Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । तस्याग्रे पावनं तीर्थं स्वर्णबिन्द्विति विश्रुतम् । यत्र स्नात्वा दिवं यान्ति मृताश्च न पुनर्भवम्

śrīmārkaṇḍeya uvāca | tasyāgre pāvanaṃ tīrthaṃ svarṇabindviti viśrutam | yatra snātvā divaṃ yānti mṛtāśca na punarbhavam

ശ്രീ മാർകണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു—അതിന്റെ മുമ്പിൽ ‘സ്വർണബിന്ദു’ എന്നു പ്രസിദ്ധമായ ഒരു പാവന തീർത്ഥമുണ്ട്. അവിടെ സ്നാനം ചെയ്താൽ മരിച്ചവരും സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോകുകയും വീണ്ടും ജന്മം ലഭിക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്യും.

श्रीमार्कण्डेयःthe revered Mārkaṇḍeya
श्रीमार्कण्डेयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्री + मार्कण्डेय (प्रातिपदिक; घटक: श्री-उपपद + मार्कण्डेय-नाम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); विशेषण-पूर्वपद ‘श्री’ (honorific)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
तस्यof him/its
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)
अग्रेin front (of), near
अग्रे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअग्र (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; स्थानवाचक (locative adverb) ‘in front/near’
पावनम्purifying
पावनम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपावन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); विशेषणम् ‘तीर्थम्’
तीर्थम्a sacred ford/pilgrimage place
तीर्थम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
स्वर्णबिन्दुःSvarṇabindu (Golden Drop)
स्वर्णबिन्दुः:
Samjna (Name/संज्ञा)
TypeNoun
Rootस्वर्ण + बिन्दु (प्रातिपदिक; घटक: स्वर्ण + बिन्दु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुष (golden + drop)
इतिthus, called
इति:
Vacana-paryavasana (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण/समाप्तिसूचक (quotative particle)
विश्रुतम्well-known, renowned
विश्रुतम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि + श्रु (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘तीर्थम्’ इति पदस्य विशेषणम्
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय; सम्बन्धबोधक-स्थानवाचक (relative adverb: where)
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु) + त्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive), पूर्वक्रिया (having bathed)
दिवम्to heaven
दिवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक: दिव)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
यान्तिgo
यान्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural), परस्मैपद
मृताःthe dead (persons)
मृताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमृत (प्रातिपदिक; कृदन्त-रूप)
Formभूतकृदन्त (PPP sense ‘dead’ used substantively), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
not
:
Nishedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshana (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; काल/पुनरावृत्तिवाचक (adverb: again)
भवम्rebirth, becoming again
भवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); ‘पुनर्भवम्’ इति प्रयोगे पुनर्जन्मार्थकः

Mārkaṇḍeya

Tirtha: Svarṇabindu

Type: ghat

Listener: Mahīpati (king; addressed as ‘māhīpate’)

Scene: Sage Mārkaṇḍeya instructs a king beside a luminous river-ford named Svarṇabindu; pilgrims bathe; subtle golden ‘drop’ motif glints on the water; ancestral spirits are shown ascending as light.

M
Mārkaṇḍeya
S
Svarṇabindu (Tīrtha)

FAQs

Sacred bathing at a renowned tīrtha is portrayed as a direct purifier with transformative post-mortem destiny.

Svarṇabindu-tīrtha, introduced as a purifying site in the Revā Khaṇḍa.

Snāna (ritual bathing) at Svarṇabindu-tīrtha.