Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 29

ततो गतायां वै लक्ष्म्यां देवा ब्रह्मर्षयोऽमलाः । क्रोधलोभमिदं स्थानं तेऽपि चोक्त्वा दिवं ययुः

tato gatāyāṃ vai lakṣmyāṃ devā brahmarṣayo'malāḥ | krodhalobhamidaṃ sthānaṃ te'pi coktvā divaṃ yayuḥ

ലക്ഷ്മി പോയശേഷം നിർമല ദേവന്മാരും ബ്രഹ്മർഷിമാരും ‘ഇത് ക്രോധലോഭം നിറഞ്ഞ സ്ഥലം’ എന്നു പറഞ്ഞു; അങ്ങനെ പറഞ്ഞ് അവരും സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി।

ततःthen, thereafter
ततः:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तस्मात्/ततः (thereupon/then)
गतायाम्when (she) had gone
गतायाम्:
Adhikarana (Locative absolute/सप्तमी-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootगम् (धातु) + गत (कृदन्त, क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त-विशेषणम् (locative absolute with लक्ष्म्याम्)
वैindeed
वै:
Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपातः; अवधारण/खल्वर्थक (emphatic particle)
लक्ष्म्याम्in/when Lakṣmī
लक्ष्म्याम्:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootलक्ष्मी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचनम् (locative singular)
देवाःthe gods
देवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचनम् (nominative plural)
ब्रह्मर्षयःthe Brahmarṣis
ब्रह्मर्षयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् + ऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचनम्; तत्पुरुषः (ब्रह्मणः ऋषयः / ब्रह्मविदः ऋषयः)
अमलाःpure, spotless
अमलाः:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअमल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचनम्; विशेषणम् (qualifying देवाः/ब्रह्मर्षयः)
क्रोधलोभम्anger and greed
क्रोधलोभम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक्रोध + लोभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्; इतरेतर-द्वन्द्वः (क्रोधश्च लोभश्च)
इदम्this
इदम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्; सर्वनाम; विशेषणम् (स्थानम्)
स्थानम्place, abode
स्थानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम् (accusative singular)
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचनम् (nominative plural)
अपिalso
अपि:
Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अप्यर्थक-अव्ययम् (also/even)
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootवच् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त-अव्ययकृदन्तम् (absolutive/gerund: having said)
दिवम्to heaven
दिवम्:
Gati/Karma (Goal/कर्म)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक: दिव)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्
ययुःwent
ययुः:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलिट्-लकारः (perfect), प्रथमपुरुषः (3rd person), बहुवचनम् (plural)

Narrator (reporting the gods and brahmarṣis’ reaction)

Tirtha: Revā (Narmadā) tīrtha-context

Type: river

Listener: Pārtha (contextual)

Scene: Devas and pure brahmarṣis, radiant and calm, look back with disapproval at a darkened spot marked by red/black hues symbolizing anger and greed, then ascend to heaven.

L
Lakṣmī
D
Devas
B
Brahmarṣis
K
Krodha (anger)
L
Lobha (greed)

FAQs

Where anger and greed dominate, sanctity diminishes; divine beings withdraw from such an atmosphere.

The verse does not name a particular tīrtha; it comments on a ‘place’ within the Revā Khaṇḍa narrative setting.

None; it is a narrative evaluation of the place’s moral-spiritual condition.