Mantra 78
Rishi: Vājasaneyin tradition (uncertain without anukramaṇī)
Devata: Agni
Chandas: Anuṣṭubh-like (to be confirmed)
Samhita Patha (Devanagari)
दᳪष्ट्रा॑भ्यां म॒लिम्लू॒ञ्जम्भ्यै॒स्तस्क॑राँ२ उ॒त । हनु॑भ्याᳪ स्ते॒नान् भ॑गव॒स्ताँस्त्वं खा॑द॒ सुखा॑दितान्
Transliteration
daṃṣṭrā́bhyāṃ malimlū́ñ jambhyáiḥ táskarān uta | hánubhyāṃ stenā́n bhagavo tā́ṃs tváṃ khā́da su-khā́ditān
Translation
ഹേ ഭഗവൻ (പ്രതാപി) അഗ്നേ! നിന്റെ ദംഷ്ട്രകളാൽ ദുഷ്ടരെ ഭക്ഷിക്ക; നിന്റെ ജംഭങ്ങളാൽ കൊള്ളക്കാരെ; നിന്റെ രണ്ടു ഹനുക്കളാൽ കള്ളരെ—അവരെ എളുപ്പത്തിൽ ഭക്ഷ്യരാക്കി നീ തിന്നുക।
Padapatha (Word Analysis)
दᳪष्ट्रा॑भ्याम् । म॒लिम्लू॒न् । जम्भ्यैः । तस्क॑रान् । उ॒त । हनु॑भ्याम् । स्ते॒नान् । भ॑गवः । तान् । त्वम् । खा॑द । सु-खा॑दितान्
Word by Word
दंष्ट्राभ्याम्with (the) two tusks
दंष्ट्राभ्याम्:
करण
TypeNoun
Rootदंष्ट्रा (प्रातिपदिक)
मलिम्लून्impure ones / filthy (creatures)
मलिम्लून्:
कर्म
TypeNoun
Rootमलिम्लु (प्रातिपदिक)
जम्भ्यैःwith the jaws / grinders
जम्भ्यैः:
करण
TypeNoun
Rootजम्भ्य (प्रातिपदिक)
तस्करान्thieves
तस्करान्:
कर्म
TypeNoun
Rootतस्कर (प्रातिपदिक)
उतand / also
उत:
—
TypeIndeclinable
Rootउत
हनुभ्याम्with (the) two jaws
हनुभ्याम्:
करण
TypeNoun
Rootहनु (प्रातिपदिक)
स्तेनान्robbers
स्तेनान्:
कर्म
TypeNoun
Rootस्तेन (प्रातिपदिक)
भगवःO Blessed one / O Lord
भगवः:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative epithet)
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
तान्those (ones)
तान्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
खादeat! / devour!
खाद:
—
TypeVerb
Rootखाद् (धातु)
सुखादितान्pleasantly eaten / easily devoured
सुखादितान्:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective (past passive participle)
Rootसुख + आ + √अद् → आदित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
A
AgniRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes