Adhyaya 222

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततः क्रोशान्तरे गच्छेत्तिलादं तीर्थमुत्तमम् । तिलप्राशनकृद्यत्र जाबालिः शुद्धिमाप्तवान्

ശ്രീ മാർക്കണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു—അതിനുശേഷം ഒരു ക്രോശ അകലെയുള്ള ‘തിലാദ’ എന്ന ഉത്തമ തീർത്ഥത്തിലേക്കു പോകണം; അവിടെ എള്ള് പ്രാശനകർമം ചെയ്തുകൊണ്ട് ജാബാലി ശുദ്ധി പ്രാപിച്ചു।

Verse 2

पितृमातृपरित्यागी भ्रातुर्भार्याभिलाषकृत् । पुत्रविक्रयकृत्पापश्छलकृद्गुरुणा सह

അവൻ പിതാവിനെയും മാതാവിനെയും ഉപേക്ഷിച്ചവൻ, സഹോദരന്റെ ഭാര്യയെ മോഹിച്ചവൻ, പുത്രനെ വിറ്റ പാപം ചെയ്തവൻ, ഗുരുവിനോടും വഞ്ചന ചെയ്തവൻ ആയിരുന്നു।

Verse 3

एवं दोषसमाविष्टो यत्र यत्रापि गच्छति । तत्र तत्रापि धिक्कारं लभते सत्सु भारत । न कोऽपि संगतिं धत्ते तेन सार्द्धं सभास्वपि

ഇങ്ങനെ ദോഷങ്ങളിൽ മുങ്ങിയവനായി അവൻ എവിടെയെവിടെയെങ്കിലും പോയാലും, അവിടെയവിടെ, ഹേ ഭാരത, സത്സംഗത്തിൽ അവന് ധിക്കാരമേ ലഭിച്ചു; സഭകളിലും ആരും അവനോടൊപ്പം കൂട്ടുകൂടിയില്ല।

Verse 4

इति लज्जान्वितो विप्रः काले न महता नृप । चिन्तामवाप महतीमगतिज्ञो हि पावने

ഇങ്ങനെ ലജ്ജയിൽ മുങ്ങിയ ആ ബ്രാഹ്മണൻ, ഹേ രാജാവേ, ദീർഘകാലത്തിനു ശേഷം മഹാ ആശങ്കയിൽ വീണു; കാരണം ശുദ്ധി-പ്രായശ്ചിത്തത്തിൽ അവന് യാതൊരു ആശ്രയമാർഗവും അറിയില്ലായിരുന്നു।

Verse 5

चकार सर्वतीर्थानि रेवां चाप्यवगाहयत्

അവൻ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും സന്ദർശിച്ചു; പാവനയായ രേവാ (നർമദാ) നദിയിലും അവഗാഹനം ചെയ്തു।

Verse 6

अणिवापान्तमासाद्य दक्षिणे नर्मदातटे । तस्थौ यत्र व्रती पार्थ जाबालिः प्राशयंस्तिलान्

അണിവാപത്തിന്റെ അറ്റത്തെത്തി നർമദയുടെ തെക്കൻ തീരത്ത്—ഹേ പാർഥ—വ്രതനിഷ്ഠനായ ജാബാലി എള്ള് പ്രാശനം ചെയ്തിരുന്ന സ്ഥലത്ത് അവൻ അവിടെതന്നെ താമസിച്ചു।

Verse 7

तिलैरेकाशनं कुर्वंस्तथैवैकान्तराशनम् । त्र्यहषड्द्वादशाहाशी पक्षमासाशनस्तथा

എള്ളിനെ പുണ്യാഹാരമാക്കി അവൻ ഏകാശനവും ഏകാന്തരാശനവും അനുഷ്ഠിച്ചു; കൂടാതെ മൂന്ന്, ആറു, പന്ത്രണ്ട് ദിവസ ഉപവാസങ്ങളും, പക്ഷവും മാസവും നീളുന്ന വ്രതങ്ങളും ചെയ്തു।

Verse 8

कृच्छ्रचान्द्रायणादीनि व्रतानि च तिलैरपि । तिलादत्वमनुप्राप्तो ह्यब्दद्वासप्ततिं क्रमात्

എള്ളിനെ ആശ്രയമാക്കി അവൻ കൃച്ഛ്രം, ചാന്ദ്രായണം മുതലായ വ്രതങ്ങളും അനുഷ്ഠിച്ചു; ക്രമത്തിൽ എഴുപത്തിരണ്ട് വർഷങ്ങളിലായി ‘തിലാത്മ’—എള്ളിൽ പൂർണ്ണനിഷ്ഠ—അവസ്ഥ പ്രാപിച്ചു।

