रुद्रस्य परमात्मत्वे ब्रह्मपुत्रत्वादिसंशयप्रश्नः — Questions on Rudra’s Supremacy and His ‘Sonship’ to Brahmā

Verse 1

ऋषय ऊचुः । भवता कथिता सृष्टिर्भवस्य परमात्मनः । चतुर्मुखमुखात्तस्य संशयो नः प्रजायते

ഋഷികൾ പറഞ്ഞു—ഭവനായ പരമാത്മാവിന്റെ സൃഷ്ടിയെ നിങ്ങൾ വിവരിച്ചു. അത് ചതുര്മുഖൻ (ബ്രഹ്മാവ്)ന്റെ മുഖത്തിൽ നിന്നു പ്രസ്ഫുടിച്ചതാകയാൽ, അതിനെക്കുറിച്ച് ഞങ്ങൾക്ക് യാതൊരു സംശയവും ജനിക്കുന്നില്ല।

Verse 2

देवश्रेष्ठो विरूपाक्षो दीप्तश्शूलधरो हरः । कालात्मा भगवान् रुद्रः कपर्दी नीललोहितः

ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ വിരൂപാക്ഷൻ; ദീപ്തമായ ത്രിശൂലം ധരിക്കുന്ന ഹരൻ. കാലസ്വരൂപനായ ഭഗവാൻ രുദ്രൻ, ജടാധാരി കപർദി, നീല-ലോഹിത വർണ്ണധാരി.

Verse 3

सब्रह्मकमिमं लोकं सविष्णुमपि पावकम् । यः संहरति संक्रुद्धो युगांते समुपस्थिते

യുഗാന്തത്തിൽ പ്രളയകാലം സമുപസ്ഥിതമായാൽ, അദ്ദേഹം സംക്രുദ്ധനായി സംഹാരധർമ്മത്തിൽ ഈ സമസ്ത ലോകത്തെ—ബ്രഹ്മാവോടും, വിഷ്ണുവോടും, പാവക (അഗ്നി)യോടും കൂടി—സംഹരിക്കുന്നു.

Verse 4

यस्य ब्रह्मा च विष्णुश्च प्रणामं कुरुतो भयात् । लोकसंकोचकस्यास्य यस्य तौ वशवर्तिनौ

അവന്റെ ഭയത്താൽ ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും പ്രണാമം ചെയ്യുന്നു. ലോകങ്ങളെ സംകോചിപ്പിച്ച് (ഒതുക്കി) പിന്‍വലിക്കുന്നവൻ അവൻ; ആ ഇരുവരും അവന്റെ അധീനരാണ്.

Verse 5

यो ऽयं देवः स्वकादंगाद्ब्रह्मविष्णू पुरासृजत् । स एव हि तयोर्नित्यं योगक्षेमकरः प्रभुः

ഇവൻ തന്നെയാണ് പുരാതനകാലത്ത് തന്റെ തന്നെ അംഗത്തിൽ നിന്ന് ബ്രഹ്മാവിനെയും വിഷ്ണുവിനെയും സൃഷ്ടിച്ചത്. അവൻ തന്നെയാണ് പ്രഭു; നിത്യവും അവരുടെ യോഗക്ഷേമം നടത്തുന്നു—ലഭ്യതയും സംരക്ഷണവും നൽകുന്നു.

Verse 6

स कथं भगवान् रुद्र आदिदेवः पुरातनः । पुत्रत्वमगमच्छंभुर्ब्रह्मणो ऽव्यक्तजन्मनः

അപ്പോൾ ആദിദേവനും പുരാതന ഭഗവാനുമായ രുദ്രൻ—ശംഭു—അവ്യക്തവും അഗോചരവുമായ ജന്മമുള്ള ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രത്വം എങ്ങനെ സ്വീകരിച്ചു?

Verse 7

प्रजापतिश्च विष्णुश्च रुद्रस्यैतौ परस्परम् । सृष्टौ परस्परस्यांगादिति प्रागपि शुश्रुम

മുമ്പും ഞങ്ങൾ ശ്രവിച്ചിട്ടുണ്ട്—പ്രജാപതി (ബ്രഹ്മാവ്)യും വിഷ്ണുവും, രുദ്രസംബന്ധത്തിൽ, സൃഷ്ടിയിൽ പരസ്പരത്തിന്റെ അവയവങ്ങളിൽ നിന്നു പരസ്പരാശ്രയമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു എന്നു.

Verse 8

कथं पुनरशेषाणां भूतानां हेतुभूतयोः । गुणप्रधानभावेन प्रादुर्भावः परस्परात्

വീണ്ടും എങ്ങനെ—ഒന്നും ശേഷിക്കാതെ—സകലഭൂതങ്ങളും രണ്ടു കാരണതത്ത്വങ്ങളിൽ നിന്ന്, ഗുണവും പ്രധാനം പരസ്പരം പ്രാധാന്യമെടുക്കുന്ന ഭാവത്തിലൂടെ, പരസ്പരത്തിൽ നിന്ന് ഉദ്ഭവിക്കുന്നു?

Verse 9

नापृष्टं भवता किंचिन्नाश्रुतं च कथंचन । भगवच्छिष्यभूतेन भवता सकलं स्मृतम्

നിങ്ങൾ ഒന്നും ചോദിക്കാതെ വിട്ടിട്ടില്ല; യാതൊരു വിധത്തിലും ഒന്നും കേൾക്കാതെ ശേഷിച്ചില്ല. ഭഗവാന്റെ യഥാർത്ഥ ശിഷ്യനായതിനാൽ നിങ്ങൾ എല്ലാം സമ്പൂർണ്ണമായി സ്മരിച്ചിരിക്കുന്നു.

Verse 10

तत्त्वं वद यथा ब्रह्मा मुनीनामवदद्विभुः । वयं श्रद्धालवस्तात श्रोतुमीश्वरसद्यशः

ഹേ താത, സർവ്വവ്യാപിയായ ബ്രഹ്മാവ് മുനിമാർക്ക് പറഞ്ഞതുപോലെ ആ തത്ത്വം നിങ്ങൾ പറയുക. ഞങ്ങൾ ശ്രദ്ധാലുക്കൾ; ഇപ്പോഴേ ഈശ്വരന്റെ യശസ്സുകഥ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

Verse 11

वायुरुवाच । स्थाने पृष्टमिदं विप्रा भवद्भिः प्रश्नकोविदैः । इदमेव पुरा पृष्टो मम प्राह पितामहः

വായു പറഞ്ഞു—ഹേ വിപ്രന്മാരേ, ചോദ്യം ചെയ്യുന്നതിൽ നിപുണരായ നിങ്ങൾ ഇത് യഥാസ്ഥാനമായി ചോദിച്ചു. ഇതേ വിഷയം മുമ്പ് എന്നോടും ചോദിച്ചിരുന്നു; അപ്പോൾ പിതാമഹൻ (ബ്രഹ്മാവ്) എനിക്ക് വിശദീകരിച്ചു.

Verse 12

तदहं सम्प्रवक्ष्यामि यथा रुद्रसमुद्भवः । यथा च पुनरुत्पत्तिर्ब्रह्मविष्ण्वोः परस्परम्

അതുകൊണ്ട് ഇപ്പോൾ ഞാൻ രുദ്രൻ എങ്ങനെ പ്രാദുർഭവിച്ചു എന്നു വിശദീകരിക്കും; കൂടാതെ ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും പരസ്പരബന്ധത്തിൽ വീണ്ടും എങ്ങനെ ഉദ്ഭവിക്കുന്നു എന്നും പറയും।

Verse 13

त्रयस्ते कारणात्मानो जतास्साक्षान्महेश्वरात् । चराचरस्य विश्वस्य सर्गस्थित्यंतहेतवः

മഹേശ്വരനിൽ നിന്നുതന്നെ പ്രത്യക്ഷമായി മൂന്നു കാരണതത്ത്വങ്ങൾ ഉദ്ഭവിച്ചു. അവ ചല-അചലമായ സർവ്വവിശ്വത്തിന്റെ സൃഷ്ടി, സ്ഥിതി, ലയങ്ങൾക്ക് ഹേതുവായി നിന്നു.

