Mantra 4

Rishi: Yājñavalkya (traditional)

Devata: Maruts; Sarasvatī; Tvaṣṭṛ; Indra-Agni; Uṣas

Chandas: Yajus (prose formula)

Samhita Patha (Devanagari)

पृश्नि॑स्तिर॒श्चीन॑पृश्निरू॒र्ध्वपृ॑श्नि॒स्ते मा॑रु॒ताः फ॒ल्गूर्लो॑हितो॒र्णी प॑ल॒क्षी ताः सा॑रस्व॒त्य॒: प्लीहा॒कर्ण॑: शुण्ठा॒कर्णो॑ऽध्यालोह॒कर्ण॒स्ते त्वा॒ष्ट्राः कृ॒ष्णग्री॑वः शिति॒कक्षो॑ऽञ्जिस॒क्थस्त ऐ॑न्द्रा॒ग्नाः कृ॒ष्णाञ्जि॒रल्पा॑ञ्जिर्म॒हाञ्जि॒स्त उ॑ष॒स्या॑:

Transliteration

pṛ́śnis tiraścī́napṛśnir ūrdhvápṛśnis te mārutā́ḥ | phalgū́r lohitórṇī palakṣī́ tā́ḥ sārasvatyàḥ | plīhākarṇaḥ śuṇṭhākarṇo 'dhyālohakarṇas te tvā́ṣṭrāḥ | kṛ́ṣṇagrīvaḥ śitikákṣo 'ñjisákthas ta aindrāgnā́ḥ | kṛ́ṣṇāñjir alpā́ñjir mahā́ñjis ta uṣasyā́ḥ

Translation

ചിത്രവർണ്ണമുള്ളത്, തിരശ്ചീന-ചിത്രവർണ്ണമുള്ളത്, ഊർദ്ധ്വ-ചിത്രവർണ്ണമുള്ളത്—ഇവ മരുৎദേവന്മാർക്കുള്ള (അർപ്പണം) ആകുന്നു. ഫൽഗു (മന്ദവർണ്ണം), ലോഹിതോർണി (ചുവന്ന ഉണ്ണിയുള്ളത്), പലക്ഷീ (ചിത്രവർണ്ണം)—ഇവ സരസ്വതീദേവിക്കുള്ളതാണ്. പ്ലീഹാകർണ, ശുണ്ഠാകർണ, അധ്യാലോഹകർണ—ഇവ ത്വഷ്ടൃദേവനുള്ളതാണ്. കൃഷ്ണഗ്രീവ, ശിതികക്ഷ, അഞ്ജിസക്ഥ—ഇവ ഇന്ദ്ര-അഗ്നിദേവന്മാർക്കുള്ളതാണ്. കൃഷ്ണാഞ്ജി, അൽപാഞ്ജി, മഹാഞ്ജി—ഇവ ഉഷസ്യാ (ഉഷസ്സുമായി ബന്ധപ്പെട്ട) ദേവതയ്ക്കുള്ളതാണ്.

Padapatha (Word Analysis)

पृश्निः । तिरश्चीन-पृश्निः । ऊर्ध्व-पृश्निः । ते । मारुताः । फल्गूः । लोहित-ऊर्णी । पलक्षी । ताः । सारस्वत्यः । प्लीहा-कर्णः । शुण्ठा-कर्णः । अध्यालोह-कर्णः । ते । त्वाष्ट्राः । कृष्ण-ग्रीवः । शिति-कक्षः । अञ्जि-सक्थः । ते । ऐन्द्रा-अग्नाः । कृष्ण-अञ्जिः । अल्प-अञ्जिः । महत्-अञ्जिः । ते । उषस्याः

Entities Mentioned

• Prajāpati
• Agni
• Sarasvatī
• Aśvins
• Soma
• Pūṣan
• Sūrya
• Tvaṣṭṛ
• Vāyu
• Indra
• Viṣṇu
• Rudra Paśupati
• Parjanya
• Viśve Devāḥ
• Vāc
• Aditi
• Dhātṛ
• Devapatnīs