Adhyaya 31

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेच्च राजेन्द्र तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् । ब्रह्मावर्तमिति ख्यातं सर्वपापप्रणाशनम्

ശ്രീ മാർകണ്ഡേയൻ അരുളിച്ചെയ്തു—അനന്തരം, ഹേ രാജേന്ദ്രാ! ത്രിലോകപ്രസിദ്ധമായ ആ തീർത്ഥത്തിലേക്കു പോകണം; ‘ബ്രഹ്മാവർത്തം’ എന്നു ഖ്യാതമായതും സർവ്വപാപനാശിനിയുമാകുന്നു।

Verse 2

तत्र संनिहितो ब्रह्मा नित्यसेवी युधिष्ठिर । ऊर्ध्वबाहुर्निरालम्बचकार भ्रमणं सदा

ഹേ യുധിഷ്ഠിരാ! അവിടെ ബ്രഹ്മാവ് സദാ സന്നിഹിതനായി, നിത്യസേവാപരനായിരിക്കുന്നു; അദ്ദേഹം ഊർദ്ധ്വബാഹുവായി, യാതൊരു അവലംബവും കൂടാതെ, നിരന്തരം ഭ്രമണതപസ് അനുഷ്ഠിച്ചു।

Verse 3

एकाहारवशेऽतिष्ठद्द्वादशाब्दं महाव्रती । अत्र तीर्थे विधानेन चिन्तयन् वै महेश्वरम्

മഹാവ്രതധാരി ഇവിടെ പന്ത്രണ്ടു വർഷം ഏകാഹാരത്തിൽ നിലകൊണ്ടു. ഈ തീർത്ഥത്തിൽ വിധിപൂർവ്വം മഹേശ്വരനെ ധ്യാനിച്ചു.

Verse 4

तेन तत्पुण्यमाख्यातं ब्रह्मावर्तमिति प्रभो । तत्र स्नात्वा विधानेन तर्पयेत्पितृदेवताः

അതിനാൽ, പ്രഭോ, ഇതിന്റെ പുണ്യം ‘ബ്രഹ്മാവർത്തം’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധമായി. അവിടെ വിധിപൂർവ്വം സ്നാനം ചെയ്ത് പിതൃകൾക്കും ദേവതകൾക്കും തർപ്പണം ചെയ്യണം.

Verse 5

अर्चयेद्देवमीशानं विष्णुं वा परमेश्वरम् । यत्फलं सर्वयज्ञानां विधिवद्दक्षिणावताम्

ഭക്തിയോടെ ദേവേശനായ ഈശാനനെ—അഥവാ പരമേശ്വരനായ വിഷ്ണുവിനെ—അർച്ചിക്കണം. വിധിപൂർവ്വം ദക്ഷിണയോടെ ചെയ്ത എല്ലാ യജ്ഞങ്ങളുടെയും ഫലം ഏതോ—

Verse 6

तत्फलं समवाप्नोति तत्तीर्थस्य प्रभावतः । यस्मिंस्तीर्थे तु यो देवो दानवो वा द्विजोऽथ वा

—അതേ ഫലം ആ തീർത്ഥത്തിന്റെ പ്രഭാവത്താൽ ലഭിക്കുന്നു. കൂടാതെ ഏത് തീർത്ഥത്തിൽ ദേവൻ, ദാനവൻ അല്ലെങ്കിൽ ദ്വിജനും—

Verse 7

सिद्धस्तेनैव तन्नाम्ना ख्यातं लोके महच्च तत् । न जलं न स्थलं नाम क्षेत्रं वा ह्यूषराणि च

അവിടെ സിദ്ധി ലഭിച്ചതിനാൽ ആ സ്ഥലം അതേ നാമത്തിൽ ലോകത്തിൽ പ്രസിദ്ധമായി—അതും മഹത്തായതാണ്. അത് വെറും ‘ജലം’ അല്ല, വെറും ‘സ്ഥലം’ അല്ല, മാത്രം ‘ക്ഷേത്രം’ അല്ല, അല്ലെങ്കിൽ വെറും ഉഷരഭൂമിയും അല്ല.

Verse 8

पवित्रत्वं लभन्त्येते पौरुषेण विना नृणाम् । सामर्थ्यान्निश्चयाद्धैर्यात्सिध्यन्ति पुरुषा नृप

മനുഷ്യർക്കു പുരുഷാർത്ഥമില്ലാതെ പവിത്രത ലഭ്യമാകില്ല. സാമർത്ഥ്യം, ദൃഢനിശ്ചയം, ധൈര്യം എന്നിവകൊണ്ട്, ഹേ നൃപ, ജനങ്ങൾ സിദ്ധി പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 9

प्रमादात्तस्य लोभेन पतन्ति नरके ध्रुवम्

പ്രമാദവും ലോഭവും മൂലം മനുഷ്യൻ തീർച്ചയായും നരകത്തിൽ പതിക്കുന്നു. അതിനാൽ ജാഗ്രതയോടെ ലോഭം ഉപേക്ഷിക്കണം.

Verse 10

संनिरुध्येन्द्रियग्रामं यत्र यत्र वसेन्मुनिः । तत्र तत्र कुरुक्षेत्रं नैमिषं पुष्कराणि च

ഇന്ദ്രിയസമൂഹത്തെ ദൃഢമായി നിയന്ത്രിച്ച് മുനി എവിടെയെവിടെയാണു വസിക്കുന്നത്, അവിടെയവിടെ ആ സ്ഥലം കുരുക്ഷേത്രം, നൈമിഷം, പുഷ്കരം എന്നിവപോലെ പവിത്ര തീർത്ഥമാകുന്നു.

Verse 31

। अध्याय

“അധ്യായം”—പാഠത്തിൽ അധ്യായവിഭാഗം സൂചിപ്പിക്കുന്ന അടയാളം.