Mantra 26
Rishi: To be confirmed via Vājasaneyī anukramaṇī for VS 12.26.
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (probable; requires verification).
Samhita Patha (Devanagari)
यस्ते॑ अ॒द्य कृ॒णव॑द्भद्रशोचेऽपू॒पं दे॑व घृ॒तव॑न्तमग्ने । प्र तं न॑य प्रत॒रं वस्यो॒ अच्छा॒भि सु॒म्नं दे॒वभ॑क्तं यविष्ठ
Transliteration
yás te adyá kṛṇávad bhadrāśoce ’pū́paṃ deva ghṛtávantam agne | prá táṃ naya prataráṃ vásyo ácchā́bhi súmnaṃ devábhaktam yaviṣṭha ||
Translation
ഹേ അഗ്നേ, ശുഭജ്വാലയുള്ള ദേവനേ! ആരെങ്കിലും ഇന്ന് നിനക്കായി ഘൃതസമ്പന്നമായ അപൂപം (പാകം/കേക്ക്) ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ—ആ ഹവിസ്സിനെ നീ മുന്നോട്ട് നയിച്ച് കൂടുതൽ ഉത്തമവും ശ്രേഷ്ഠവുമായ നിലയിലേക്കെത്തിക്ക; ഹേ യവിഷ്ഠ (ഏറ്റവും യുവ) ദേവാ, ദേവന്മാർക്കായി വിഭജിക്കപ്പെട്ട സുമ്നം (കൃപ/മംഗളം) ഞങ്ങൾക്ക് പ്രാപ്യമാക്കുക.
Padapatha (Word Analysis)
यः । ते । अद्य । कृणवत् । भद्र-शोचे । अपूपम् । देव । घृत-वन्तम् । अग्ने । प्र । तम् । नय । प्र-तरम् । वस्यः । अच्छ । अभि । सुम्नम् । देव-भक्तम् । यविष्ठ
Word by Word
यःwho (he who)
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेfor you / of you
ते:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अद्यtoday, now
अद्य:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
कृणवत्doing, preparing
कृणवत्:
Kartā
TypeParticiple
Rootकृ (धातु) → कृणवत् (वर्तमान-कृदन्त, शतृ)
भद्रशोचेO Agni of auspicious flame/splendour
भद्रशोचे:
Sambodhana
TypeNoun (epithet)
Rootभद्र-शोचि (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास)
अपूपम्a cake (apūpa)
अपूपम्:
Karma
TypeNoun
Rootअपूप (प्रातिपदिक)
देवO god
देव:
Sambodhana
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
घृतवन्तम्rich in ghee, ghee-laden
घृतवन्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootघृतवत् (प्रातिपदिक; -वत्-प्रत्यय)
अग्नेO Agni
अग्ने:
Sambodhana
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
प्रforth, forward
प्र:
—
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
तम्him / that (one)
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नयlead (you lead)
नय:
—
TypeVerb
Rootनी (धातु)
प्रतरम्earlier, more promptly / in the morning
प्रतरम्:
Adhikaraṇa
TypeAdverb/Adjective
Rootप्रतर (तुलनात्मक-प्रातिपदिक; ‘प्र’ + तर) अथवा ‘प्रातरम्’ (अव्यय-रूप)
वस्यःbetter, more excellent
वस्यः:
Karma
TypeAdjective
Rootवसु (प्रातिपदिक) → वस्यस् (तुलनात्मक)
अच्छtowards
अच्छ:
—
TypeIndeclinable
Rootअच्छ (अव्यय/उपसर्गार्थक)
अभिunto, towards
अभि:
—
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
सुम्नम्favour, grace
सुम्नम्:
Karma
TypeNoun
Rootसुम्न (प्रातिपदिक)
देवभक्तम्bestowed by the gods / god-granted
देवभक्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootदेव-भक्त (प्रातिपदिक; तत्पुरुष-समास)
यविष्ठO youngest (most youthful)
यविष्ठ:
Sambodhana
TypeAdjective (epithet)
Rootयुव (प्रातिपदिक) → यविष्ठ (अतिशय/तमप्-प्रत्यय; superlative)
Entities Mentioned
A
AgniV
Viśve Devāḥ (implied by devabhakta)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes