Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 18

व्रतैर्नियमदानैश्च होमजाप्यविधानतः । कृच्छ्रचान्द्रायणैर्नित्यं कृशं कुर्वन्कलेवरम्

vratairniyamadānaiśca homajāpyavidhānataḥ | kṛcchracāndrāyaṇairnityaṃ kṛśaṃ kurvankalevaram

വ്രതങ്ങൾ, നിയമങ്ങൾ, ദാനങ്ങൾ, കൂടാതെ വിധിപൂർവ്വം ഹോമവും ജപവും ചെയ്ത്—നിത്യ കൃച്ഛ്ര-ചാന്ദ്രായണ തപസ്സുകളാൽ അവൻ ശരീരം ക്ഷീണിപ്പിച്ചു।

व्रतैःby vows
व्रतैः:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootव्रत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया, बहुवचन
नियमदानैःby disciplines and gifts
नियमदानैः:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootनियम (प्रातिपदिक) + दान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया, बहुवचन; समासः—द्वन्द्व (नियमाश्च दानानि च)
and
:
Sambandha (Coordination/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)
होमजाप्यविधानतःaccording to the rules of oblations and muttered prayers
होमजाप्यविधानतः:
Hetu/Prakara (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootहोम (प्रातिपदिक) + जाप्य (√जप्, ण्यत्/यत्-प्रत्यय; कृदन्त-प्रातिपदिक) + विधान (प्रातिपदिक) + तः (तसिल्-प्रत्यय)
Formतसिलन्त अव्यय (ablatival adverb: 'according to/from'); समासः—तत्पुरुष (होमस्य जाप्यस्य विधानम्)
कृच्छ्रचान्द्रायणैःby Kṛcchra and Cāndrāyaṇa penances
कृच्छ्रचान्द्रायणैः:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकृच्छ्र (प्रातिपदिक) + चान्द्रायण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया, बहुवचन; समासः—द्वन्द्व (कृच्छ्राणि च चान्द्रायणानि च)
नित्यम्always/constantly
नित्यम्:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत् क्रियाविशेषण (adverbial accusative)
कृशम्thin/emaciated
कृशम्:
Karma (Object-complement/कर्मप्रवचनीय)
TypeAdjective
Rootकृश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, एकवचन
कुर्वन्making
कुर्वन्:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeVerb
Root√कृ (धातु) शतृ (वर्तमान कृदन्त)
Formवर्तमानकर्तरि कृदन्त (present active participle); पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचन
कलेवरम्body
कलेवरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकलेवर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, एकवचन

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Scene: An ascetic figure performing homa with steady japa, giving dāna, and observing severe fasts; body becomes lean, eyes intense, surrounded by ritual fires and moon-phase symbolism for cāndrāyaṇa.

K
Kṛcchra (penance)
C
Cāndrāyaṇa (penance)

FAQs

Purāṇic Dharma praises regulated austerity—charity, discipline, homa, and japa—as a coherent path that purifies and concentrates the seeker.

No single tīrtha is named in this verse; it describes the regimen that will be enacted in the Revā (Narmadā) setting.

Performance of homa and japa ‘vidhānataḥ,’ along with Kṛcchra and Cāndrāyaṇa penances, plus dāna and niyama.