Verse→