Verse 14

परमैश्वर्यसंयुक्ताः परमेश्वरभाविताः । तच्छक्त्याधिष्ठिता नित्यं तत्कार्यकरणक्षमाः

അവർ പരമ ഐശ്വര്യത്തോടെ യുക്തരും പരമേശ്വരഭാവത്തിൽ ഭാവിതരുമായിരുന്നു. അവന്റെ ശക്തിയാൽ നിത്യമായി അധിഷ്ഠിതരായി, അവന്റെ പ്രവർത്തികൾ നിർവഹിക്കാൻ സമർത്ഥരായി നിന്നു.

Verse 15

पित्रा नियमिताः पूर्वं त्रयोपि त्रिषु कर्मसु । ब्रह्मा सर्गे हरिस्त्राणे रुद्रः संहरणे तथा

മുമ്പ് പിതാവ് ആ മൂന്നുപേരെയും മൂന്നു കര്‍മങ്ങളില്‍ നിയമിച്ചു—സൃഷ്ടിയില്‍ ബ്രഹ്മാവ്, രക്ഷയില്‍ ഹരി, സംഹാരത്തില്‍ രുദ്രന്‍ എന്നും.

Verse 16

तथाप्यन्योन्यमात्सर्यादन्योन्यातिशयाशिनः । तपसा तोषयित्वा स्वं पितरं परमेश्वरम्

എങ്കിലും പരസ്പര അസൂയയും ഒരുവൻ മറ്റെയാളെ മറികടക്കണമെന്ന ആഗ്രഹവും കൊണ്ട് അവർ തപസ്സു ചെയ്ത് തങ്ങളുടെ പിതാവായ പരമേശ്വരനെ പ്രസാദിപ്പിച്ചു.

Verse 17

लब्ध्वा सर्वात्मना तस्य प्रसादात्परमेष्ठिनः । ब्रह्मनारायणौ पूर्वं रुद्रः कल्पान्तरे ऽसृजत्

ആ പരമേഷ്ഠി പ്രഭുവിന്റെ പ്രസാദം സർവ്വാത്മനാ ലഭിച്ച റുദ്രൻ, മുൻ ഒരു കല്പാന്തത്തിൽ ബ്രഹ്മാവിനെയും നാരായണനെയും സൃഷ്ടിച്ചു.

Verse 18

कल्पान्तरे पुनर्ब्रह्मा रुद्रविष्णू जगन्मयः । विष्णुश्च भगवान्रुद्रं ब्रह्माणमसृजत्पुनः

കല്പാന്തത്തിൽ ബ്രഹ്മാവ് വീണ്ടും പ്രത്യക്ഷനാകുന്നു; റുദ്രനും വിഷ്ണുവും ജഗന്മയരായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഭഗവാൻ വിഷ്ണു വീണ്ടും റുദ്രനെയും ബ്രഹ്മാവിനെയും പ്രकटപ്പെടുത്തി.

Verse 19

नारायणं पुनर्ब्रह्मा ब्रह्माणमसृजत्पुनः । एवं कल्पेषु कल्पेषु ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः

ബ്രഹ്മാവ് വീണ്ടും വീണ്ടും നാരായണനെ പ്രकटപ്പെടുത്തുന്നു; നാരായണനും വീണ്ടും വീണ്ടും ബ്രഹ്മാവിനെ പ്രकटപ്പെടുത്തുന്നു. ഇങ്ങനെ കല്പം കല്പമായി ബ്രഹ്മ-വിഷ്ണു-മഹേശ്വരന്മാർ പുനഃപുനഃ പ്രത്യക്ഷരാകുന്നു.

