शङ्खचूडवधकथनम् / The Account of Śaṅkhacūḍa’s Slaying

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । अथान्यच्छंभुचरितं प्रेमतः शृणु वै मुने । यस्य श्रवणमात्रेण शिवभक्तिर्दृढा भवेत्

സനത്കുമാരൻ പറഞ്ഞു—ഹേ മുനേ! ഇനി പ്രേമത്തോടെ ശംഭുവിന്റെ മറ്റൊരു പുണ്യചരിതം ശ്രവിക്കൂ; അതിന്റെ ശ്രവണമാത്രം കൊണ്ടുതന്നെ ശിവഭക്തി ദൃഢവും അചഞ്ചലവും ആകുന്നു.

Verse 2

शंखचूडाभिधो वीरो दानवो देवकंटकः । यथा शिवेन निहतो रणमूर्ध्नि त्रिशूलतः

ശംഖചൂഡൻ എന്ന പേരുള്ള ആ വീര ദാനവൻ, ദേവന്മാർക്ക് കണ്ഠകമായ ഉപദ്രവകൻ—യുദ്ധഭൂമിയുടെ ശിരോഭാഗത്ത് ശിവന്റെ ത്രിശൂലാഘാതത്തിൽ എങ്ങനെ നിഹതനായെന്നത്.

Verse 3

तच्छंभुचरितं दिव्यं पवित्रं पापनाशनम् । शृणु व्यास सुसंप्रीत्या वच्मि सुस्नेहतस्तव

ഹേ വ്യാസാ! ദിവ്യവും പവിത്രവും പാപനാശകവുമായ ആ ശംഭുചരിതം പരമാനന്ദത്തോടെ ശ്രവിക്കൂ; നിന്നോടുള്ള സ്നേഹത്താൽ ഞാൻ അതു വിവరిచ് പറയുന്നു.

Verse 4

मरीचेस्तनयो धातुः पुत्रो यः कश्यपो मुनिः । स धर्मिष्ठस्सृष्टिकर्त्ता विध्याज्ञप्तः प्रजापतिः

മരീചിയുടെ പുത്രൻ ധാതാ; അവന്റെ പുത്രൻ മുനി കശ്യപൻ. ആ കശ്യപൻ പരമധർമ്മിഷ്ഠൻ; ബ്രഹ്മാവിന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം സൃഷ്ടികാര്യത്തിൽ നിയുക്തനായ പ്രജാപതിയായി.

Verse 5

दक्षः प्रीत्या ददौ तस्मै निजकन्यास्त्रयोदश । तासां प्रसूतिः प्रसभं न कथ्या बहुविस्तृताः

ദക്ഷൻ പ്രീതിയോടെ അവനു തന്റെ പതിമൂന്ന് പുത്രിമാരെ നൽകി. അവരിൽ നിന്നുള്ള സന്തതി അത്യന്തം വിപുലമാണ്; അതിനെ മുഴുവനായി വിവരിക്കാൻ കഴിയില്ല.

Verse 6

यत्र देवादिनिखिलं चराचरमभूज्जगत् । विस्तरात्तत्प्रवक्तुं च कः क्षमोऽस्ति त्रिलोकके

ദേവാദികളോടുകൂടി സമസ്ത ചരാചരജഗത്തും ഏതിനകത്ത് ഉദ്ഭവിച്ചുവോ—ആ തത്ത്വത്തെ വിപുലമായി വർണ്ണിക്കാൻ ത്രിലോകങ്ങളിൽ ആര് സമർത്ഥൻ?

Verse 7

प्रस्तुतं शृणु वृत्तांतं शंभुलीलान्वितं च यत् । तदेव कथयाम्यद्य शृणु भक्तिप्र वर्द्धनम्

ഇപ്പോൾ പ്രസക്തമായ വൃത്താന്തം കേൾക്കുക; അത് ശംഭുവിന്റെ ലീലകളാൽ സമന്വിതമാണ്. അതേ കഥ തന്നെയാണ് ഇന്ന് ഞാൻ പറയുന്നത്—കേൾക്കുക, ഇത് ഭക്തി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.

Verse 8

तासु कश्यपत्नीषु दनुस्त्वेका वरांगना । महारूपवती साध्वी पतिसौभाग्यवर्द्धिता

കശ്യപന്റെ ആ ഭാര്യമാരിൽ ദനു മാത്രമേ ശ്രേഷ്ഠയായ വരാംഗനയായിരുന്നുള്ളൂ; മഹാരൂപവതി, സാധ്വി, ഭർത്താവിന്റെ സൗഭാഗ്യം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നവൾ.

Verse 9

आसंस्तस्या दनोः पुत्रा बहवो बलवत्तराः । तेषां नामानि नोच्यंते विस्तारभयतो मुने

ഹേ മുനേ, ദനുവിന് അനേകം പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു, അത്യന്തം ബലവാന്മാർ. വിവരണം അതിവ്യാപിക്കുമെന്ന ഭയത്താൽ അവരുടെ നാമങ്ങൾ ഇവിടെ പറയുന്നില്ല.

Verse 10

तेष्वेको विप्रचित्तिस्तु महाबलपराक्रमः । तत्पुत्रो धार्मिको दंभो विष्णुभक्तो जितेन्द्रियः

അവരിൽ ഒരാൾ വിപ്രചിത്തി—മഹാബലവും മഹാപരാക്രമവും ഉള്ളവൻ. അവന്റെ പുത്രൻ ദംഭൻ ധാർമ്മികൻ, വിഷ്ണുഭക്തൻ, ജിതേന്ദ്രിയൻ ആയിരുന്നു।

Verse 11

नासीत्तत्तनयो वीरस्ततश्चिंतापरोऽभवत् । शुक्राचार्यं गुरुं कृत्वा कृष्णमंत्रमवाप्य च

ആ വീരന് പുത്രൻ ഇല്ലാതിരുന്നതിനാൽ അവൻ ചിന്താഭാരത്തിലായി. അതിനാൽ ശുക്രാചാര്യനെ ഗുരുവാക്കി സ്വീകരിച്ച് കൃഷ്ണമന്ത്രവും പ്രാപിച്ചു।

Verse 12

तपश्चकार परमं पुष्करे लक्षवर्षकम् । कृष्णमंत्रं जजापैव दृढं बद्धासनं चिरम्

അവൻ പുഷ്കരത്തിൽ ലക്ഷവർഷം പരമതപസ് ചെയ്തു. ദൃഢമായ ബദ്ധാസനത്തിൽ ദീർഘകാലം ഇരുന്ന് അചഞ്ചലനിശ്ചയത്തോടെ കൃഷ്ണമന്ത്രം ജപിച്ചു।

Verse 13

तपः प्रकुर्वतस्तस्य मूर्ध्नो निस्सृत्य प्रज्व लत् । विससार च सर्वत्र तत्तेजो हि सुदुस्सहम्

അവൻ തപസ് ചെയ്യുമ്പോൾ അവന്റെ ശിരസ്സിൽ നിന്ന് ജ്വലിക്കുന്ന തേജസ് പുറപ്പെട്ടു. ആ ശക്തി എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചു; ആ അഗ്നിമയ ദീപ്തി അത്യന്തം ദുസ്സഹമായിരുന്നു।

Verse 14

तेन तप्तास्सुरास्सर्वे मुनयो मनवस्तथा । सुनासीरं पुरस्कृत्य ब्रह्माणं शरणं ययुः

ആ പീഡനത്താൽ തപിച്ചുപോയ എല്ലാ ദേവന്മാരും, മുനിമാരും, മനുക്കളും—ഇന്ദ്രനെ മുൻനിർത്തി—ബ്രഹ്മാവിന്റെ ശരണം പ്രാപിച്ചു।

Verse 15

प्रणम्य च विधातारं दातारं सर्वसंपदाम् । तुष्टुवुर्विकलाः प्रोचुः स्ववृत्तांतं विशेषतः

സകല സമ്പത്തും നൽകുന്ന വിധാതാവിനെ നമസ്കരിച്ച് വ്യാകുലരായവർ അവനെ സ്തുതിച്ചു; പിന്നെ തങ്ങൾക്ക് സംഭവിച്ചതിന്റെ വൃത്താന്തം പ്രത്യേകമായി വിശദമായി അറിയിച്ചു.

