Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 28

संहारः सर्वभूतानां कल्पदाहः सुदारुणः । एकाहमभवं पूर्वं महाघोरे जनक्षये

saṃhāraḥ sarvabhūtānāṃ kalpadāhaḥ sudāruṇaḥ | ekāhamabhavaṃ pūrvaṃ mahāghore janakṣaye

സകല ജീവികളുടെയും സംഹാരം സംഭവിക്കുന്നു—കൽപാന്തത്തിലെ അത്യന്തം ഭീകരമായ ദാഹം. ആ മഹാഘോര ജനക്ഷയത്തിൽ മുൻപ് ഞാൻ മാത്രമേ ശേഷിച്ചിരുന്നുള്ളൂ.

संहारःdestruction, dissolution
संहारः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसंहार (प्रातिपदिक; √हृ/हर् उपसर्ग-सं + घञ्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
सर्वभूतानाम्of all beings
सर्वभूतानाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसर्व-भूत (प्रातिपदिक; सर्व + भूत)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन
कल्पदाहःthe conflagration at the end of an aeon
कल्पदाहः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकल्प-दाह (प्रातिपदिक; कल्प + दाह)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सुदारुणःvery terrible
सुदारुणः:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसुदारुण (प्रातिपदिक; सु-उपसर्ग + दारुण)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifier)
एकalone, single
एक:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘अहम्’ इत्यस्य विशेषण
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अभवम्was, became
अभवम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
पूर्वम्formerly, before
पूर्वम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
महाघोरेin the very dreadful
महाघोरे:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहाघोर (प्रातिपदिक; महा + घोर)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; ‘जनक्षये’ इत्यस्य विशेषण
जनक्षयेin the destruction of people
जनक्षये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootजन-क्षय (प्रातिपदिक; जन + क्षय)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

Revā Devī (Narmadā)

Tirtha: Revā (Narmadā)

Type: river

Listener: Ṛṣis (sages)

Scene: A cosmic pralaya-fire consumes worlds; amid smoke and collapsing oceans, the personified river-goddess Revā remains, luminous and calm, as the sole survivor.

P
Pralaya
K
Kalpa-dāha (aeonic fire)

FAQs

The verse magnifies Revā’s transcendence and protective power by placing her beyond even cosmic catastrophe.

Revā/Narmadā as a cosmic tīrtha whose sanctity persists even through pralaya.

None; it is a māhātmya-style proclamation of greatness through cosmological framing.