
ഈ അധ്യായത്തിൽ മാർകണ്ഡേയ മുനി മഹീപാലൻ/നൃപസത്തമൻ എന്ന രാജാവിനെ, റേവാ (നർമ്മദ) നദിയുടെ തെക്കൻ തീരത്തിലുള്ള അതുല്യമായ സിദ്ധേശ്വര തീർത്ഥത്തിലേക്ക് പോകുവാൻ ഉപദേശിക്കുന്നു. ആ സ്ഥലം അത്യന്തം പുണ്യപ്രദമാണെന്നും, അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് വൃഷഭധ്വജനായ ഭഗവാൻ ശിവനെ ഭക്തിപൂർവ്വം പൂജിക്കണമെന്നും പറയുന്നു. അവിടത്തെ സ്നാനവും ശിവാരാധനയും സർവ്വ പാപനാശകരമാകുകയും അശ്വമേധയാഗം ചെയ്തവർക്കു തുല്യമായ പുണ്യം നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു എന്ന് പ്രസ്താവിക്കുന്നു. പരിശ്രമത്തോടെ സ്നാനം ചെയ്ത് ശ്രാദ്ധം ചെയ്താൽ പിതൃകൾ പൂർണ്ണമായി തൃപ്തരാകുന്നു—ഇതാണ് തീർത്ഥഫലമായി നിർദ്ദേശിക്കുന്നത്. ഈ തീർത്ഥത്തിൽ അല്ലെങ്കിൽ ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിലയിൽ മരിക്കുന്ന ജീവൻ സ്വഭാവതഃ ദുഃഖകരമായ ഗർഭവാസത്തിന്റെ പുനരാവർത്തനത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്നു എന്ന പ്രതിജ്ഞയും ഉണ്ട്. അവസാനം തീർത്ഥജലസ്നാനത്തെ പുനർഭവനിവൃത്തിയുടെ ഉപാധിയായി, ശൈവഭക്തിയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ മോക്ഷസാധനമായി സ്ഥാപിക്കുന്നു.
Verse 1
मार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महीपाल सिद्धेश्वरमनुत्तमम् । नर्मदादक्षिणे कूले तीर्थं परमशोभनम्
മാർക്കണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു—ഹേ മഹീപാലാ! തുടർന്ന് നർമദയുടെ തെക്കൻ തീരത്തിലുള്ള അത്യന്തം ശോഭനമായ, അനുത്തമ സിദ്ധേശ്വര തീർത്ഥത്തിലേക്ക് പോകണം.
Verse 2
तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेद्वृषभध्वजम् । सर्वपापविनिर्मुक्तो गतिं यात्यश्वमेधिनाम्
ആ തീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് വൃഷഭധ്വജനായ മഹേശ്വരനെ പൂജിക്കുന്നവൻ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്നു വിമുക്തനായി അശ്വമേധയാഗകർക്ക് ലഭിക്കുന്ന ഗതിയെ പ്രാപിക്കും.
Verse 3
तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा श्राद्धं कुर्यात्प्रयत्नतः । पितॄणां प्रीणनार्थाय सर्वं तेन कृतं भवेत्
ആ തീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് പിതൃകളുടെ പ്രീതിക്കായി പരിശ്രമത്തോടെ ശ്രാദ്ധം ചെയ്യുന്നവൻ ചെയ്തതുകൊണ്ട് പിതൃകാര്യങ്ങൾ എല്ലാം പൂർത്തിയായതായി കണക്കാക്കപ്പെടും.
Verse 4
तत्र तीर्थे मृतानां तु जन्तूनां नृपसत्तम । गर्भवासे मतिस्तेषां न जायेत कदाचन
ഹേ നൃപശ്രേഷ്ഠാ! ആ തീർത്ഥത്തിൽ മരിച്ച ജീവികൾക്ക് വീണ്ടും ഒരിക്കലും ഗർഭവാസസ്ഥിതി ഉണ്ടാകുകയില്ല.
Verse 5
गर्भवासो हि दुःखाय न सुखाय कदाचन । तत्तीर्थवारिणा स्नातुर्न पुनर्भवसम्भवः
ഗർഭവാസം ദുഃഖത്തിനായേ ഉള്ളൂ, സുഖത്തിനല്ല; എന്നാൽ ആ തീർത്ഥജലത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവന് പുനർജന്മസാധ്യത ഇല്ല.
Verse 147
। अध्याय
॥ അധ്യായം ॥