Verse 16

तदाकर्ण्य विधातापि वैकुंठं तैर्ययौ सह । तदेव विज्ञापयितुं निखिलेन हि विष्णवे

അത് കേട്ട വിധാതാവായ ബ്രഹ്മാവും അവരോടൊപ്പം വൈകുണ്ഠത്തിലേക്ക് പോയി; സംഭവിച്ചതെല്ലാം യഥാർത്ഥമായി ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവിന് സമഗ്രമായി അറിയിക്കാനായി।

Verse 17

तत्र गत्वा त्रिलोकेशं विष्णुं रक्षाकरं परम् । प्रणम्य तुष्टुवुस्सर्वे करौ बद्ध्वा विनम्रकाः

അവിടെ ചെന്നു അവർ എല്ലാവരും ത്രിലോകേശ്വരനും പരമരക്ഷകനുമായ ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവിനെ സമീപിച്ചു. കൈകൂപ്പി വിനയത്തോടെ നമസ്കരിച്ചു സ്തുതിച്ചു.

Verse 18

देवा ऊचुः । देवदेव न जानीमो जातं किं कारणं त्विह । संतप्तास्स कला जातास्तेजसा केन तद्वद

ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു—ഹേ ദേവദേവാ! ഇവിടെ എന്താണ് സംഭവിച്ചത്, അതിന്റെ കാരണമെന്തെന്ന് ഞങ്ങൾ അറിയുന്നില്ല. ഞങ്ങളുടെ കലകൾ/ശക്തികൾ ദഹിച്ചിരിക്കുന്നു—ആരുടേതായ തേജസ്സാൽ ഇങ്ങനെ സംഭവിച്ചു? ദയവായി പറയുക.

Verse 19

तप्तात्मनां त्वमविता दीनबंधोऽनुजीविनाम् । रक्षरक्ष रमानाथ शरण्यश्शरणागतान्

ദുഃഖത്താൽ തപിച്ച ഹൃദയങ്ങളുടെ രക്ഷകൻ നീയാകുന്നു; നിന്റെ കൃപയിൽ ജീവിക്കുന്ന ദീനരുടെ ബന്ധുവും നീയാകുന്നു. ഹേ രമാനാഥാ! രക്ഷിക്കേണമേ, രക്ഷിക്കേണമേ—ശരണാഗതർക്കു നീയേ പരമാശ്രയം.

Verse 20

सनत्कुमार उवाच । इति श्रुत्वा वचो विष्णुर्ब्रह्मादीनां दिवौकसाम् । उवाच विहसन्प्रेम्णा शरणागतवत्सलः

സനത്കുമാരൻ പറഞ്ഞു—ബ്രഹ്മാദി ദേവന്മാരുടെ വചനങ്ങൾ കേട്ട ശേഷം, ശരണാഗതവത്സലനായ വിഷ്ണു പ്രേമഹാസത്തോടെ സംസാരിച്ചു।

Verse 21

विष्णुरुवाच । सुस्वस्था भवताव्यग्रा न भयं कुरुतामराः । नोपप्लवा भविष्यन्ते लयकालो न विद्यते

വിഷ്ണു പറഞ്ഞു—ഹേ ദേവന്മാരേ, ശാന്തരായി സ്ഥിരരായി ഇരിക്കുവിൻ; ഭയപ്പെടരുത്. യാതൊരു ഉപദ്രവവും ഉണ്ടാകില്ല; ഇത് പ്രളയകാലമല്ല।

