Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 11

Rishi: Yājñavalkya-tradition
Devata: Abstract ends/powers (Puṣṭi, Vīrya, Tejas, Īrā, Bhadrā, Śreyas, Ādhyakṣya)
Chandas: Yajus-catalogue

अर्मे॑भ्यो हस्ति॒पं ज॒वाया॑श्व॒पं पुष्ट्यै॑ गोपा॒लं वी॒र्या॒याविपा॒लं तेज॑सेऽजपा॒लमिरा॑यै की॒नाशं॑ की॒लाला॑य सुराका॒रं भ॒द्राय॑ गृह॒पᳪ श्रेय॑से वित्त॒धमाध्य॑क्ष्यायानुक्ष॒तार॑म्

arme̱bhyo hastipáṃ javā́yāśvapáṃ púṣṭyai gopāláṃ vīryā́yāvipāláṃ téjase’japā́lamírāyai kīnā́śaṃ kīlā́lāya surākā́raṃ bhadrā́ya gṛhapáṃ śréyase vittadhámādhyákṣyāyānukṣattā́ram

സേനകൾക്കായി ഹസ്തിപം (ആനപ്പാലകൻ); വേഗത്തിനായി അശ്വപം (കുതിരപ്പാലകൻ); പുഷ്ടിക്കായി ഗോപാലൻ; വീര്യത്തിനായി അവിപാലം (ആടുപാലകൻ/മേയ്പ്പൻ); തേജസ്സിനായി അജപാലം (മേച്ചുപാലകൻ); ഇരാ (പോഷക അന്നം)യ്ക്കായി കീനാശൻ (ഉഴവൻ); കീലാലം (മധുരരസം)യ്ക്കായി സുരാകാരൻ (സുരാ നിർമ്മാതാവ്); ഭദ്രത്തിനായി ഗൃഹപതി; ശ്രേയസ്സിനായി വിത്തധമ (ധനധാരകൻ/ഖജനാചി); അധ്യക്ഷ്യ (അധികാരം)യ്ക്കായി അനുക്ഷതാരം (ഉപ-ക്ഷത്ത/സഹായി ഉദ്യോഗസ്ഥൻ) (നിയോഗിക്കുന്നു).

अर्मेभ्यः । हस्तिपम् । जवाय । अश्वपम् । पुष्ट्यै । गोपालम् । वीर्याय । अविपालम् । तेजसे । अजपालम् । इरायै । कीनाशम् । कीलालाय । सुराकारम् । भद्राय । गृहपम् । श्रेयसे । वित्तधम् । आध्यक्ष्याय । अनुक्षत्तारम्

अर्मेभ्यःto/for the (men) of the arable tract / ploughmen (armas)
अर्मेभ्यः:
Sampradāna
TypeNoun
Rootअर्म (प्रातिपदिक)
हस्तिपम्elephant-keeper / mahout
हस्तिपम्:
Karma
TypeNoun
Rootहस्ति-प (प्रातिपदिक; तत्पुरुष)
जवायfor speed
जवाय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootजव (प्रातिपदिक)
अश्वपम्horse-keeper / groom
अश्वपम्:
Karma
TypeNoun
Rootअश्व-प (प्रातिपदिक; तत्पुरुष)
पुष्ट्यैfor prosperity/nourishment
पुष्ट्यै:
Sampradāna
TypeNoun
Rootपुष्टि (प्रातिपदिक)
गोपालम्cowherd / protector of cattle
गोपालम्:
Karma
TypeNoun
Rootगो-पाल (प्रातिपदिक; तत्पुरुष)
वीर्यायfor vigor/heroic power
वीर्याय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootवीर्य (प्रातिपदिक)
अविपालम्shepherd / protector of sheep
अविपालम्:
Karma
TypeNoun
Rootअवि-पाल (प्रातिपदिक; तत्पुरुष)
तेजसेfor splendor/energy
तेजसे:
Sampradāna
TypeNoun
Rootतेजस् (प्रातिपदिक)
अजपालम्goatherd / protector of goats
अजपालम्:
Karma
TypeNoun
Rootअज-पाल (प्रातिपदिक; तत्पुरुष)
इरायैfor refreshment/food (Iḍā)
इरायै:
Sampradāna
TypeNoun
Rootइरा (प्रातिपदिक)
कीनाशम्ploughman / cultivator
कीनाशम्:
Karma
TypeNoun
Rootकीनाश (प्रातिपदिक)
कीलालायfor sweet drink/fermented juice (kīlāla)
कीलालाय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootकीलाल (प्रातिपदिक)
सुराकारम्maker of surā (liquor-brewer)
सुराकारम्:
Karma
TypeNoun
Rootसुरा-कार (प्रातिपदिक; उपपद-तत्पुरुष)
भद्रायfor welfare/auspiciousness
भद्राय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
गृहपम्householder / master of the house
गृहपम्:
Karma
TypeNoun
Rootगृह-प (प्रातिपदिक; तत्पुरुष)
श्रेयसेfor the better/good
श्रेयसे:
Sampradāna
TypeNoun
Rootश्रेयस् (प्रातिपदिक)
वित्तधम्wealth-holder / treasurer
वित्तधम्:
Karma
TypeNoun
Rootवित्त-ध (प्रातिपदिक; उपपद-तत्पुरुष)
अध्यक्ष्यायfor supervision/for the overseer
अध्यक्ष्याय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootअधि-अक्षि (प्रातिपदिक: अध्यक्ष्य/अध्यक्ष)
अनुक्षतारम्follower-guardian / attendant protector
अनुक्षतारम्:
Karma
TypeNoun
Rootअनु-क्षतृ (प्रातिपदिक; कर्तृ-शब्द)
P
Puṣṭi
V
Vīrya
T
Tejas
Ī
Īrā
B
Bhadrā
Ś
Śreyas
Ā
Ādhyakṣya
J
Java (abstract)
A
Arma (troops/hosts)