Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 3

पञ्चोपचारपूजायामर्चयेन्नन्दिकेश्वरम् । रत्नानि चैव विप्रेभ्यो यो दद्याद्धर्मनन्दन

pañcopacārapūjāyāmarcayennandikeśvaram | ratnāni caiva viprebhyo yo dadyāddharmanandana

പഞ്ചോപചാരങ്ങളാൽ നന്ദികേശ്വരനെ പൂജിക്കണം; ബ്രാഹ്മണർക്കു രത്നങ്ങൾ ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ, ഹേ ധർമനന്ദന।

पञ्चोपचारपूजायाम्in the worship with five offerings
पञ्चोपचारपूजायाम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपञ्च (प्रातिपदिक) + उपचार (प्रातिपदिक) + पूजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; समासः—पञ्च उपचाराः यस्यां सा पूजा (द्विगु/तत्पुरुष-प्राय), तस्याम्
अर्चयेत्should worship
अर्चयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√अर्च् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative/विधिलिङ्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्
नन्दिकेश्वरम्Nandikeśvara
नन्दिकेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनन्दि (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; समासः—नन्देः ईश्वरः (षष्ठी-तत्पुरुष), तम्
रत्नानिgems
रत्नानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरत्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन
and
:
Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
एवindeed
एव:
Avadharana (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (emphatic particle)
विप्रेभ्यःto the brāhmaṇas
विप्रेभ्यः:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/चतुर्थी), बहुवचन
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सम्बन्धबोधक सापेक्ष-सर्वनाम
दद्यात्should give
दद्यात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√दा (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative/विधिलिङ्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्
धर्मनन्दनO son of Dharma
धर्मनन्दन:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक) + नन्दन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन; समासः—धर्मस्य नन्दनः (षष्ठी-तत्पुरुष)

Mārkaṇḍeya

Tirtha: Nandikeśvara at Nandinātha (Narmadā-taṭa)

Type: kshetra

Listener: Yudhiṣṭhira

Scene: A devotee performs pañcopacāra pūjā before a Śiva-liṅga identified as Nandikeśvara; nearby, brāhmaṇas receive ratna-dāna in a formal gifting moment.

N
Nandikeśvara
B
Brāhmaṇas
D
Dharmanandana (Yudhiṣṭhira)

FAQs

Tīrtha devotion is fulfilled through worship (pūjā) and generosity (dāna), honoring both deity and dharma.

Nanditīrtha/Nandinātha on the Narmadā, where Nandikeśvara is worshipped.

Pañcopacāra-pūjā (five-offering worship) to Nandikeśvara, and dāna of jewels to brāhmaṇas.