Mantra 33
Rishi: Dadhyañc (as named in the mantra)
Devata: Agni
Chandas: Anuṣṭubh (approximate; two pādas with compact epithetic close)
Samhita Patha (Devanagari)
तमु॑ त्वा द॒ध्यङ्ङृषि॑: पु॒त्र ई॑धे॒ अथ॑र्वणः । वृ॑त्र॒हणं॑ पुरन्द॒रम्
Transliteration
tám u tvā dadhyáṅ-ṛ́ṣiḥ putrá ī́dhe átharvaṇaḥ | vṛ́tra-haṇaṃ puram-darám
Translation
ഹേ അഗ്നേ, അഥർവണന്റെ പുത്രനായ ഋഷി ദധ്യങ് നിന്നെ പ്രജ്വലിപ്പിക്കുന്നു—വൃത്രഹൻ, പുരന്ദര (ദുർഗ്ഗഭേദകൻ).
Padapatha (Word Analysis)
तम् । उ । त्वा । दध्यङ्-ऋषिः । पुत्रः । ईधे । अथर्वणः । वृत्र-हणम् । पुरम्-दरम् ।
Word by Word
तम्him
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
उindeed / emphatic particle
उ:
—
TypeIndeclinable
Rootउ (निपात)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दध्यङ्ङृषिःthe sage Dadhyañc
दध्यङ्ङृषिः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदध्यङ् (प्रातिपदिक) + ऋषि (प्रातिपदिक) (समासः: कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः ‘दध्यङ्-ऋषिः’)
पुत्रः(as) a son
पुत्रः:
कर्तृ (दध्यङ्ङृषेः विशेषण/अप्पोज़िशन)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
ईधेkindles / is kindled / is enkindled
ईधे:
—
TypeVerb
Rootइध् (इन्धे/ईधे) ‘प्रदीप्तौ/दीप्तौ’
अथर्वणःof Atharvan
अथर्वणः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootअथर्वन् (प्रातिपदिक)
वृत्रहणम्the slayer of Vṛtra
वृत्रहणम्:
कर्म (तम् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeNoun/Adjective
Rootवृत्रहन् (प्रातिपदिक; ‘वृत्र’ + √हन् ‘हनने’)
पुरन्दरम्the fort-destroyer (Purandara)
पुरन्दरम्:
कर्म (तम् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeNoun/Adjective
Rootपुरन्दर (प्रातिपदिक; ‘पुर्’ + √दॄ/दर् ‘भेदन/विदारण’)
Entities Mentioned
A
AgniD
Dadhyañc (ṛṣi)A
AtharvanRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes