
ഈ അധ്യായത്തിൽ മാർകണ്ഡേയ മുനി രാജാവിനെ “മഹീപാല” എന്നും “പാണ്ഡുനന്ദന” എന്നും അഭിസംബോധന ചെയ്ത്, നർമദയുടെ തെക്കൻ തീരത്തിലുള്ള അതിപ്രശസ്തമായ മാർകണ്ഡേശ തീർത്ഥത്തിലേക്ക് തീർത്ഥാടനം ചെയ്യണമെന്ന് ഉപദേശിക്കുന്നു. ആ സ്ഥലം ദേവന്മാർക്കും ആരാധ്യവും ശൈവോപാസനയുടെ ഗൂഢകേന്ദ്രവുമാണെന്ന് വർണ്ണിക്കുന്നു. താൻ മുമ്പ് അവിടെ പവിത്രപ്രതിഷ്ഠ സ്ഥാപിച്ചതും, ശങ്കരന്റെ കൃപയാൽ മോക്ഷദായകജ്ഞാനം തനിക്കു ഉദിച്ചതുമെന്നു മുനി സാക്ഷ്യമായി പറയുന്നു. തീർത്ഥത്തിൽ ജലത്തിൽ പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ ജപം ചെയ്താൽ സഞ്ചിതപാപങ്ങൾ ക്ഷയിക്കും; മനസ്സ്, വാക്ക്, പ്രവൃത്തി എന്നിവകൊണ്ടുണ്ടായ ദോഷങ്ങളും ശുദ്ധമാകും. തെക്കുദിശയിലേക്കു മുഖം തിരിച്ച് നിൽക്കുകയും പിണ്ഡിക ധരിക്കുകയും ചെയ്ത്, ശൂലധാരിയായ ശിവന്റെ വിവിധ രൂപങ്ങളിൽ ഏകാഗ്രഭക്തിയോഗത്തോടെ പൂജിച്ചാൽ ദേഹാന്തരത്തിൽ ശിവലോകപ്രാപ്തിയുണ്ടെന്നു ഫലശ്രുതി പറയുന്നു. അഷ്ടമിയുടെ രാത്രിയിൽ നെയ്യ് വിളക്ക് തെളിയിക്കുന്നത് സ്വർഗലോകസിദ്ധിക്കായി, അവിടെ ശ്രാദ്ധം ചെയ്താൽ പ്രളയം വരെ പിതൃകൾ തൃപ്തരാകുമെന്നുമാണ് പ്രസ്താവം. ഇംഗുഡ, ബദര, ബിൽവ, അക്ഷത അല്ലെങ്കിൽ വെറും ജലം കൊണ്ടുള്ള തർപ്പണം വംശത്തിന് ‘ജന്മഫലം’ നൽകുന്നു—ഇങ്ങനെ നിർദ്ദിഷ്ട നദീതീരസ്ഥാനവുമായി ബന്ധിപ്പിച്ച സംക്ഷിപ്ത ആചാര-ഫലവിധാനം ഈ അധ്യായം അവതരിപ്പിക്കുന്നു.
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महीपाल तीर्थं परमरोचनम् । मार्कण्डेशमिति ख्यातं नर्मदादक्षिणे तटे
ശ്രീമാർക്കണ്ഡേയൻ അരുളിച്ചെയ്തു— ഹേ മഹീപാലാ! തുടർന്ന് നീ പരമ ദീപ്തിയുള്ള തീർത്ഥത്തിലേക്ക് പോകുക; അത് ‘മാർക്കണ്ഡേശം’ എന്നു പ്രസിദ്ധം, നർമദയുടെ ദക്ഷിണ തീരത്താണ്.
Verse 2
उत्तमं सर्वतीर्थानां गीर्वाणैर्वन्दितं शिवम् । गुह्याद्गुह्यतरं पुत्र नाख्यातं कस्यचिन्मया
ഹേ പുത്രാ! ഇത് സർവ്വ തീർത്ഥങ്ങളിലെയും ഉത്തമം, ശിവമയം, ദേവന്മാർ വന്ദിക്കുന്നതുമാണ്. ഇത് ഗുഹ്യത്തിലുമധികം ഗുഹ്യം; ഇതുവരെ ഞാൻ ആരോടും വെളിപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല.
Verse 3
स्थापितं तु मया पूर्वं स्वर्गसोपानसंनिभम् । ज्ञानं तत्रैव मे जातं प्रसादाच्छङ्करस्य च
മുമ്പ് ഞാൻ ഇതിനെ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കുള്ള പടിപോലെ സ്ഥാപിച്ചു. അവിടെയേ ശങ്കരന്റെ പ്രസാദത്താൽ എനിക്കുള്ളിൽ ജ്ഞാനം ഉദിച്ചു.
Verse 4
अन्यस्तत्रैव यो गत्वा द्रुपदामन्तर्जले जपेत् । स पातकैरशेषश्च मुच्यते पाण्डुनन्दन
ഹേ പാണ്ഡുനന്ദനാ! ആരെങ്കിലും അവിടെ ചെന്നു ദ്രുപദയുടെ അന്തർജലത്തിൽ ജപം ചെയ്താൽ, അവൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നുമെല്ലാം പൂർണ്ണമായി മോചിതനാകും.
Verse 5
वाचिकैर्मानसैश्च वा कर्मजैरपि पातकैः । पिण्डिकां चाप्यवष्टभ्य याम्यामाशां च संस्थितः
വാക്ക്, മനസ്, കർമ്മം എന്നിവയിൽ നിന്നുള്ള പാപങ്ങളാൽ മലിനനായാലും, പിണ്ഡികയെ ആശ്രയിച്ച് ദക്ഷിണദിക്കോട്ടു മുഖം തിരിച്ച് നിലകൊള്ളുന്നവൻ—
Verse 6
योजयेच्छूलिनं भक्त्या द्वात्रिंशद्बहुरूपिणम् । देहपाते शिवं गच्छेदिति मे निश्चयो नृप
ഭക്തിയോടെ മുപ്പത്തിരണ്ട് രൂപങ്ങളായി പ്രത്യക്ഷനായ ത്രിശൂലധാരി ശൂലിനനോട് യോഗം/ധ്യാനം ചേർക്കണം. ദേഹപാതത്തിൽ അവൻ ശിവനെ പ്രാപിക്കും—ഹേ നൃപ, ഇതാണ് എന്റെ ദൃഢനിശ്ചയം.
Verse 7
आज्येन बोधयेद्दीपमष्टम्यां निशि भारत । स्वर्गलोकमवाप्नोति इत्येवं शङ्करोऽब्रवीत्
ഹേ ഭാരത, അഷ്ടമിയുടെ രാത്രിയിൽ നെയ്യുകൊണ്ട് ദീപം തെളിയിക്കണം. അവൻ സ്വർഗ്ഗലോകം പ്രാപിക്കും—എന്ന് ശങ്കരൻ അരുളിച്ചെയ്തു.
Verse 8
श्राद्धं तत्रैव यो भक्त्या कुर्वीत नृपनन्दन । पितरस्तस्य तृप्यन्ति यावदाभूतसम्प्लवम्
ഹേ നൃപനന്ദന, അവിടെ ഭക്തിയോടെ ശ്രാദ്ധം ചെയ്യുന്നവന്റെ പിതൃക്കൾ മഹാപ്രളയം വരെ തൃപ്തരായിരിക്കും.
Verse 9
इङ्गुदैर्बदरैर्बिल्वैरक्षतेन जलेन वा । तर्पयेत्तत्र यो वंश्यानाप्नुयाज्जन्मनः फलम्
അവിടെ ഇങ്ങുദഫലം, ബദരം, ബിൽവം, അല്ലെങ്കിൽ അക്ഷതവും ജലവും കൊണ്ടു തന്റെ വംശപിതൃകൾക്ക് തർപ്പണം ചെയ്യുന്നവൻ ജന്മത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ഫലം പ്രാപിക്കും.
Verse 100
। अध्याय
॥ ഇതി അധ്യായം ॥