Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 89

Rishi: As transmitted in the Vājasaneyin school; specific ṛṣi not explicit in the provided excerpt.
Devata: Ghṛta/Ājya; Agni as ‘tongue’; the Devas collectively.
Chandas: Triṣṭubh-like.

समु॒द्रादू॒र्मिर्मधु॑माँ॒२ उदा॑र॒दुपा॒ᳪशुना॒ सम॑मृत॒त्वमा॑नट् । घृ॒तस्य॒ नाम॒ गुह्यं॒ यदस्ति॑ जि॒ह्वा दे॒वाना॑म॒मृत॑स्य॒ नाभि॑:

samudrā́d ū́rmir mádhumān úd ārad upā́ṃśunā sáma amr̥tatvám ānaṭ | ghr̄tásya nā́ma gúhyaṃ yád ásti jihvā́ devā́nām amr̥tásya nā́bhiḥ

സമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് മധുമയമായ ഒരു തരംഗം ഉദിച്ചു; ഉപാംശു (മന്ദസ്വര ഉച്ചാരം) സഹിതം അത് അമൃതത്വത്തെ പ്രാപിച്ചു. ഘൃതത്തിന്റെ ഗുഹ്യനാമം—അത് യഥാർത്ഥത്തിൽ എന്താണോ—ദേവന്മാരുടെ ജിഹ്വ, അമൃതത്തിന്റെ നാഭി.

समु॒द्रात् । ऊ॒र्मिः । मधु॑-मान् । उद् । आ॒र॒त् । उपा॒ᳪशुना॑ । सम् । अ॒मृ॒त॒त्वम् । आ॒न॒ट् । घृ॒तस्य॑ । नाम॑ । गुह्य॑म् । यत् । अस्ति॑ । जि॒ह्वा । दे॒वाना॑म् । अ॒मृत॑स्य । नाभि॑ः

समुद्रात्from the ocean
समुद्रात्:
अपादान
TypeNoun
Rootसमुद्र
ऊर्मिःa wave, surge
ऊर्मिः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootऊर्मि
मधुमान्honeyed, sweet
मधुमान्:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootमधुमत्
उदारत्from the noble/excellent (source)
उदारत्:
अपादान
TypeAdjective
Rootउदार
उपांशुनाsecretly, in a low voice
उपांशुना:
करण
TypeIndeclinable (instrumental-form used adverbially) / Noun-like
Rootउपांशु
सम्together, completely (prefix)
सम्:
TypePreverb
Rootसम्
अमृतत्वम्immortality
अमृतत्वम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअमृतत्व
आनट्reached, attained
आनट्:
TypeVerb
Rootनट् (नट्/नड्) + आ
घृतस्यof ghee
घृतस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootघृत
नामthe name
नाम:
कर्तृ/विशेष्य (वाक्ये नाम-शब्दः ‘नाम’ इति)
TypeNoun
Rootनामन्
गुह्यम्secret, hidden
गुह्यम्:
विशेषण
TypeAdjective
Rootगुह्य
यत्which
यत्:
कर्तृ
TypePronoun (relative)
Rootयद्
अस्तिis
अस्ति:
TypeVerb
Rootअस्
जिह्वाthe tongue
जिह्वा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootजिह्वा
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootदेव
अमृतस्यof immortality / of the nectar
अमृतस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootअमृत
नाभिःthe navel, hub (center)
नाभिः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootनाभि
G
Ghṛta/Ājya
A
Agni
V
Viśve Devāḥ (the Devas collectively)
A
Amṛta