Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 32

रजकेन यथा धौतं वस्त्रं भवति निर्मलम् । तथा पापोऽपि तत्तीर्थे स्नातो भवति निर्मलः

rajakena yathā dhautaṃ vastraṃ bhavati nirmalam | tathā pāpo'pi tattīrthe snāto bhavati nirmalaḥ

അലക്കുകാരൻ കഴുകിയാൽ വസ്ത്രം നിർമ്മലമാകുന്നതുപോലെ, ആ തീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ പാപിയും നിർമ്മലനാകുന്നു।

रजकेनby a washerman
रजकेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootरजक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
यथाjust as
यथा:
Sambandha (Comparison/उपमान)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; उपमानवाचक (as/just as)
धौतम्washed
धौतम्:
Visheshana (Adjectival participle/विशेषण)
TypeVerb
Root√धौ (धातु)
Formभूतकृत् (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘वस्त्रम्’ इत्यस्य विशेषणम्
वस्त्रम्cloth
वस्त्रम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
भवतिbecomes
भवति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
निर्मलम्clean/pure
निर्मलम्:
Predicate (विधेय-विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिर्मल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विधेयविशेषणम् (predicate adjective)
तथाso
तथा:
Sambandha (Comparison/अन्वय)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; तदनुरूप (so/in the same way)
पापःa sinner
पापः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अप्यर्थे (also/even)
तत्that
तत्:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; ‘तीर्थे’ इत्यस्य विशेषणम् (in that)
तीर्थेin the tīrtha
तीर्थे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
स्नातःhaving bathed
स्नातः:
Visheshana (Adjectival participle/विशेषण)
TypeVerb
Root√स्ना (धातु)
Formभूतकृत् (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तरि (one who has bathed)
भवतिbecomes
भवति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
निर्मलःpure
निर्मलः:
Predicate (विधेय-विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिर्मल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विधेयविशेषणम् (predicate adjective)

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Tirtha: Revā-tīrtha (contextual)

Type: ghat

Scene: Split-scene metaphor: on one side a washerman beating and rinsing a stained cloth at the river; on the other, a pilgrim bathing at the tīrtha, with dark stains dissolving into light—both culminating in ‘nirmala’ whiteness.

T
Tīrtha
S
Snāna
P
Pāpa
R
Revā (Narmadā)

FAQs

The tīrtha’s sanctity is emphasized through a vivid metaphor: spiritual impurity is removed as tangibly as dirt from cloth.

The same Revā Khaṇḍa tīrtha under discussion in Adhyāya 55.

Bathing (snāna) at the tīrtha to attain inner purity.