Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 126

शरीरं दुस्त्यजं मुक्त्वा लभते गतिमुत्तमाम् । संसारसागराद्भीतः सत्यं भद्रे वदामि ते

śarīraṃ dustyajaṃ muktvā labhate gatimuttamām | saṃsārasāgarādbhītaḥ satyaṃ bhadre vadāmi te

“ത്യജിക്കാൻ ദുഷ്കരമായ ഈ ശരീരം വിട്ടാൽ മനുഷ്യൻ ഉത്തമഗതി പ്രാപിക്കുന്നു. സംസാരസാഗരത്തെ ഭയന്ന്, ഹേ ഭദ്രേ, ഞാൻ നിന്നോട് സത്യം പറയുന്നു.”

शरीरम्body
शरीरम्:
कर्म (Object of ‘मुक्त्वा’)
TypeNoun
Rootशरीर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
दुस्त्यजम्hard to abandon
दुस्त्यजम्:
कर्म-विशेषण (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootदुस् (उपसर्ग) + त्यज्य (त्यज् धातु, यत्-प्रत्यय/कृदन्ताधार) → त्यज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण—‘शरीरम्’; अर्थः ‘दु:खेन त्याज्यम्/त्यक्तुं कठिनम्’
मुक्त्वाhaving abandoned/released
मुक्त्वा:
पूर्वकाल (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootमुच् (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive)
लभतेobtains
लभते:
क्रिया (Predicate)
TypeVerb
Rootलभ् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद
गतिम्state/goal
गतिम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
उत्तमाम्highest/excellent
उत्तमाम्:
कर्म-विशेषण (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘गतिम्’ इत्यस्य विशेषण
संसारसागरात्from the ocean of worldly existence
संसारसागरात्:
अपादान (Ablative/source)
TypeNoun
Rootसंसार + सागर (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (संसारस्य सागरः)
भीतःafraid
भीतः:
कर्ता-विशेषण (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootभी (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (PPP)
सत्यम्truly
सत्यम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formअव्ययप्रयोग (adverbial accusative/नपुंसक-द्वितीया एकवचनवत्), सत्यवचनार्थक
भद्रेO good lady
भद्रे:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन
वदामिI say
वदामि:
क्रिया (Predicate)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष (1st), एकवचन; परस्मैपद
तेto you
ते:
सम्प्रदान (Recipient)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया/चतुर्थी (2nd/4th: Acc./Dat.), एकवचन; अत्र चतुर्थी (to you)

Śabara (deduced from continuity)

Tirtha: Revā Khaṇḍa (general)

Type: kshetra

Listener: His wife (bhadre)

Scene: A contemplative scene: the Śabara speaks truthfully to his wife; behind them, the vast river symbolizes saṃsāra-sāgara; a faint vision of a luminous path upward indicates ‘uttamā gati’.

S
Saṃsāra-sāgara

FAQs

Awareness of saṃsāra’s peril should turn one toward dharma and liberation—the ‘highest destination’ beyond mere worldly aims.

No single site is named; the verse sits within the Revā Khaṇḍa’s broader tīrtha-centered discourse.

No specific rite is detailed here; it frames the motivation for adopting dharmic practices taught earlier.