Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 23

विस्मयाविष्टहृदयो ह्यहमुद्वीक्ष्य तां शुभाम् । स्नात्वा जले शुभे तस्याः स्तोतुमभ्युद्यतस्ततः

vismayāviṣṭahṛdayo hyahamudvīkṣya tāṃ śubhām | snātvā jale śubhe tasyāḥ stotumabhyudyatastataḥ

ആ ശുഭമൂർത്തിയെ കണ്ടപ്പോൾ എന്റെ ഹൃദയം വിസ്മയത്തിൽ മുങ്ങി; തുടർന്ന് അവളുടെ പുണ്യജലത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത്, അവളെ സ്തുതിക്കാൻ ഞാൻ തയ്യാറായി.

vismaya-āviṣṭa-hṛdayaḥwhose heart was seized by wonder
vismaya-āviṣṭa-hṛdayaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootvismaya (प्रातिपदिक) + āviṣṭa (कृदन्त; ā-√viś (विश्) + क्त) + hṛdaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (विस्मयेन आविष्टं हृदयम् यस्य)
hiindeed
hi:
Discourse particle (निपातार्थ)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (for/indeed)
ahamI
aham:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
udvīkṣyahaving seen
udvīkṣya:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootud-√īkṣ (ईक्ष्) + ल्यप् (क्त्वा-प्रत्यय; absolutive)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त अव्ययीभावरूप क्रियाविशेषण (absolutive): ‘having looked up/seen’
tāmher
tām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
śubhāmauspicious; beautiful
śubhām:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootśubhā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ताम् इति विशेषणम्
snātvāhaving bathed
snātvā:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Root√snā (स्ना) + क्त्वा
Formक्त्वान्त अव्यय (absolutive): ‘having bathed’
jalein the water
jale:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootjala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (Locative: in water)
śubheauspicious
śubhe:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootśubha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; जले इति विशेषणम्
tasyāḥof her
tasyāḥ:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन (Genitive: of her)
stotumto praise
stotum:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeIndeclinable
Root√stu (स्तु) + तुमुन् (infinitive)
Formतुमुनन्त (infinitive): ‘to praise’
abhyudyataḥprepared; intent
abhyudyataḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootabhi-ud-√yam (यम्) + kta (क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (ready/raised up)
tataḥthen; thereafter
tataḥ:
Adverbial (क्रम/हेतु)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय; तस्मात्/अनन्तरम् इत्यर्थे (thereupon/then)

First-person narrator (a ṛṣi/purāṇic speaker addressing a king; exact identity not in snippet)

Tirtha: Revā/Narmadā

Type: river

Listener: A king (rājan)

Scene: A devotee, eyes widened in wonder, stands at the river’s edge; after the vision, he steps into the shining water to bathe, hands poised as if about to begin a hymn.

N
Narmadā Devī
S
snāna (bathing)

FAQs

Wonder (vismaya) should mature into practice—snāna and stuti are the devotee’s dharmic response to divine encounter.

Narmadā (Revā), explicitly through bathing in her auspicious waters.

Snāna (bathing) in Narmadā’s holy waters, followed by stuti (praise).