Verse 22

दानवो दंभनामा हि मद्भक्तः कुरुते तपः । पुत्रार्थी शमयिष्यामि तमहं वरदानतः

“ദംഭ എന്ന ദാനവൻ എന്റെ ഭക്തനാണ്; അവൻ തപസ്സു ചെയ്യുന്നു. പുത്രാർത്ഥിയായ അവനെ ഞാൻ വരദാനത്തോടെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തും।”

Verse 23

सनत्कुमार उवाच । इत्युक्तास्ते सुरास्सर्वे धैर्यमालंब्य वै मुने । ययुर्ब्रह्मादयस्सुस्थास्स्वस्वधामानि सर्वशः

സനത്കുമാരൻ പറഞ്ഞു—ഹേ മുനേ, ഇങ്ങനെ കേട്ടപ്പോൾ എല്ലാ ദേവന്മാരും ധൈര്യം പിടിച്ചു ശാന്തരായി; ബ്രഹ്മാദികളും മനസ്സുറച്ച് തങ്ങളുടെ തങ്ങളുടെ ധാമങ്ങളിലേക്കു പോയി।

Verse 24

अच्युतोऽपि वरं दातुं पुष्करं संजगाम ह । तपश्चरति यत्रासौ दंभनामा हि दानवः

അച്യുതൻ (വിഷ്ണു) വരം നൽകുവാൻ പുഷ്കരത്തിലേക്കും പോയി; അവിടെ ദംഭനാമനായ ദാനവൻ കഠിന തപസ്സിൽ ആയിരുന്നു।

Verse 25

तत्र गत्वा वरं ब्रूहीत्युवाच परिसांत्वयन् । गिरा सूनृतया भक्तं जपंतं स्वमनुं हरिः

അവിടെ ചെന്ന ഹരി (വിഷ്ണു) അവനെ ആശ്വസിപ്പിച്ച് മധുരവും സത്യവുമായ വാക്കുകളാൽ—“വരം ചോദിക്ക” എന്നു പറഞ്ഞു. ആ ഭക്തൻ തന്റെ മന്ത്രം നിരന്തരം ജപിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.

Verse 26

तच्छ्रुत्वा वचनं विष्णोर्दृष्ट्वा तं च पुरः स्थितम् । प्रणनाम महाभक्त्या तुष्ट्वाव च पुनः पुनः

വിഷ്ണുവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടും, അവനെ മുന്നിൽ നിൽക്കുന്നതായി കണ്ടും, അവൻ മഹാഭക്തിയോടെ നമസ്കരിച്ചു; വീണ്ടും വീണ്ടും സ്തുതിച്ച് അവനെ പ്രസന്നനാക്കി.

Verse 27

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखंडे शंखचूडोत्पत्तिवर्णनं नाम सप्तविंशोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീശിവ മഹാപുരാണത്തിലെ രണ്ടാം റുദ്രസംഹിതയുടെ അഞ്ചാം യുദ്ധഖണ്ഡത്തിൽ ‘ശംഖചൂഡന്റെ ഉത്ഭവവർണ്ണനം’ എന്ന ഇരുപത്തേഴാം അധ്യായം സമാപ്തമായി।

Verse 28

स्वभक्तं तनयं देहि महाबल पराक्रमम् । त्रिलोकजयिनं वीरमजेयं च दिवौकसाम्

നിന്റെ സ്വന്തം ഭക്തനായ ഒരു പുത്രനെ എനിക്ക് ദയചെയ്യണമേ—അവൻ മഹാബലവും പരാക്രമവും ഉള്ളവനായി, ത്രിലോകജയിയായ വീരനായി, സ്വർഗ്ഗദേവന്മാർക്കും അജേയനായിരിക്കട്ടെ।

Verse 29

सनत्कुमार उवाच । इत्युक्तो दानवेन्द्रेण तं वरं प्रददौ हरिः । निवर्त्य चोग्रतपसस्ततस्सोंतरधान्मुने

സനത്കുമാരൻ പറഞ്ഞു—ദാനവേന്ദ്രൻ ഇങ്ങനെ അപേക്ഷിച്ചതിനാൽ ഹരി അവന് ആ വരം നൽകി. പിന്നെ അവന്റെ ഉഗ്രതപസ്സിനെ നിർത്തിച്ചു, ഹേ മുനേ, അവിടെ നിന്ന് അന്തർധാനം ചെയ്തു.

