Mantra 18

Rishi: Yājñavalkya-tradition (Śukla-Yajurveda school attribution)

Devata: Agni (as the stabiliser and receiver of the placed support)

Chandas: Mixed/prose-yajus (Yajus-formula with embedded archaic cadence)

Samhita Patha (Devanagari)

अग्ने॒ ब्रह्म॑ गृभ्णीष्व ध॒रुण॑मस्य॒न्तरि॑क्षं दृᳪह ब्रह्म॒वनि॑ त्वा क्षत्र॒वनि॑ सजात॒वन्युप॑दधामि॒ भ्रातृ॑व्यस्य ब॒धाय॑ । ध॒र्त्रम॑सि॒ दिवं॑ दृᳪह ब्रह्म॒वनि॑ त्वा क्षत्र॒वनि॑ सजात॒वन्युप॑दधामि॒ भ्रातृ॑व्यस्य ब॒धाय॑ । विश्वा॑भ्य॒स्त्वाशा॑भ्य॒ उप॑दधामि॒ चित॑ स्थोर्ध्व॒चितो॒ भृगू॑णा॒मङ्गि॑रसां॒ तप॑सा तप्यध्वम्

Transliteration

ágnē bráhma gṛbhṇīṣva dharuṇám asy ántárikṣaṃ dṛṃha brahmá-vani tvā kṣatrá-vani sa-jātá-vany ùpa dadhāmi bhrā́tṛvyasya badhā́ya | dhártram asi dívaṃ dṛṃha brahmá-vani tvā kṣatrá-vani sa-jātá-vany ùpa dadhāmi bhrā́tṛvyasya badhā́ya | víśvābhyas tvā́śābhyá ùpa dadhāmi cit sthordhvácito bhṛgūṇām áṅgirasāṃ tápasā tapyadhvam

Translation

ഹേ അഗ്നേ, ബ്രഹ്മം (പവിത്ര തേജസ്) ഗ്രഹിക്ക; നീ ആധാരമാണ്—അന്തരിക്ഷത്തെ ദൃഢമാക്കുക. ബ്രഹ്മവനി, ക്ഷത്രവനി, സജാതവനി (സ്വജനാധാരത്തെ ജയിക്കുന്നവൻ) എന്ന നിലയിൽ ഞാൻ നിന്നെ പ്രതിസ്പർധി (ഭ്രാതൃവ്യ)യുടെ വധത്തിനായി സ്ഥാപിക്കുന്നു. നീ ധാർത്രമാണ്—ദിവത്തെ ദൃഢമാക്കുക. ബ്രഹ്മവനി, ക്ഷത്രവനി, സജാതവനി എന്ന നിലയിൽ ഞാൻ നിന്നെ ഭ്രാതൃവ്യയുടെ വധത്തിനായി സ്ഥാപിക്കുന്നു. എല്ലാ ദിശകളിൽ നിന്നുമാണ് ഞാൻ നിന്നെ സ്ഥാപിക്കുന്നത്. നിങ്ങൾ ചിത് (ചേതന) ആകുന്നു; ഭൃഗുക്കളുടെയും അങ്ഗിരസുകളുടെയും ഊർധ്വചിത് (ഉന്നതചേതന) ആകുന്നു; തപസാൽ തപസ്സു ചെയ്യുവിൻ.

Padapatha (Word Analysis)

अग्ने । ब्रह्म । गृभ्णीष्व । धरुणम् । असि । अन्तरिक्षम् । दृंह । ब्रह्म-वनि । त्वा । क्षत्र-वनि । स-जात-वनि । उप-दधामि । भ्रातृव्यस्य । बधाय । धर्त्रम् । असि । दिवम् । दृंह । ब्रह्म-वनि । त्वा । क्षत्र-वनि । स-जात-वनि । उप-दधामि । भ्रातृव्यस्य । बधाय । विश्वाभ्यः । त्वा । आशाभ्यः । उप-दधामि । चित् । स्थ । ऊर्ध्व-चितः । भृगूणाम् । अङ्गिरसाम् । तपसा । तप्यध्वम्

Entities Mentioned

• Agni
• Brahman (as brahma-varchas)
• Kṣatra (as kṣatra-varchas)
• Bhṛgus
• Aṅgirases