Mantra 90
Rishi: Vājasaneyin transmission; specific ṛṣi not explicit here.
Devata: Ghṛta; Brahman (sacred speech-power); cosmic ‘Gauḥ’ as riddle-deity.
Chandas: Triṣṭubh-like.
Samhita Patha (Devanagari)
व॒यं नाम॒ प्र ब्र॑वामा घृ॒तस्या॒स्मिन् य॒ज्ञे धा॑रयामा॒ नमो॑भिः । उप॑ ब्र॒ह्मा शृ॑णवच्छ॒स्यमा॑नं॒ चतु॑:शृङ्गो॒ऽवमीद्गौ॒र ए॒तत्
Transliteration
vayáṃ nā́ma prá bravāma ghr̄tásyāsmín yajñé dhārayāma námo-bhiḥ | úpa bráhmā śr̥ṇavac chasyámānaṃ catúḥśr̥ṅgo ’vamīd gáur etát
Translation
ഞങ്ങൾ ഘൃതത്തിന്റെ നാമം പ്രസ്താവിച്ച് ഉച്ചരിക്കുന്നു; ഈ യജ്ഞത്തിൽ നമസ്കാരങ്ങളാൽ അതിനെ ധാരണം ചെയ്യുന്നു. ശംസനം (സ്തുതി) ഉച്ചരിക്കപ്പെടുമ്പോൾ ബ്രഹ്മം (പവിത്രശക്തി) അത് കേൾക്കട്ടെ; ഇതുതന്നെയാണ് നാലു ശൃംഗങ്ങളുള്ള ഗോവ്—അത് മുഴങ്ങുന്നു.
Padapatha (Word Analysis)
व॒यम् । नाम॑ । प्र । ब्र॒वा॒म॒ । घृ॒तस्य॑ । अ॒स्मिन् । य॒ज्ञे । धा॒र॒या॒म॒ । नमो॑भिः । उप॑ । ब्र॒ह्मा । शृ॒ण॒व॒त् । छ॒स्यमा॑नम् । चतु॑ः-शृङ्गः । अ॒व॒मी॒त् । गौः । ए॒तत्
Word by Word
वयम्we
वयम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नामby name / indeed
नाम:
(अव्ययार्थे)
TypeNoun
Rootनामन् (नपुंसकलिङ्ग-प्रातिपदिक)
प्रforth, openly
प्र:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/निपात)
ब्रवामwe speak / we proclaim
ब्रवाम:
क्रिया
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
घृतस्यof ghee
घृतस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootघृत (नपुंसकलिङ्ग-प्रातिपदिक)
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
अधिकरण
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यज्ञेsacrifice
यज्ञे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootयज्ञ (पुंलिङ्ग-प्रातिपदिक)
धारयामwe hold / we maintain
धारयाम:
क्रिया
TypeVerb
Rootधृ (धातु)
नमोभिःwith reverences
नमोभिः:
करण
TypeNoun
Rootनमस् (नपुंसकलिङ्ग-प्रातिपदिक)
उपnear, towards
उप:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग/निपात)
ब्रह्माthe Brahman-priest
ब्रह्मा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (पुंलिङ्ग-प्रातिपदिक)
शृणवत्may (he) hear
शृणवत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
शस्यमानम्being recited/praised
शस्यमानम्:
कर्म
TypeParticiple
Rootशंस् (धातु)
चतुःशृङ्गःfour-horned
चतुःशृङ्गः:
कर्तृ
TypeAdjective/Noun
Rootचतुर् + शृङ्ग (समास-प्रातिपदिक)
अवमीद्has measured out / has apportioned
अवमीद्:
क्रिया
TypeVerb
Rootअव + मिद् (धातु)
गौःthe cow (symbolic)
गौः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootगो (स्त्रीलिङ्ग-प्रातिपदिक)
एतत्this
एतत्:
कर्म
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
G
Ghṛta (Ghee as sacred essence)B
Brahman (sacred speech-power)G
Gauḥ (the cosmic Cow, riddle-symbol)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes