Mantra 39
Rishi: Yājñavalkya-tradition / Adhvaryu corpus
Devata: Ādityas; Araṇya (wilderness); Rudra-domain; Kāma (Desire); and associated classes
Chandas: Yajus (prose)
Samhita Patha (Devanagari)
श्वि॒त्र आ॑दि॒त्याना॒मुष्ट्रो॒ घृणी॑वान्वार्ध्रीन॒सस्ते म॒त्या अर॑ण्याय सृम॒रो रुरू॑ रौ॒द्रः क्वयि॑: कु॒टरु॑र्दात्यौ॒हस्ते वा॒जिनां॒ कामा॑य पि॒कः
Transliteration
śvitró ādityā́nām uṣṭró ghṛṇī́vān vārdhrīnáste matyā́ áraṇyāya sṛmaró rurū́ raudráḥ kvayíḥ kuṭárur dātyauhásté vājínāṁ kā́māya pikáḥ
Translation
ആദിത്യർക്കായി ശ്വിത്ര; ദീപ്തിയുള്ള ഉഷ്ട്ര (ഒട്ടകം)യും വാർധ്രീനസും—ഇവ മർത്ത്യർക്കായി; അരണ്യത്തിനായി സൃമര; റുരു; രൗദ്രസ്വഭാവമുള്ള (മൃഗം); ക്വയി; കുടരു; ദാത്യൗഹ; വാജിനുകൾ (വേഗവാന്മാർ)ക്കായി; കാമത്തിനായി പിക (കോകിലം).
Padapatha (Word Analysis)
श्वित्रः । आदित्यानाम् । उष्ट्रः । घृणीवान् । वार्ध्रीनसः । ते । मत्याḥ । अरण्याय । सृमरः । रुरूः । रौद्रः । क्वयिः । कुटरुः । दात्यौहः । ते । वाजिनाम् । कामाय । पिकः
Word by Word
श्वित्रःthe white-spotted one (name/epithet)
श्वित्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootश्वित्र (प्रातिपदिक)
आदित्यानाम्of the Ādityas
आदित्यानाम्:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootआदित्य (प्रातिपदिक)
उष्ट्रःcamel
उष्ट्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootउष्ट्र (प्रातिपदिक)
घृणीवान्radiant, possessing splendor
घृणीवान्:
Viśeṣaṇa (of उष्ट्रः)
TypeAdjective
Rootघृणीवत् (प्रातिपदिक)
वार्ध्रीनसःVārdhrīṇasa (a proper name/epithet)
वार्ध्रीनसः:
Kartā
TypeNoun
Rootवार्ध्रीनस (प्रातिपदिक)
तेof you/thy
ते:
Sambandha (Genitive)
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मत्याःthe Matyas (a people/tribe)
मत्याः:
Kartā
TypeNoun
Rootमत्य (प्रातिपदिक)
अरण्यायfor the forest / to the wilderness
अरण्याय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootअरण्य (प्रातिपदिक)
सृमरःSṛmara (a proper name/epithet)
सृमरः:
Kartā
TypeNoun
Rootसृमर (प्रातिपदिक)
रुरूःRuru (a proper name; also a kind of deer)
रुरूः:
Kartā
TypeNoun
Rootरुरु (प्रातिपदिक)
रौद्रःrudra-like, fierce
रौद्रः:
Viśeṣaṇa (of रुरूः/सृमरः)
TypeAdjective
Rootरौद्र (प्रातिपदिक)
क्वयिःKvayi (a proper name/epithet)
क्वयिः:
Kartā
TypeNoun
Rootक्वयि (प्रातिपदिक)
कुटरुःKuṭaru (a proper name/epithet)
कुटरुः:
Kartā
TypeNoun
Rootकुटरु (प्रातिपदिक)
दात्यौःDātyu (a proper name/epithet)
दात्यौः:
Kartā
TypeNoun
Rootदात्यु (प्रातिपदिक)
हस्तेin the hand
हस्ते:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootहस्त (प्रातिपदिक)
वाजिनाम्of the racers / of the vigorous ones
वाजिनाम्:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootवाजिन् (प्रातिपदिक)
कामायfor desire / for fulfillment
कामाय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
पिकःthe cuckoo (pika)
पिकः:
Kartā
TypeNoun
Rootपिक (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
Ā
ĀdityasA
Araṇya (Wilderness)R
Rudra (Rudra-domain)K
Kāma (Desire)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes