Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 23

Rishi: Yājñavalkya-tradition
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh

आ त्वा॑ जिघर्मि॒ मन॑सा घृ॒तेन॑ प्रतिक्षि॒यन्तं॒ भुव॑नानि॒ विश्वा॑ । पृ॒थुं ति॑र॒श्चा वय॑सा बृ॒हन्तं॒ व्यचि॑ष्ठ॒मन्नै॑ रभ॒सं दृशा॑नम्

ā́ tvā jigharmi mánasā ghṛténa pratikṣiyántaṃ bhúvanāni víśvā | pṛthúṃ tiraścā́ vayásā bृहántaṃ vyáciṣṭham annái rabhásaṃ dṛśā́nam

ഹേ (അഗ്നി), ഞാൻ നിന്നെ മനസ്സുകൊണ്ടും ഘൃതംകൊണ്ടും അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു—സകല ലോകങ്ങളിലും അധിഷ്ഠിതനായി നിലകൊള്ളുന്ന നിന്നെ. നീ വിശാലൻ, തിരശ്ചീനമായി വ്യാപിക്കുന്നവൻ; ബലത്തിൽ മഹാൻ; അത്യന്തം വ്യാപകവും പ്രചണ്ഡവുമായ, അന്നങ്ങളിലൂടെ ദൃശ്യമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നവൻ.

आ । त्वा॑ । जिघर्मि । मन॑सा । घृ॒तेन॑ । प्रति-क्षि॒यन्तम् । भुव॑नानि । विश्वा॑ । पृ॒थुम् । ति॒र॒श्चा । वय॑सा । बृ॒हन्तम् । व्यचि॑ष्ठम् । अन्नैः । रभ॒सम् । दृशा॑नम्

towards, unto
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग)
त्वाyou (as object)
त्वा:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद्
जिघर्मिI anoint/smear
जिघर्मि:
TypeVerb
Rootघृ (घ्राणे/लेपने) → जिघर्मि (द्वि/अभ्यास-रूप)
मनसाwith the mind
मनसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootमनस्
घृतेनwith ghee
घृतेन:
Karaṇa
TypeNoun
Rootघृत
प्रतिक्षियन्तम्dwelling/abiding (in), settling
प्रतिक्षियन्तम्:
Karma
TypeParticiple (Adjective)
Rootप्रति-क्षि (क्षये/निवासे) → क्षियन्त्
भुवनानिworlds, beings/abodes
भुवनानि:
Karma
TypeNoun
Rootभुवन
विश्वाall
विश्वा:
Karma
TypeAdjective
Rootविश्व
पृथुम्broad, wide
पृथुम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपृथु
तिरश्चाcrosswise, extending sideways
तिरश्चा:
Karma
TypeAdjective
Rootतिरश्च् (प्रातिपदिक: तिर्यञ्च्/तिरश्च्)
वयसाwith vigor/strength; with age (maturity)
वयसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootवयस्
बृहन्तम्great, lofty
बृहन्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootबृहन्त्
व्यचिष्ठम्most pervasive, widest-spreading
व्यचिष्ठम्:
Karma
TypeAdjective
Rootव्यचिष्ठ (superlative of व्यचस्/व्यच् ‘pervading, wide-spreading’)
अन्नैःwith foods, with nourishment
अन्नैः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootअन्न
रभसम्impetuous, forceful, swift
रभसम्:
Karma
TypeAdjective
Rootरभस
दृशानम्seeing, visible; beholding
दृशानम्:
Karma
TypeParticiple (Adjective)
Rootदृश् (दर्शन) → दृशान (कानच्/आनच्-प्रत्ययान्त कृदन्त)
A
Agni