Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 51

नरकापहं महापुण्यं महापातकनाशनम् । तत्तीर्थं सर्वतीर्थानामुत्तमं भुवि दुर्लभम्

narakāpahaṃ mahāpuṇyaṃ mahāpātakanāśanam | tattīrthaṃ sarvatīrthānāmuttamaṃ bhuvi durlabham

ആ തീർത്ഥം നരകാപഹം, മഹാപുണ്യദായകം, മഹാപാതകനാശകം. ഭൂമിയിൽ ദുർലഭമായ അത് സർവ്വതീർത്ഥങ്ങളിൽ ഉത്തമം.

नरकापहम्removing hell (hell-dispelling)
नरकापहम्:
Visheshana (Qualifier of tīrtha)
TypeAdjective
Rootनरक (प्रातिपदिक) + अपह (प्रातिपदिक; √हृ/अप-√हृ ‘to remove’ से)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन; समासः: नरकं अपहन्ति इति/नरकस्य अपहः (तत्पुरुष)
महापुण्यम्greatly meritorious
महापुण्यम्:
Visheshana
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक) + पुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः: महत्+पुण्यम् (कर्मधारय)
महापातकनाशनम्destroyer of great sins
महापातकनाशनम्:
Visheshana
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक) + पातक (प्रातिपदिक) + नाशन (प्रातिपदिक; √नश्-नाशे)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः: महा-पातकानां नाशनम् (षष्ठी-तत्पुरुष; पूर्वपदे कर्मधारय: महत्+पातक)
तत्that
तत्:
Visheshana (Demonstrative)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (समासे/सन्धौ पूर्वपद)
तीर्थम्sacred place, tīrtha
तीर्थम्:
Visheshya (Topic/that tīrtha)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
सर्वतीर्थानाम्of all sacred places
सर्वतीर्थानाम्:
Sambandha (Genitive: among/of all tīrthas)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन; समासः: सर्व+तीर्थ (कर्मधारय)
उत्तमम्the best
उत्तमम्:
Visheshana
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
भुविon earth
भुवि:
Adhikarana (Location)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
दुर्लभम्hard to obtain, rare
दुर्लभम्:
Visheshana
TypeAdjective
Rootदुर् (उपसर्ग/अव्यय) + लभ्य (प्रातिपदिक; √लभ्-लाभे)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

Unspecified (narratorial/teacher voice within Revākhaṇḍa)

Tirtha: Narakeśvara Tīrtha

Type: ghat

Listener: null

Scene: Pilgrims at a Narmadā ghāṭ with a banner-like inscription ‘narakāpaha’; a dark, distant ‘naraka’ motif dissolves into light near the Śiva shrine, symbolizing pāpa-kṣaya.

N
Narakeśvara
N
Narmadā

FAQs

Sacred geography is spiritually potent: a properly revered tīrtha can eradicate grave sin and redirect destiny toward liberation.

Narakeśvara Tīrtha on the Narmadā, praised as supreme among tīrthas.

No explicit procedure is stated; the promise of mahāpuṇya and mahāpātaka-nāśa implies pilgrimage, snāna, and devotion at Narakeśvara.