Verse 30

गते हरौ दानवेन्द्रः कृत्वा तस्यै दिशे नमः । जगाम स्वगृहं सिद्धतदाः पूर्ण मनोरथः

ഹരി പോയശേഷം ദാനവേന്ദ്രൻ ആ ദിശയിലേക്കു നമസ്കരിച്ചു. പിന്നെ ലക്ഷ്യം സിദ്ധിച്ച്, മനോരഥം പൂർണ്ണമായി, തൃപ്തനായി തന്റെ ഗൃഹത്തിലേക്കു മടങ്ങി.

Verse 31

कालेनाल्पेन तत्पत्नी सगर्भा भाग्यवत्यभूत् । रराज तेजासात्यंतं रोचयंती गृहांतरम्

അൽപകാലത്തിനുള്ളിൽ അവന്റെ ഭാര്യ ഭാഗ്യവതിയായി ഗർഭിണിയായി. അത്യന്തം തേജസ്സോടെ ദീപ്തയായി, ഗൃഹാന്തർഭാഗങ്ങളെ പ്രകാശിപ്പിച്ച് അവൾ ശോഭിച്ചു.

Verse 32

सुदामानाम गोपो यो कृष्णस्य पार्षदाग्रणीः । तस्या गर्भे विवेशासौ राधाशप्तश्च यन्मुने

ഹേ മുനേ! സുദാമാ എന്ന ആ ഗോപൻ, കൃഷ്ണന്റെ പാർഷദന്മാരിൽ അഗ്രഗണ്യൻ; രാധയുടെ ശാപം മൂലം അവളുടെ ഗർഭത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.

Verse 33

असूत समये साध्वी सुप्रभं तनयं ततः । जातकं सुचकारासौ पिताहूय मुनीन्बहून्

പ്രസവസമയത്ത് ആ സദ്ഗുണവതി ദീപ്തിമാനായ ഒരു പുത്രനെ പ്രസവിച്ചു. തുടർന്ന് പിതാവ് അനേകം മുനിമാരെ വിളിച്ചു ജാതകർമാദി ശുഭജന്മസംസ്കാരങ്ങൾ വിധിപൂർവ്വം നടത്തിച്ചു.

Verse 34

उत्सवस्सुमहानासीत्तस्मिञ्जाते द्विजोत्तम । नाम चक्रे पिता तस्य शंख चूडेति सद्दिने

ഹേ ദ്വിജോത്തമാ, അവൻ ജനിച്ചപ്പോൾ അതിമഹോത്സവം നടന്നു. ആ ശുഭദിനത്തിൽ പിതാവ് നാമകരണം ചെയ്ത് അവന് “ശംഖചൂഡ” എന്നു പേരിട്ടു.

Verse 35

पितुर्गेहे स ववृधे शुक्लपक्षे यथा शशी । शैशवेभ्यस्तविद्यस्तु स बभूव सुदीप्तिमान्

അവൻ പിതാവിന്റെ ഗൃഹത്തിൽ ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ ചന്ദ്രനെപ്പോലെ വളർന്നു. ബാല്യകാലം മുതലേ വിദ്യയുടെ ശാഖകൾ കൈവശമാക്കി, ബുദ്ധിയും തേജസ്സും കൊണ്ട് അത്യന്തം ദീപ്തിമാനായി.

Verse 36

स बालक्रीडया नित्यं पित्रोर्हर्षं ततान ह । प्रियो बभूव सर्वेषां कुलजानां विशेषतः

അവൻ നിത്യമായ ബാലക്രീഡകളാൽ മാതാപിതാക്കളുടെ ആനന്ദം വർധിപ്പിച്ചു. കൂടാതെ തന്റെ കുലത്തിലെ എല്ലാവർക്കും, പ്രത്യേകിച്ച്, അത്യന്തം പ്രിയനായി മാറി.