Verse 20

परस्परेण जायंते परस्परहितैषिणः । तत्तत्कल्पान्तवृत्तान्तमधिकृत्य महर्षिभिः

അവർ പരസ്പരം ജനിക്കുന്നു; പരസ്പരഹിതം ആഗ്രഹിക്കുന്നവരാണ്. ഇങ്ങനെ വിവിധ കല്പാന്തവൃത്താന്തങ്ങളെ ആധാരമാക്കി മഹർഷിമാർ ഈ കഥകൾ ഉപദേശിച്ചു.

Verse 21

प्रभावः कथ्यते तेषां परस्परसमुद्भवात् । शृणु तेषां कथां चित्रां पुण्यां पापप्रमोचिनीम्

അവരുടെ പ്രഭാവം പരസ്പരസമുദ്ഭവത്തിൽ നിന്നാണ് ഉദ്ഭവിച്ചതെന്ന് പറയുന്നു. അവരുടെ അത്ഭുതകരമായ, പുണ്യമായ, പാപമോചിനിയായ കഥ കേൾക്കുക.

Verse 22

कल्पे तत्पुरुषे वृत्तां ब्रह्मणः परमेष्ठिनः । पुरा नारायणो नाम कल्पे वै मेघवाहने

തത്പുരുഷ കൽപ്പത്തിൽ പരമേഷ്ഠി ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുരാതന വൃത്താന്തം പറയപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ മേഘവാഹന കൽപ്പത്തിൽ പൂർവ്വം ‘നാരായണൻ’ എന്ന പേരുള്ള ഒരാൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.

Verse 23

दिव्यं वर्षसहस्रं तु मेघो भूत्वावहद्धराम् । तस्य भावं समालक्ष्य विष्णोर्विश्वजगद्गुरुः

ദിവ്യമായ ആയിരം വർഷം അവൻ മേഘമായി ഭൂമിയിൽ മഴ പെയ്തു. അവന്റെ ആ ഭാവവും നിലയും കണ്ട വിശ്വജഗദ്ഗുരു അതിനെ വിഷ്ണുവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതായി ഗ്രഹിച്ചു.

Verse 24

सर्वस्सर्वात्मभावेन प्रददौ शक्तिमव्ययाम् । शक्तिं लब्ध्वा तु सर्वात्मा शिवात्सर्वेश्वरात्तदा

അപ്പോൾ സർവ്വവ്യാപിയായ പ്രഭു സർവ്വാത്മഭാവത്തിൽ നിലകൊണ്ട് അവ്യയമായ ശക്തി ദാനം ചെയ്തു. സർവ്വേശ്വരനായ ശിവനിൽ നിന്ന് ആ ശക്തി ലഭിച്ചതോടെ സർവ്വഭൂതങ്ങളുടെ അന്തരാത്മാവ് ശക്തിമാനായി.

Verse 25

ससर्ज भगावन् विष्णुर्विश्वं विश्वसृजा सह । विष्णोस्तद्वैभवं दृष्ट्वा सृष्टस्तेन पितामहः

ഭഗവാൻ വിഷ്ണു വിശ്വസൃഷ്ടി-തത്ത്വത്തോടൊപ്പം ചേർന്ന് ഈ വിശ്വം സൃഷ്ടിച്ചു. വിഷ്ണുവിന്റെ ആ വൈഭവം കണ്ട പിതാമഹൻ ബ്രഹ്മാവും അവനാൽ തന്നേ പ്രസ്ഫുടിതനായി.

