Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 61

Rishi: Yājñavalkya-tradition (school attribution).
Devata: Agni; Viśve Devāḥ (in the second hemistich).
Chandas: Triṣṭubh-like (requires metrical verification).

उद्बु॑ध्यस्वाग्ने॒ प्रति॑ जागृहि॒ त्वमि॑ष्टापू॒र्ते सᳪ सृ॑जेथाम॒यं च॑ । अ॒स्मिन्त्स॒धस्थे॒ अध्युत्त॑रस्मि॒न्विश्वे॑ देवा॒ यज॑मानाश्च सीदत

udbúdhya svāgne práti jāgṛhi tvám iṣṭāpūrté saṃ sṛjethām ayáṃ ca | asmín sadhásthe ádhy uttarásmin víśve devā́ yajámānāś ca sīdata ||

ഹേ അഗ്നേ, ഉണരുക; പ്രതിജാഗരണത്തിൽ നീ ജാഗ്രതയോടെ ഇരിക്ക. നീയും ഇഷ്ടാ-പൂർത്തവും ഒന്നായി ചേരുക; ഈ പുരുഷനും അവരോടൊപ്പം ചേരട്ടെ. ഈ പൊതുവായ സധസ്ഥത്തിൽ, ഈ ഉയർന്ന സ്ഥാനത്തിൽ, സർവ്വ ദേവന്മാരും യജമാനന്മാരും ആസനമെടുക്കട്ടെ.

उद्बु॑ध्यस्व । अ॒ग्ने॒ । प्रति॑ । जा॒गृ॒हि॒ । त्वम् । इ॒ष्टा॒पू॒र्ते इति॑ । स॒म् । सृ॑जेथाम् । अ॒यम् । च॒ । अ॒स्मिन् । स॒धस्थे॑ । अधि॑ । उ॒त्त॒र॒स्मिन् । वि॒श्वे॑ । दे॒वाः । यज॑मानाः । च॒ । सी॒द॒त॒ ।

उद्बुध्यस्वAwaken (rise up).
उद्बुध्यस्व:
(वाक्ये) क्रिया
TypeVerb
Rootउद्-बुध्
अग्नेO Agni.
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि
प्रतिtowards; in response.
प्रति:
(क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootप्रति
जागृहिBe awake; keep watch.
जागृहि:
(वाक्ये) क्रिया
TypeVerb
Rootजागृ
त्वम्you.
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद्
इष्टापूर्तेthe iṣṭa and pūrta (sacrificial and charitable merits).
इष्टापूर्ते:
कर्म
TypeNoun
Rootइष्टापूर्त
संसृजेथाम्may you two unite/bring together.
संसृजेथाम्:
(वाक्ये) क्रिया
TypeVerb
Rootसम्-सृज्
अयम्this (one).
अयम्:
कर्तृ (सह-समुच्चितः) / विशेष्यः
TypePronoun
Rootइदम्
and.
:
(समुच्चयः)
TypeIndeclinable
Root
अस्मिन्in this.
अस्मिन्:
अधिकरण
TypePronoun
Rootइदम्
सधस्थेin the common seat/assembly-place.
सधस्थे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootसधस्थ
अधिupon; over.
अधि:
(क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootअधि
उत्तरस्मिन्in the higher/later (place).
उत्तरस्मिन्:
अधिकरण
TypeAdjective
Rootउत्तर
विश्वेall.
विश्वे:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootविश्व
देवाःthe gods.
देवाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव
यजमानाःthe sacrificers.
यजमानाः:
कर्तृ (सह-समुच्चितः)
TypeNoun
Rootयजमान
and.
:
(समुच्चयः)
TypeIndeclinable
Root
सीदतlet them sit down/settle.
सीदत:
(वाक्ये) क्रिया
TypeVerb
Rootसद्
A
Agni
I
Iṣṭa-Pūrtá
V
Viśve Devāḥ