Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 58
Devanagari script
कृतकौतुकसम्बाधं नानाधातुविचित्रितम् । अनेकहर्म्यसंछन्नमनेकायतनोज्ज्वलम्
Transliteration
kṛtakautukasambādhaṃ nānādhātuvicitritam | anekaharmyasaṃchannamanekāyatanojjvalam
Translation
ആ നഗരം നിർമ്മിത കൗതുകങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞതും, നാനാധാതുക്കളാൽ വിചിത്രമായി ശോഭിച്ചതും; അനേകം ഹർമ്യങ്ങളാൽ മൂടപ്പെട്ടതും, പല ആയതനങ്ങളാൽ ദീപ്തമായതുമായിരുന്നു.
Word by Word
कृतmade, done
कृत:
Samāsa-aṅga (Compound member)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासपूर्वपद-रूप (made)
कौतुकfestivity, curiosity, spectacle
कौतुक:
Samāsa-aṅga
TypeNoun
Rootकौतुक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासपूर्वपद-रूप
सम्बाधम्crowded/packed with festivities
सम्बाधम्:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootसम्बाध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (कृत-कौतुक-सम्बाध) तत्पुरुषसमासः; विशेषण
नानाvarious
नाना:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootनाना (अव्यय/विशेषणप्रयोग)
Formअव्यय; विशेषणार्थे (indeclinable used adjectivally: various)
धातुmineral/metal
धातु:
Samāsa-aṅga
TypeNoun
Rootधातु (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासपूर्वपद-रूप
विचित्रितम्decorated with various minerals
विचित्रितम्:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootवि-चित्र् (धातु) + णिच्? (causative sense) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (नाना-धातु-विचित्रित) तत्पुरुषसमासः; विशेषण
अनेकmany
अनेक:
Samāsa-aṅga
TypeAdjective
Rootअनेक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासपूर्वपद-रूप
हर्म्यmansion, palace
हर्म्य:
Samāsa-aṅga
TypeNoun
Rootहर्म्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासपूर्वपद-रूप
संछन्नम्covered with many mansions
संछन्नम्:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootसम्-छद् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (अनेक-हर्म्य-संछन्न) तत्पुरुषसमासः; विशेषण
अनेकmany
अनेक:
Samāsa-aṅga
TypeAdjective
Rootअनेक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासपूर्वपद-रूप
आयतनabode, shrine, building
आयतन:
Samāsa-aṅga
TypeNoun
Rootआयतन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासपूर्वपद-रूप
उज्ज्वलम्bright with many edifices
उज्ज्वलम्:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootउज्ज्वल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (अनेक-आयतन-उज्ज्वल) तत्पुरुषसमासः; विशेषण
Speaker
Unnamed narrator
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Bāṇapura (āyatana-network)
Type: kshetra
Skanda Dialogue
Listener: bhūpa (king)
Visual Art Cues
Scene: A dense city interior: glittering mineral/metal inlays on walls and pillars, countless mansions rising behind rows of bright sanctuaries and assembly halls, the whole space crowded with marvels.
Characters & Entities
B
BāṇaFAQs
A civilization may shine outwardly through art and wealth, yet still require inner dharma to endure.
No tīrtha is named; this is a narrative city-portrait.
None.