Verse 26

आवयोरधिकश्चास्ति स रुद्रो नात्र संशयः । तस्य देवाधिदेवस्य प्रसादात्परमेष्ठिनः

ഞങ്ങളിരുവരിലും യഥാർത്ഥത്തിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ രുദ്രനേ—ഇതിൽ സംശയമില്ല. ദേവാധിദേവനായ പരമേശ്വരന്റെ പ്രസാദത്താൽ ഈ സത്യം ഉറപ്പാകുന്നു।

Verse 27

स्रष्टा त्वं भगवानाद्यः पालकः परमार्थतः । अहं च तपसाराध्य रुद्रं त्रिदशनायकम्

ഹേ ആദ്യ ഭഗവാൻ! നീയേ യഥാർത്ഥത്തിൽ സ്രഷ്ടാവും പാലകനുമാണ്. ഞാൻ തപസ്സിലൂടെ ത്രിദശനാഥനായ രുദ്രനെ ആരാധിക്കുന്നു।

Verse 28

त्वया सह जगत्सर्वं स्रक्ष्याम्यत्र न संशयः । एवं विष्णुमुपालभ्य भगवानब्जसम्भवः

നിനക്കൊപ്പം ഞാൻ ഈ സർവ്വജഗത്തും സൃഷ്ടിക്കും—ഇതിൽ സംശയമില്ല. ഇങ്ങനെ വിഷ്ണുവിനെ അഭിസംബോധന ചെയ്ത് പദ്മജനായ ഭഗവാൻ (ബ്രഹ്മാ) പറഞ്ഞു।

Verse 29

एवं विज्ञापयामास तपसा प्राप्य शंकरम् । भगवन् देवदेवेश विश्वेश्वर महेश्वर

തപസ്സിലൂടെ ശങ്കരനെ പ്രാപിച്ച് അദ്ദേഹം ഇങ്ങനെ അപേക്ഷിച്ചു—“ഹേ ഭഗവാൻ! ദേവദേവേശ, വിശ്വേശ്വര, മഹേശ്വര!”

Verse 30

तव वामांगजो विष्णुर्दक्षिणांगभवो ह्यहम् । मया सह जगत्सर्वं तथाप्यसृजदच्युतः

വിഷ്ണു നിന്റെ വാമഭാഗത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ചു; ഞാൻ നിന്റെ ദക്ഷിണഭാഗത്തിൽ നിന്നു ഉദ്ഭവിച്ചു. എങ്കിലും അച്യുതൻ എന്നോടൊപ്പം ചേർന്ന് സർവ്വജഗത്തും സൃഷ്ടിച്ചു।

Verse 31

स मत्सरादुपालब्धस्त्वदाश्रयबलान्मया । मद्भावान्नाधिकस्तेति भावस्त्वयि महेश्वरे

അസൂയകൊണ്ട് ഞാൻ നിന്റെ ആശ്രയബലത്തെ ആശ്രയിച്ച് അവനെ ശാസിച്ചു; എന്നാൽ അവൻ എന്നോടുള്ള പൂർണ്ണ ഭാവഭക്തിയിൽ നിമഗ്നനായതിനാൽ, അവന്റെ ഉറച്ച വിശ്വാസം ഇതായിരുന്നു— “ഹേ മഹേശ്വരാ, നിന്നേക്കാൾ ഉയർന്നവൻ ആരുമില്ല।”

Verse 32

त्वत्त एव समुत्पत्तिरावयोस्सदृशी यतः । तस्य भक्त्या यथापूर्वं प्रसादं कृतवानसि

ഞങ്ങളിരുവരുടെയും ഉത്ഭവം സത്യത്തിൽ നിനക്കിൽ നിന്നുതന്നെയാകയാൽ അത് ഒരുപോലെയാണ്; അതിനാൽ അവന്റെ ഭക്തിയാൽ, മുമ്പുപോലെ, നീ അവനിൽ പ്രസാദകൃപ ചൊരിഞ്ഞിരിക്കുന്നു।

Verse 33

तथा ममापि तत्सर्वं दातुमर्हसि शंकर । इति विज्ञापितस्तेन भगवान् भगनेत्रहा

“അതുപോലെ, ഹേ ശങ്കരാ, അതെല്ലാം എനിക്കും ദാനം ചെയ്യേണ്ടതാകുന്നു” എന്ന് അവൻ അപേക്ഷിച്ചപ്പോൾ, ഭഗനേത്രഹാ എന്ന ഭഗവാൻ (ഭഗന്റെ കണ്ണ് നശിപ്പിച്ചവൻ) ആ അപേക്ഷ കേട്ടു।