Verse 9

कालेन गच्छता तस्य प्रसन्नोऽभवदीश्वरः । प्रादादिहामुत्रिकीं तु शुद्धिं सालोक्यमात्मकम्

കാലം കടന്നപ്പോൾ ഈശ്വരൻ അവനിൽ പ്രസന്നനായി; ഇഹലോകത്തിലും പരലോകത്തിലും ശുദ്ധി ദാനിച്ചു—അത് അന്തത്തിൽ സാലോക്യം, അഥവാ അതേ ദിവ്യലോകത്തിൽ വാസം, ആയി പര്യവസാനിച്ചു।

Verse 10

तेन स स्थापितो देवः स्वनाम्ना भरतर्षभ । तिलादेश्वरसंज्ञां च प्राप लोकादपि प्रभुः

ഹേ ഭാരതശ്രേഷ്ഠാ! അവൻ ആ ദേവനെ തന്റെ പേരിൽ തന്നെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചു; പ്രഭുവും ലോകത്തിൽ ‘തിലാദേശ്വരൻ’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധനായി.

Verse 11

तदा प्रभृति विख्यातं तीर्थं पापप्रणाशनम् । तत्र तीर्थे नरः स्नात्वा चतुर्दश्यष्टमीषु च

അന്നുമുതൽ ആ തീർത്ഥം പാപനാശിനിയായി പ്രസിദ്ധമായി. ആ തീർത്ഥത്തിൽ മനുഷ്യൻ സ്നാനം ചെയ്താൽ—പ്രത്യേകിച്ച് ചതുര്ദശിയും അഷ്ടമിയും ദിവസങ്ങളിൽ—

Verse 12

उपवासपरः पार्थ तथैव हरिवासरे । तिलहोमी तिलोद्वर्ती तिलस्नायी तिलोदकी

ഹേ പാർഥാ! ഉപവാസപരനായി, പ്രത്യേകിച്ച് ഹരിവാസരത്തിൽ (ഏകാദശി), എള്ളുകൊണ്ട് ഹോമം ചെയ്യുക, എള്ളിന്റെ ഉബ്ടനം പുരട്ടുക, എള്ളോടെ സ്നാനം ചെയ്യുക, എള്ളുനീർകൊണ്ട് കർമങ്ങൾ നിർവഹിക്കുക.

Verse 13

तिलदाता च भोक्ता च नानापापैः प्रमुच्यते । तिलैरापूरयेल्लिङ्गं तिलतैलेन दीपदः । रुद्रलोकमवाप्नोति पुनात्या सप्तमं कुलम्

എള്ള് ദാനം ചെയ്യുന്നവനും, അത് ഭുജിക്കുന്നവനും—ഇരുവരും—അനേകം പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് വിമുക്തരാകുന്നു. എള്ളുകൊണ്ട് ലിംഗം നിറച്ച്, എള്ളെണ്ണ ദീപങ്ങൾ അർപ്പിക്കണം; അവൻ രുദ്രലോകം പ്രാപിച്ച് തന്റെ കുലത്തിന്റെ ഏഴാം തലമുറവരെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു.

Verse 14

तिलपिण्डप्रदानेन श्राद्धे नृपतिसत्तम । विकर्मस्थाश्च गच्छन्ति गतिमिष्टां हि पूर्वजाः

ഹേ നൃപതിശ്രേഷ്ഠാ! ശ്രാദ്ധത്തിൽ എള്ളുപിണ്ഡം ദാനം ചെയ്താൽ, വികർമം മൂലം ദുർസ്ഥിതിയിൽപ്പെട്ട പൂർവ്വികരും നിശ്ചയമായി തങ്ങളുടെ ഇഷ്ടമായ ശുഭഗതി പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 15

स्वर्गलोकस्थिताः श्राद्धैर्ब्राह्मणानां च भोजनैः । अक्षयां तृप्तिमासाद्य मोदन्ते शाश्वतीः समाः

സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ വസിക്കുന്നവർ ശ്രാദ്ധകർമ്മങ്ങളാലും ബ്രാഹ്മണഭോജനദാനത്താലും അക്ഷയമായ തൃപ്തി പ്രാപിച്ച് ശാശ്വത വർഷങ്ങളോളം ആനന്ദിക്കുന്നു।

Verse 16

पितुः कुलं मातृकुलं तथा भार्याकुलं नृप । कुलत्रयं समुद्धृत्य स्वर्गं नयति वै नरः

ഹേ നൃപാ! മനുഷ്യൻ പിതൃകുലവും മാതൃകുലവും ഭാര്യാകുലവും—ഈ മൂന്നു കുലങ്ങളെയും ഉയർത്തി സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കു നയിക്കുന്നു।