Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 7

Rishi: Soma-ritual transmission; attributed in tradition to Vedic seer lineages under Śukla-Yajurveda schools
Devata: Vaiśvānara (Agni; with explicit solar bandhu)
Chandas: Triṣṭubh-like pādas with yajus appendage

वै॒श्वा॒न॒रस्य॑ सुम॒तौ स्या॑म॒ राजा॒ हि कं॒ भुव॑नानामभि॒श्रीः । इ॒तो जा॒तो विश्व॑मि॒दं वि च॑ष्टे वैश्वान॒रो य॑तते॒ सूर्ये॑ण । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि वैश्वान॒राय॑ त्वै॒ष ते॒ योनि॑र्वैश्वान॒राय॑ त्वा

vaiśvānará­sya sumatáu syāma rājā́ hí kaṃ bhúvanānām abhiśrī́ḥ | itó jātó víśvam idáṃ ví caṣṭe vaiśvānaráḥ yatate sū́ryeṇa | upayā́magṛhīto ’si vaiśvānaráya tvā́iṣá te yónir vaiśvānaráya tvā

വൈശ്വാനരന്റെ സുമതിയിൽ ഞങ്ങൾ ഇരിക്കട്ടെ; കാരണം അവൻ ലോകങ്ങളുടെ രാജാവും അത്യുത്തമമായ ശോഭയും ആകുന്നു. ഇവിടെ നിന്നു ജനിച്ച അവൻ ഈ സർവ്വത്തെയും നിരീക്ഷിച്ച് വെളിപ്പെടുത്തുന്നു; വൈശ്വാനരൻ സൂര്യനോടൊപ്പം പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഉപയാമംകൊണ്ട് ഗ്രഹീതനായിരിക്കുന്ന നീ; വൈശ്വാനരനുവേണ്ടി നിന്നെ! ഇതാണ് നിന്റെ യോനി (ആധാരം); വൈശ്വാനരനുവേണ്ടി നിന്നെ.

वै॒श्वा॒न॒रस्य॑ । सु॒म॒तौ । स्या॑म । राजा॑ । हि । क॑म् । भुव॑नानाम् । अ॒भि॒श्रीः । इ॒तः । जा॒तः । विश्व॑म् । इ॒दम् । वि । च॑ष्टे । वैश्वान॒रः । य॑तते । सूर्ये॑ण । उ॒प॒या॒म-गृ॑हीतः । अ॑सि । वैश्वान॒राय॑ । त्वा । ए॒षः । ते॒ । योनि॑ः । वैश्वान॒राय॑ । त्वा

वैश्वानरस्यof Vaiśvānara
वैश्वानरस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootवैश्वानर (प्रातिपदिक)
सुमतौin (his) good will / favor
सुमतौ:
अधिकारण
TypeNoun
Rootसुमति (प्रातिपदिक)
स्यामmay we be
स्याम:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
राजाthe king
राजा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
हिindeed / for
हि:
(सम्बन्धक)
TypeIndeclinable
Rootहि
कम्whom? / which?
कम्:
कर्म
TypePronoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
भुवनानाम्of the worlds
भुवनानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootभुवन (प्रातिपदिक)
अभिश्रीःthe surpassing splendor / pre-eminent glory
अभिश्रीः:
कर्तृ/विशेषणभाव
TypeNoun
Rootअभिश्री (प्रातिपदिक)
इत:from here
इत::
अपादान
TypeIndeclinable
Rootइतः
जातःborn
जातः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeParticiple
Rootजन् (धातु) → जात (कृदन्त)
विश्वम्all / the whole
विश्वम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
इदम्this
इदम्:
कर्म (विश्वम् इदम् = object)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
विapart / distinctly
वि:
(क्रियाविशेषक)
TypeIndeclinable
Rootवि
चष्टेsees / beholds
चष्टे:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootचक्ष् (धातु)
वैश्वानरःVaiśvānara
वैश्वानरः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवैश्वानर (प्रातिपदिक)
यततेstrives / exerts himself
यतते:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootयत् (धातु)
सूर्येणwith/by the Sun
सूर्येण:
करण
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
उपयामगृहीतःtaken with the Upayāma (formula)
उपयामगृहीतः:
(विशेषण)
TypeParticiple
Rootउपयाम-ग्रह (प्रातिपदिक) + √ग्रह् → गृहीत (कृदन्त)
असिyou are
असि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
वैश्वानरायfor Vaiśvānara
वैश्वानराय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootवैश्वानर (प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
एषःthis
एषः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम)
तेof you / your
ते:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
योनिःwomb; source; resting-place
योनिः:
कर्तृ/अधार
TypeNoun
Rootयोनि (प्रातिपदिक)
वैश्वानरायfor Vaiśvānara
वैश्वानराय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootवैश्वानर (प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
V
Vaiśvānara (Agni)
S
Sūrya (Sun)