Verse 34

न्यायेन वै ददौ सर्वं तस्यापि स घृणानिधिः । लब्ध्वैवमीश्वरादेव ब्रह्मा सर्वात्मतां क्षणात्

ധർമ്മപ്രകാരം ആ കരുണാനിധി അവനെയും എല്ലാം ദാനം ചെയ്തു; ഇങ്ങനെ ഈശ്വരനിൽ നിന്നുള്ള പ്രസാദം മാത്രം ലഭിച്ച് ബ്രഹ്മാവ് ക്ഷണത്തിൽ സർവാത്മഭാവം പ്രാപിച്ചു।

Verse 35

त्वरमाणोथ संगम्य ददर्श पुरुषोत्तमम् । क्षीरार्णवालये शुभ्रे विमाने सूर्यसंनिभे

വേഗത്തിൽ ചെന്നു അവൻ ക്ഷീരസമുദ്രത്തിന്റെ ശുഭ്രധാമത്തിൽ, സൂര്യസമാന ദീപ്തിയുള്ള മംഗളവിമാനത്തിൽ ആസീനനായ പുരുഷോത്തമനെ ദർശിച്ചു।

Verse 36

हेमरत्नान्विते दिव्ये मनसा तेन निर्मिते । अनंतभोगशय्यायां शयानं पंकजेक्षणम्

സ്വർണ്ണരത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട, മനോബലത്തിൽ നിർമ്മിതമായ ദിവ്യശയ്യയിൽ അനന്തനാഗത്തിന്റെ ബഹുവളയ ശയ്യയിൽ ശയിക്കുന്ന പദ്മനേത്രനായ പ്രഭുവിനെ അവൻ ദർശിച്ചു।

Verse 37

चतुर्भुजमुदारांगं सर्वाभरणभूषितम् । शंखचक्रधरं सौम्यं चन्द्रबिंबसमाननम्

അവൻ ചതുര്ഭുജൻ, ഉദാരാംഗൻ, സർവ്വാഭരണങ്ങളാൽ ഭൂഷിതൻ; ശംഖചക്രധാരി, സൗമ്യസ്വഭാവൻ, ചന്ദ്രബിംബസമാന മുഖമുള്ളവൻ।

Verse 38

श्रीवत्सवक्षसं देवं प्रसन्नमधुरस्मितम् । धरामृदुकरांभोजस्पर्शरक्तपदांबुजम्

ശ്രീവത്സചിഹ്നിത വക്ഷസ്ഥലമുള്ള ദേവനെ അവർ ദർശിച്ചു—പ്രസന്നമായ മധുരസ്മിതം നിറഞ്ഞവൻ; ഭൂമിയുടെ മൃദുലമായ പദ്മസദൃശ കരസ്പർശത്തിൽ അവന്റെ പദ്മപാദങ്ങൾ രക്തിമമായി തിളങ്ങി।

Verse 39

क्षीरार्णवामृतमिव शयानं योगनिद्रया । तमसा कालरुद्राख्यं रजसा कनकांडजम्

അവൻ യോഗനിദ്രയിൽ ക്ഷീരസമുദ്രത്തിലെ അമൃതംപോലെ ശയിച്ചു. തമോഗുണത്തിൽ അവൻ കാലരുദ്രനായി, രജോഗുണത്തിൽ സ്വർണ്ണാണ്ഡജനായ (ഹിരണ്യഗർഭൻ) ആയി അറിയപ്പെട്ടു।

Verse 40

सत्त्वेन सर्वगं विष्णुं निर्गुणत्वे महेश्वरम् । तं दृष्ट्वा पुरुषं ब्रह्मा प्रगल्भमिदमब्रवीत्

സത്ത്വഗുണത്തിലൂടെ അവൻ സർവ്വവ്യാപിയായ വിഷ്ണുതത്ത്വത്തെ ഗ്രഹിച്ചു, നിർഗുണസ്വഭാവത്തിൽ മഹേശ്വരനെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു. ആ പരമപുരുഷനെ കണ്ട ബ്രഹ്മാവ് ധൈര്യത്തോടെ ഈ വചനങ്ങൾ പറഞ്ഞു।

Verse 41

ग्रसामि त्वामहं विष्णो त्वमात्मानं यथा पुरा । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा प्रतिबुद्ध्य पितामहम्

ഹേ വിഷ്ണുവേ! നീ മുമ്പ് നിന്റെ സ്വാത്മാവിനെ തന്നേ ഗ്രസിച്ചതുപോലെ, ഞാൻ നിന്നെയും ഗ്രസിക്കും. അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് പിതാമഹൻ ബ്രഹ്മാവ് സത്യത്തിൽ പ്രബുദ്ധനായി.

Verse 42

उदैक्षत महाबाहुस्स्मितमीषच्चकार च । तस्मिन्नवसरे विष्णुर्ग्रस्तस्तेन महात्मना

മഹാബാഹു അവൻ നോക്കി, അല്പം പുഞ്ചിരി ചൊരിഞ്ഞു. അതേ നിമിഷം ആ മഹാത്മാവ് വിഷ്ണുവിനെ ഗ്രസിച്ച് അധീനനാക്കി.

Verse 43

सृष्टश्च ब्रह्मणा सद्यो भ्रुवोर्मध्यादयत्नतः । तस्मिन्नवसरे साक्षाद्भगवानिन्दुभूषणः

ബ്രഹ്മാവ് ഭ്രൂമധ്യത്തിൽ നിന്ന് പ്രയാസമില്ലാതെ ഉടൻ അവനെ സൃഷ്ടിച്ചു. അതേ സമയത്ത് ചന്ദ്രഭൂഷണനായ ഭഗവാൻ ശിവൻ സാക്ഷാൽ പ്രത്യക്ഷനായി.

Verse 44

शक्तिं तयोरपि द्रष्टुमरूपो रूपमास्थितः । प्रसादमतुलं कर्तुं पुरा दत्तवरस्तयोः

അവരിരുവരും തന്റെ ശക്തി ദർശിക്കേണ്ടതിന് അരൂപനായ ഭഗവാൻ രൂപം സ്വീകരിച്ചു. അതുല്യപ്രസാദം നൽകാൻ, മുമ്പ് വരങ്ങൾ നൽകിയവൻ ഇങ്ങനെ പ്രത്യക്ഷനായി.

Verse 45

आगच्छत्तत्र यत्रेमौ ब्रह्मनारायणौ स्थितौ । अथ तुष्टुवतुर्देवं प्रीतौ भीतौ च कौतुकात्

ബ്രഹ്മനും നാരായണനും നിന്നിരുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് അവൻ എത്തി. പിന്നെ അത്ഭുതം മൂലം—ഒരേസമയം പ്രീതിയും ഭയഭക്തിയും നിറഞ്ഞ്—അവർ ആ ദേവനെ സ്തുതിച്ചു.

Verse 46

प्रणेमतुश्च बहुशो बहुमानेन दूरतः । भवोपि भगवानेतावनुगृह्य पिनाकधृक्

അവർ ദൂരത്തുനിന്നുതന്നെ മഹാഭക്തിയോടും ആദരവോടും കൂടി പലവട്ടം നമസ്കരിച്ചു. അപ്പോൾ പിനാകധാരിയായ ഭഗവാൻ ഭവൻ (ശിവൻ) കരുണചെയ്ത് അവർക്കു അനുഗ്രഹം നൽകി.

Verse 47

सादरं पश्यतोरेव तयोरंतरधीयत

അവർ ഇരുവരും ഭക്തിപൂർവ്വം നോക്കി നിൽക്കുമ്പോഴേക്കും ഭഗവാൻ ശിവൻ അവരുടെ ദൃഷ്ടിയിൽ നിന്ന് അന്തർധാനം ചെയ്തു।