Mantra 40
Rishi: Yājñavalkya-tradition / Adhvaryu corpus
Devata: Viśve Devāḥ; Rākṣasas (as controlled recipients); Indra; Maruts; Śaravyā
Chandas: Yajus (prose)
Samhita Patha (Devanagari)
ख॒ङ्गो वै॑श्वदे॒वः श्वा कृ॒ष्णः क॒र्णो ग॑र्द॒भस्त॒रक्षु॒स्ते रक्ष॑सा॒मिन्द्रा॑य सूक॒रः सि॒ᳪहो मा॑रु॒त: कृ॑कला॒सः पिप्प॑का श॒कुनि॒स्ते श॑र॒व्या॒यै॒ विश्वे॑षां दे॒वानां॑ पृष॒तः
Transliteration
khaṅgó vaiśvadeváḥ śvā́ kṛṣṇáḥ karṇó gardabhás tarakṣúste rákṣasām índrāya sūkaráḥ siṃhó mārutáḥ kṛkalā́saḥ pippakā́ śakuníste śaravyā́yai víśveṣāṁ devā́nāṁ pṛṣatáḥ
Translation
വൈശ്വദേവത്തിനായി ഖങ്ഗ; കൃഷ്ണ (കറുത്ത) ശ്വാൻ, കർണ, ഗർദഭ, തരക്ഷു—രാക്ഷസർക്കായി; ഇന്ദ്രനായി സൂകര; മാരുത (മരുത്സംബന്ധിയായ) സിംഹ; ശരവ്യൈക്കായി കൃകലാസ, പിപ്പകാ, ശകുനി; സർവ്വദേവന്മാർക്കായി പൃഷത് (പുള്ളിയുള്ളത്).
Padapatha (Word Analysis)
खङ्गः । वैश्वदेवः । श्वा । कृष्णः । कर्णः । गर्दभः । तरक्षुः । ते । रक्षसाम् । इन्द्राय । सूकरः । सिंहः । मारुतः । कृकलासः । पिप्पकाः । शकुनिः । ते । शरव्यायै । विश्वेषाम् । देवानाम् । पृषतः
Word by Word
खङ्गःthe sword (as a named offering/representative)
खङ्गः:
Kartā (नाम-निर्देश/उद्देश्य-निर्देश)
TypeNoun
Rootखङ्ग (प्रातिपदिक)
वैश्वदेवःbelonging to the All-gods (Vaiśvadeva)
वैश्वदेवः:
Kartā (खङ्गः इति विशेषण/नाम)
TypeAdjective (substantive)
Rootवैश्वदेव (प्रातिपदिक)
श्वाthe dog
श्वा:
Kartā (नाम-निर्देश)
TypeNoun
Rootश्वन् (प्रातिपदिक)
कृष्णःblack
कृष्णः:
Kartā (श्वा इति विशेषण)
TypeAdjective (substantive)
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक)
कर्णःKarna (name/ear; here a named being)
कर्णः:
Kartā (नाम-निर्देश)
TypeNoun
Rootकर्ण (प्रातिपदिक)
गर्दभःthe donkey
गर्दभः:
Kartā (नाम-निर्देश)
TypeNoun
Rootगर्दभ (प्रातिपदिक)
तरक्षुःthe hyena (tarakṣu)
तरक्षुः:
Kartā (नाम-निर्देश)
TypeNoun
Rootतरक्षु (प्रातिपदिक)
तेthese (they)
ते:
Kartā (समूह-निर्देश)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
रक्षसाम्of the Rākṣasas/demons
रक्षसाम्:
सम्बन्ध (genitive: of …)
TypeNoun
Rootरक्षस् (प्रातिपदिक)
इन्द्रायfor Indra
इन्द्राय:
Sampradāna (for Indra)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
सूकरःthe boar
सूकरः:
Kartā (नाम-निर्देश)
TypeNoun
Rootसूकर (प्रातिपदिक)
सिंहःthe lion
सिंहः:
Kartā (नाम-निर्देश)
TypeNoun
Rootसिंह (प्रातिपदिक)
मारुतःMaruta-related / of the Maruts
मारुतः:
Kartā (सिंहः इति विशेषण/सम्बन्ध)
TypeAdjective (substantive)
Rootमारुत (प्रातिपदिक)
कृकलासःthe lizard
कृकलासः:
Kartā (नाम-निर्देश)
TypeNoun
Rootकृकलास (प्रातिपदिक)
पिप्पकाःpippakā-birds (a kind of small bird)
पिप्पकाः:
Kartā (नाम-निर्देश)
TypeNoun
Rootपिप्पका (प्रातिपदिक)
शकुनिःthe bird (omen-bird)
शकुनिः:
Kartā (नाम-निर्देश)
TypeNoun
Rootशकुनि (प्रातिपदिक)
तेthese (they)
ते:
Kartā (समूह-निर्देश)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
शरव्यायैfor Śaravyā (a deity/name)
शरव्यायै:
Sampradāna (for Śaravyā)
TypeNoun
Rootशरव्या (प्रातिपदिक)
विश्वेषाम्of all
विश्वेषाम्:
सम्बन्ध (of all)
TypeAdjective (pronominal)
Rootविश्व (सर्व/प्रातिपदिक)
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
सम्बन्ध (of the gods)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
पृषतःthe spotted one / antelope (pṛṣat)
पृषतः:
Kartā (नाम-निर्देश)
TypeNoun
Rootपृषत् (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
V
Viśve Devāḥ (All-gods)R
RākṣasasI
IndraM
MarutsŚ
ŚaravyāRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes