Adhyaya 203
Avanti KhandaReva KhandaAdhyaya 203

Adhyaya 203

മാർകണ്ഡേയൻ കോടിതീർത്ഥത്തെ ‘അനുപമ’മായ തീർത്ഥക്ഷേത്രമായി വർണ്ണിക്കുന്നു; അനേകം സിദ്ധന്മാരുടെ സാന്നിധ്യവും മഹർഷിമാരുടെ സമാഗമവും കൊണ്ട് ഇത് അതിപവിത്രമെന്ന് പറയുന്നു. ദീർഘതപസ്സിന് ശേഷം ഋഷികൾ ഇവിടെ ശിവനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചു; കൂടാതെ ദേവിയെ കോടീശ്വരിയായി, ചാമുണ്ഡയായി (മഹിഷാസുരമർദിനിയായി) സ്ഥാപിച്ചു—ഇത് ശൈവ-ശാക്ത സംയുക്ത പുണ്യസങ്കേതമാണെന്ന സൂചനയാണ്. ഭാദ്രപദ മാസത്തിലെ കൃഷ്ണപക്ഷ ചതുര്ദശിയിൽ, ഹസ്ത നക്ഷത്രം കൂടുമ്പോൾ, ഈ തീർത്ഥം സർവ്വപാപനാശകമെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു. അന്ന് തീർത്ഥസ്നാനം, തിലോദകാർപ്പണം, ശ്രാദ്ധകർമ്മം എന്നിവ ചെയ്താൽ മഹാഫലം ലഭിക്കും; പിതൃകൾ തൃപ്തരാകും, നിർദ്ദിഷ്ടസംഖ്യയിലുള്ളവർ നരകത്തിൽ നിന്ന് വേഗം ഉയർത്തപ്പെടും എന്നും പറയുന്നു. അവസാനം പൊതുസിദ്ധാന്തം—ഈ തീർത്ഥമാഹാത്മ്യത്തിന്റെ ബലത്തിൽ സ്നാനം, ദാനം, ജപം, ഹോമം, സ്വാധ്യായം, ദേവതാർച്ചനം എന്നിവ ‘കോടി-ഗുണ’ ഫലം നൽകുന്നു; സ്ഥാനവിശേഷത്തിന്റെ പ്രഭാവം ധാർമ്മികകർമ്മങ്ങളുടെ ശക്തി അനവധി മടങ്ങ് വർധിപ്പിക്കുന്നു എന്ന് ഉപദേശിക്കുന്നു.

Shlokas

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेद्धराधीश कोटितीर्थमनुत्तमम् । यत्र सिद्धा महाभागाः कोटिसंख्या महर्षयः

ശ്രീ മാർക്കണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ധരാധീശാ! തുടർന്ന് അനുത്തമമായ കോടിതീർത്ഥത്തിലേക്ക് പോകണം; അവിടെ കോടിസംഖ്യ മഹാഭാഗ്യ സിദ്ധന്മാരും മഹർഷിമാരും വസിക്കുന്നു।

Verse 2

तपः कृत्वा सुविपुलमृषिभिः स्थापितः शिवः । तथा कोटीश्वरी देवी चामुण्डा महिषार्दिनी

അത്യന്തം വിപുലമായ തപസ്സു ചെയ്ത് മുനിമാർ അവിടെ ശിവനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചു; അതുപോലെ കോടീശ്വരി ദേവി—ചാമുണ്ഡ, മഹിഷാസുരമർദ്ദിനി—യെയും പ്രതിഷ്ഠിച്ചു।

Verse 3

कृष्णपक्षे चतुर्दश्यां मासि भाद्रपदे नृप । तीर्थकोटीः समाहूय मुनिभिः स्थापितः शिवः

ഹേ നൃപാ! ഭാദ്രപദ മാസത്തിലെ കൃഷ്ണപക്ഷ ചതുര്ദശിയിൽ മുനിമാർ കോടിതീർത്ഥങ്ങളെ ആഹ്വാനം ചെയ്ത് അവിടെ ശിവനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചു।

Verse 4

तस्यां तिथौ च हस्तर्क्षं सर्वपापप्रणाशनम् । तत्र तीर्थे तदा गत्वा स्नानं कृत्वा समाहितः

ആ തിഥിയിൽ ഹസ്ത നക്ഷത്രം നിലനിൽക്കുമ്പോൾ—അത് സർവ്വപാപനാശിനി—ആ തീർത്ഥത്തിൽ ചെന്നു സ്നാനം ചെയ്ത് മനസ്സിനെ സമാഹിതവും ഏകാഗ്രവും ആക്കണം।

Verse 5

नरकादुद्धरत्याशु पुरुषानेकविंशतिम् । तिलोदकप्रदानेन किमुत श्राद्धदो नरः

തിലോദകദാനത്താൽ മനുഷ്യൻ വേഗത്തിൽ നരകത്തിൽ നിന്ന് ഇരുപത്തൊന്ന് പേരെ ഉദ്ധരിക്കുന്നു; എന്നാൽ ശ്രാദ്ധം ചെയ്യുന്നവൻ എത്രയധികം മോക്ഷം നൽകുമല്ലോ!

Verse 6

स्नानं दानं जपो होमः स्वाध्यायो देवतार्चनम् । तस्य तीर्थस्य योगेन सर्वं कोटिगुणं भवेत्

സ്നാനം, ദാനം, ജപം, ഹോമം, സ്വാധ്യായം, ദേവതാര്ച്ചനം—ആ തീർത്ഥത്തിന്റെ മഹിമയോഗത്താൽ ഇവയൊക്കെയും കോടിഗുണം ഫലപ്രദമാകുന്നു।

Verse 203

अध्यायः

അധ്യായം—ഇത് അധ്യായാന്തം സൂചിപ്പിക്കുന്ന സമാപനപദമാണ്।