Mantra 37
Rishi: Indra-victory cycle tradition
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable; to be verified)
Samhita Patha (Devanagari)
ब॒ल॒वि॒ज्ञा॒य स्थवि॑र॒: प्रवी॑र॒: सह॑स्वान् वा॒जी सह॑मान उ॒ग्रः । अ॒भिवी॑रो अ॒भिस॑त्वा सहो॒जा जै॑त्रमिन्द्र॒ रथ॒मा ति॑ष्ठ गो॒वित्
Transliteration
balavijñā́ya sthaviráḥ pravī́raḥ sáhasvān vājī́ sáhamāna ugráḥ | abhivī́ro abhisátvā sahojā́ jáitram indra rátham ā́ tíṣṭha govít
Translation
ബലം അറിഞ്ഞവനായി, സ്ഥിരനായി, വീരസമ്പന്നനായി; മഹാബലവാനായി, വാജിജയദായകനായി, ദമനശീലനായി, ഉഗ്രനായി; വീര്യത്തിൽ അഗ്രഗണ്യൻ, ശക്തിയിൽ അഗ്രഗണ്യൻ, സഹോജനായ—ഹേ ഗോവിദ് ഇന്ദ്രാ, ജയരഥത്തിൽ आरोഹണം ചെയ്ക.
Padapatha (Word Analysis)
ब॒ल॒-वि॒ज्ञा॒य । स्थवि॑रः । प्र॒-वी॒रः । सह॑स्वान् । वा॒जी । सह॑मानः । उ॒ग्रः । अ॒भि-वी॑रः । अ॒भि-स॑त्वा । स॒हः-ओ॒जाः । जै॑त्रम् । इन्द्र॑ । रथ॑म् । आ । ति॑ष्ठ । गो॒-विद् ।
Word by Word
बलविज्ञायhaving recognized (his) strength
बलविज्ञाय:
अधिकारण/हेतु (क्रियाविशेषण—पूर्वकर्म/पूर्वक्रिया)
TypeKṛdanta (absolutive/gerund)
Rootबल (प्रातिपदिक) + √ज्ञा (धातु) → विज्ञाय (क्त्वान्त) ; समास/उपपद: बल-
स्थविरःsteadfast, firm
स्थविरः:
कर्तृ (विशेषण—इन्द्रस्य)
TypeAdjective
Rootस्थविर (प्रातिपदिक)
प्रवीरःhaving eminent heroes / very heroic
प्रवीरः:
कर्तृ (विशेषण—इन्द्रस्य)
TypeAdjective
Rootप्रवीर (प्रातिपदिक)
सहस्वान्mighty, powerful
सहस्वान्:
कर्तृ (विशेषण—इन्द्रस्य)
TypeAdjective
Rootसहस्वत् (प्रातिपदिक)
वाजीwinner of prizes; vigorous
वाजी:
कर्तृ (विशेषण—इन्द्रस्य)
TypeNoun/Adjective
Rootवाजिन् (प्रातिपदिक)
सहमानःoverpowering, prevailing
सहमानः:
कर्तृ (विशेषण—इन्द्रस्य)
TypeKṛdanta (present participle)
Root√सह् (धातु) → सहमान (शतृ/शानच् वर्तमान कृदन्त)
उग्रःfierce, formidable
उग्रः:
कर्तृ (विशेषण—इन्द्रस्य)
TypeAdjective
Rootउग्र (प्रातिपदिक)
अभिवीरःsurpassing in heroes; very heroic
अभिवीरः:
कर्तृ (विशेषण—इन्द्रस्य)
TypeAdjective
Rootअभिवीर (प्रातिपदिक)
अभिसत्वाof superior strength/force
अभिसत्वा:
कर्तृ (विशेषण—इन्द्रस्य)
TypeAdjective
Rootअभिसत्व (प्रातिपदिक)
सहोजाःborn of might; might-born
सहोजाः:
कर्तृ (विशेषण—इन्द्रस्य)
TypeAdjective
Rootसहोजस् (प्रातिपदिक)
जैत्रम्victorious, conquering
जैत्रम्:
कर्म (रथम् विशेषयति)
TypeAdjective
Rootजैत्र (प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
रथम्chariot
रथम्:
कर्म (आ-तिष्ठ)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
आunto, onto
आ:
क्रियाविशेषण (दिशा/सम्प्राप्ति)
TypeIndeclinable (preverb)
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
तिष्ठmount; stand; step up
तिष्ठ:
क्रिया (आज्ञा)
TypeVerb
Root√स्था (धातु) — लोट्, परस्मैपद
गोवित्finder/winner of cows
गोवित्:
कर्तृ (विशेषण—इन्द्रस्य)
TypeNoun/Adjective
Rootगोवित् (प्रातिपदिक; गो- + √विद्/वित् ‘finding/obtaining’)
Entities Mentioned
I
IndraRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes