Mantra 62
Rishi: Yājñavalkya-tradition (school attribution).
Devata: Agni.
Chandas: Anuṣṭubh (4 pādas of ~8 syllables; to be confirmed by scansion).
Samhita Patha (Devanagari)
येन॒ वह॑सि स॒हस्रं॒ येना॑ग्ने सर्ववेद॒सम् । तेने॒मं य॒ज्ञं नो॑ नय॒ स्व॒र्दे॒वेषु॒ गन्त॑वे
Transliteration
yéna váhasi sahásraṃ yénāgne sarvavedásam | ténenáṃ yajñáṃ no naya svàr devéṣu gántave ||
Translation
ഏതുകൊണ്ടു നീ സഹസ്രത്തെ വഹിക്കുന്നുവോ, ഏതുകൊണ്ടു, ഹേ അഗ്നേ, നീ സർവ്വ വേദസ് (സമ്പത്ത്/ഐശ്വര്യം) വഹിക്കുന്നുവോ—അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഞങ്ങളുടെ ഈ യജ്ഞത്തെ സ്വർഗത്തിലേക്ക് നയിക്കേണമേ, അത് ദേവന്മാരിലേക്കു ഗമിക്കുവാൻ.
Padapatha (Word Analysis)
येन॑ । वह॑सि । स॒हस्रम् । येन॑ । अ॒ग्ने॒ । स॒र्व॒वे॒द॒सम् । तेन॑ । इ॒मम् । य॒ज्ञम् । नः॑ । न॒य॒ । स्वः॑ । दे॒वेषु॑ । गन्त॑वे ।
Word by Word
येनby which; with which
येन:
Karaṇa
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → य-
वहसिyou carry/bear
वहसि:
Kriyā
TypeVerb
Root√वह् (वहति)
सहस्रम्a thousand
सहस्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
येनby which
येन:
Karaṇa
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → य-
अग्नेO Agni
अग्ने:
Sambodhana
TypeNoun (Vocative)
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
सर्ववेदसम्all-knowing; possessing all knowledge
सर्ववेदसम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व-वेदस् (समासः; वेदस् = ‘ज्ञान/वेद’)
तेनby that; with that
तेन:
Karaṇa
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → त-
इमम्this
इमम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → इम-
यज्ञम्sacrifice; ritual
यज्ञम्:
Karma
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
नःfor us; of us
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
नयlead (you)!
नय:
Kriyā
TypeVerb
Root√नी (नयति)
स्वर्देवेषुamong the heaven-gods; in the heavenly deities
स्वर्देवेषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootस्वर्देव (समासः: स्वः + देव) अथवा ‘स्वर्देव’ इति प्रातिपदिक
गन्तवेto go; for going
गन्तवे:
Prayojana
TypeVerbal noun (Infinitive)
Root√गम् (गच्छति) → गन्तु (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
A
AgniD
Devas (collectively)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes